1. Dự án đầu tư vi phạm pháp luật

Theo khoản 4 Điều 44 của Luật Đầu tư 2020, các dự án đầu tư không được phép gia hạn thời hạn hoạt động nếu sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, và thâm dụng tài nguyên. Các dự án này được xác định cụ thể theo khoản 10 Điều 27 của Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Dưới đây là các trường hợp cụ thể không được gia hạn thời hạn hoạt động:

- Dự án sử dụng dây chuyền công nghệ không đáp ứng quy định của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn, tiết kiệm năng lượng, và bảo vệ môi trường. Điều này bao gồm các trường hợp dây chuyền công nghệ có công suất hoặc hiệu suất còn lại dưới 85% so với thiết kế, hoặc mức tiêu hao nguyên, vật liệu, và năng lượng vượt quá 15% so với thiết kế. Trong trường hợp không có Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng, sẽ áp dụng chỉ tiêu kỹ thuật của tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam hoặc tiêu chuẩn quốc gia của các nước G7 và Hàn Quốc.

- Dự án sử dụng máy móc, thiết bị có mã hàng hóa thuộc các Chương 84 và 85 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam với tuổi đời vượt quá 10 năm hoặc không đáp ứng các quy định về an toàn, tiết kiệm năng lượng, và bảo vệ môi trường. Nếu không có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, thì áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật của Việt Nam hoặc của các nước G7 và Hàn Quốc.

Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ hướng dẫn cụ thể việc xác định các loại máy móc, thiết bị có tuổi đời vượt quá 10 năm nhưng không thuộc loại công nghệ lạc hậu, không gây ô nhiễm môi trường và không thâm dụng tài nguyên.

Ngoài ra, việc xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và thâm dụng tài nguyên được quy định tại khoản 11 Điều 27 Nghị định 31/2021/NĐ-CP như sau:

Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì và phối hợp với các cơ quan liên quan để xác định công nghệ của các dự án đầu tư thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ. Cơ quan chuyên môn về khoa học và công nghệ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ chủ trì và phối hợp với các cơ quan liên quan để xác định công nghệ của các dự án đầu tư không thuộc trường hợp trên. Kinh phí thực hiện xác định công nghệ sẽ được bố trí từ nguồn ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, nếu dự án đầu tư được tiếp tục gia hạn thời hạn hoạt động, thì toàn bộ kinh phí này sẽ do nhà đầu tư chi trả. Hồ sơ, trình tự, thủ tục xác định dự án đầu tư sử dụng công nghệ lạc hậu sẽ được thực hiện theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.

Việc không cho phép gia hạn thời hạn hoạt động đối với các dự án sử dụng công nghệ lạc hậu, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, và thâm dụng tài nguyên là một bước quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Điều này giúp tránh việc kéo dài thời gian hoạt động của các dự án không đạt tiêu chuẩn, gây ra những hậu quả tiêu cực về mặt môi trường và sử dụng tài nguyên quốc gia.

Ngoài ra, việc áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật cao từ các nước tiên tiến như G7 và Hàn Quốc cho thấy sự nỗ lực của Việt Nam trong việc hội nhập quốc tế và nâng cao chất lượng công nghệ sử dụng trong các dự án đầu tư. Điều này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển công nghiệp bền vững và hiệu quả.

Trong bối cảnh hiện nay, việc quản lý và kiểm soát các dự án đầu tư có sử dụng công nghệ lạc hậu và gây ô nhiễm môi trường là hết sức cần thiết. Đây là một trong những biện pháp quan trọng để hướng đến một nền kinh tế xanh và phát triển bền vững. Quy định này của Luật Đầu tư 2020 cùng với Nghị định 31/2021/NĐ-CP sẽ giúp thắt chặt hơn việc kiểm soát các dự án đầu tư, đảm bảo rằng chỉ những dự án đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về công nghệ và môi trường mới được phép tiếp tục hoạt động và phát triển tại Việt Nam.

 

2. Dự án đầu tư không hiệu quả

Một dự án đầu tư không hiệu quả có thể được hiểu là một dự án không đạt được các mục tiêu tài chính và kinh doanh đặt ra ban đầu. Đây là một vấn đề nghiêm trọng mà nhiều doanh nghiệp có thể gặp phải trong quá trình hoạt động. Dưới đây là các nguyên nhân cụ thể dẫn đến tình trạng này, bao gồm doanh thu và lợi nhuận thấp, nợ nần chồng chất, sử dụng vốn không đúng mục đích và không thực hiện đúng các cam kết đầu tư theo hợp đồng.

Thứ nhất, một dự án đầu tư không hiệu quả thường biểu hiện qua doanh thu và lợi nhuận thấp, thậm chí liên tục thua lỗ. Điều này có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ việc nghiên cứu thị trường không kỹ lưỡng, đánh giá sai nhu cầu của khách hàng, đến việc quản lý và điều hành doanh nghiệp kém hiệu quả. Khi doanh thu không đủ bù đắp chi phí, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với thua lỗ kéo dài. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tồn tại của dự án mà còn gây ra những khó khăn về tài chính cho doanh nghiệp, khiến cho việc mở rộng hoặc duy trì hoạt động trở nên khó khăn hơn.

Thứ hai, một trong những hậu quả rõ ràng của việc thua lỗ liên tục là nợ nần chồng chất và không có khả năng thanh toán. Khi doanh nghiệp không thể tạo ra lợi nhuận, họ sẽ phải vay mượn để duy trì hoạt động, từ đó tạo ra gánh nặng nợ nần. Nếu không có kế hoạch tài chính hợp lý, việc vay nợ quá mức có thể dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp mà còn có thể dẫn đến tình trạng phá sản. Nợ nần chồng chất còn gây áp lực lớn lên ban lãnh đạo, khiến họ phải tập trung vào giải quyết các vấn đề tài chính ngắn hạn thay vì đầu tư vào các chiến lược dài hạn để phát triển doanh nghiệp.

Thứ ba, một nguyên nhân quan trọng khác khiến dự án đầu tư không hiệu quả là việc sử dụng vốn đầu tư không đúng mục đích. Vốn đầu tư cần được sử dụng một cách hợp lý và hiệu quả để đảm bảo các mục tiêu kinh doanh được thực hiện. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp lại sử dụng vốn vào các hoạt động không mang lại giá trị gia tăng hoặc không nằm trong kế hoạch đầu tư ban đầu. Điều này có thể do sự quản lý kém, thiếu minh bạch hoặc do những quyết định sai lầm trong việc phân bổ nguồn lực. Sử dụng vốn không đúng mục đích không chỉ làm tăng chi phí mà còn làm giảm hiệu quả của dự án, dẫn đến tình trạng thua lỗ và thất bại.

Cuối cùng, không thực hiện đúng các cam kết đầu tư theo hợp đồng cũng là một yếu tố quan trọng dẫn đến dự án đầu tư không hiệu quả. Trong quá trình ký kết các hợp đồng đầu tư, các bên liên quan thường đặt ra những cam kết và kỳ vọng cụ thể về hiệu quả và tiến độ của dự án. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng các cam kết này, họ sẽ phải đối mặt với các vấn đề pháp lý và uy tín. Việc không tuân thủ các cam kết hợp đồng có thể dẫn đến việc mất đi sự tin tưởng của đối tác và khách hàng, gây ảnh hưởng xấu đến hình ảnh và vị thế của doanh nghiệp trên thị trường. Hơn nữa, các vi phạm hợp đồng có thể dẫn đến các khoản phạt, bồi thường hoặc thậm chí là các tranh chấp pháp lý kéo dài, làm gia tăng chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp.

 

3. Dự án đầu tư thuộc trường hợp nhà đầu tư phải chuyển giao không bồi hoàn tài sản cho Nhà nước Việt Nam hoặc bên Việt Nam

Theo quy định tại khoản 4 Điều 44 Luật Đầu tư 2020, có một số loại dự án đầu tư không được phép gia hạn thời hạn hoạt động. Cụ thể, các dự án này bao gồm những trường hợp mà nhà đầu tư phải chuyển giao tài sản mà không được bồi hoàn cho Nhà nước Việt Nam hoặc cho bên Việt Nam.

Để hiểu rõ hơn về quy định này, trước hết chúng ta cần nắm vững nội dung của khoản 4 Điều 44 Luật Đầu tư 2020. Theo đó, thời hạn hoạt động của dự án đầu tư được xác định trên cơ sở đề nghị của nhà đầu tư, nhưng không quá 50 năm. Trường hợp đặc biệt đối với dự án có quy mô lớn, yêu cầu tiến độ thực hiện dài hơn hoặc dự án đầu tư tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, thời hạn có thể kéo dài hơn, nhưng không quá 70 năm.

Tuy nhiên, không phải mọi dự án đầu tư đều có thể dễ dàng được gia hạn thời hạn hoạt động khi hết hạn. Luật Đầu tư 2020 quy định rõ ràng về những trường hợp không được phép gia hạn nhằm bảo đảm tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi của Nhà nước và bên Việt Nam. Những dự án phải chuyển giao tài sản mà không được bồi hoàn cho Nhà nước hoặc bên Việt Nam là những dự án nằm trong diện này.

Nhưng tại sao lại có quy định này? Thực tế, quy định này được đặt ra nhằm bảo vệ quyền lợi công cộng và bảo đảm rằng các tài sản quan trọng sẽ thuộc về Nhà nước hoặc bên Việt Nam mà không phải trả bất kỳ khoản bồi hoàn nào. Đây có thể là những tài sản có giá trị chiến lược hoặc mang tính đặc thù mà việc giữ lại cho Nhà nước hoặc bên Việt Nam là cần thiết để bảo đảm an ninh, quốc phòng hoặc các lợi ích công cộng khác.

Hơn nữa, việc không cho phép gia hạn thời hạn hoạt động của các dự án này còn nhằm đảm bảo rằng các nhà đầu tư không thể kéo dài quyền sử dụng tài sản một cách vô hạn, từ đó có thể ảnh hưởng đến lợi ích của quốc gia hoặc của cộng đồng.

Ví dụ cụ thể hơn, một dự án đầu tư xây dựng và vận hành một cảng biển quan trọng có thể được yêu cầu phải chuyển giao cho Nhà nước Việt Nam sau khi hết hạn hợp đồng. Trong trường hợp này, dù nhà đầu tư có mong muốn gia hạn thêm thời gian hoạt động, họ cũng sẽ không được phép. Bởi lẽ, cảng biển là một cơ sở hạ tầng quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, quốc phòng và phát triển kinh tế của quốc gia, việc chuyển giao không bồi hoàn là cần thiết để đảm bảo Nhà nước có toàn quyền kiểm soát và sử dụng cơ sở hạ tầng này cho mục đích quốc gia.

Một ví dụ khác có thể là các dự án đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao hoặc những dự án có sử dụng công nghệ đặc biệt mà khi chuyển giao sẽ giúp Nhà nước Việt Nam hoặc bên Việt Nam có thêm cơ hội phát triển và làm chủ công nghệ. Trong những trường hợp này, tài sản, bao gồm cả các bí quyết công nghệ, cần được chuyển giao mà không có bồi hoàn để đảm bảo lợi ích tối đa cho đất nước.

Như vậy, việc quy định các dự án đầu tư không được phép gia hạn thời hạn hoạt động khi phải chuyển giao không bồi hoàn tài sản cho Nhà nước Việt Nam hoặc bên Việt Nam là một biện pháp cần thiết và hợp lý. Điều này không chỉ đảm bảo quyền lợi của Nhà nước và bên Việt Nam mà còn tạo ra một cơ chế quản lý chặt chẽ, minh bạch đối với các dự án đầu tư có yếu tố nước ngoài. Bên cạnh đó, nó còn thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc bảo vệ tài sản công cộng và các lợi ích chiến lược quốc gia.

 

3. Điều kiện gia hạn dự án đầu tư khi kết thúc thời hạn hoạt động được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư là gì?

Việc gia hạn dự án đầu tư khi kết thúc thời hạn hoạt động là một quá trình quan trọng, yêu cầu nhà đầu tư phải tuân thủ các quy định pháp lý và đáp ứng các điều kiện cụ thể được quy định bởi cơ quan có thẩm quyền. Theo quy định tại khoản 4 Điều 27 Nghị định 31/2021/NĐ-CP, nhà đầu tư có nhu cầu tiếp tục thực hiện dự án đầu tư khi kết thúc thời hạn hoạt động đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư. Để cơ quan đăng ký đầu tư xem xét và quyết định gia hạn thời hạn hoạt động của dự án đó, nhà đầu tư cần đáp ứng các điều kiện sau:

Trước hết, dự án phải phù hợp với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (nếu có). Điều này có nghĩa là dự án phải nằm trong khuôn khổ các kế hoạch phát triển chung của quốc gia, vùng hoặc tỉnh, và không đi ngược lại các định hướng phát triển đã được đề ra. Ví dụ, nếu dự án đầu tư nằm trong lĩnh vực xây dựng nhà ở hoặc phát triển khu đô thị, nó phải phù hợp với mục tiêu và định hướng phát triển đô thị, cũng như chương trình và kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương đó. Điều này nhằm đảm bảo rằng các dự án đầu tư không chỉ phục vụ lợi ích của nhà đầu tư mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững và có trật tự của khu vực.

Thứ hai, dự án phải đáp ứng điều kiện giao đất và cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai trong trường hợp nhà đầu tư đề nghị gia hạn sử dụng đất. Điều này có nghĩa là nhà đầu tư phải tuân thủ các quy định về việc sử dụng đất, bao gồm việc sử dụng đất đúng mục đích, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính liên quan đến việc sử dụng đất, và không vi phạm các quy định về môi trường và quy hoạch. Việc này không chỉ đảm bảo tính pháp lý của việc sử dụng đất mà còn góp phần vào việc quản lý và sử dụng tài nguyên đất đai một cách hiệu quả và bền vững.

Ngoài ra, cơ quan đăng ký đầu tư sẽ xem xét tổng thể các yếu tố khác như năng lực tài chính, năng lực thực hiện của nhà đầu tư, và các yếu tố khác liên quan đến việc đảm bảo dự án có thể tiếp tục hoạt động một cách hiệu quả và bền vững trong thời gian gia hạn. Điều này bao gồm việc nhà đầu tư phải chứng minh được khả năng tài chính để tiếp tục triển khai dự án, không có nợ xấu, và có kế hoạch kinh doanh khả thi. Đồng thời, nhà đầu tư cũng phải có kinh nghiệm và năng lực quản lý để đảm bảo rằng dự án sẽ được thực hiện đúng tiến độ và đạt được các mục tiêu đã đề ra.

Việc gia hạn thời hạn hoạt động của dự án đầu tư không chỉ phụ thuộc vào việc đáp ứng các điều kiện trên mà còn phụ thuộc vào quyết định cuối cùng của cơ quan đăng ký đầu tư. Cơ quan này sẽ đánh giá kỹ lưỡng tất cả các khía cạnh của dự án và đưa ra quyết định dựa trên lợi ích tổng thể của quốc gia, vùng hoặc tỉnh. Nếu dự án đáp ứng đầy đủ các điều kiện và được coi là có lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực, cơ quan đăng ký đầu tư sẽ quyết định gia hạn thời hạn hoạt động của dự án.

Tóm lại, việc gia hạn thời hạn hoạt động của dự án đầu tư khi kết thúc thời hạn hoạt động đòi hỏi nhà đầu tư phải tuân thủ các quy định pháp lý và đáp ứng các điều kiện cụ thể được quy định tại khoản 4 Điều 27 Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Điều này bao gồm việc đảm bảo dự án phù hợp với quy hoạch, đáp ứng điều kiện giao đất và cho thuê đất, và chứng minh được năng lực tài chính cũng như năng lực thực hiện của nhà đầu tư. Quyết định gia hạn sẽ được cơ quan đăng ký đầu tư xem xét và đưa ra dựa trên lợi ích tổng thể của cộng đồng và sự phát triển bền vững của khu vực.

Xem thêm >>> Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng

Nếu quý khách có bất kỳ câu hỏi, ý kiến hoặc khúc mắc nào liên quan đến bài viết hoặc các quy định pháp lý, xin vui lòng liên hệ với tổng đài chăm sóc khách hàng của chúng tôi qua số điện thoại 1900.6162. Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp của chúng tôi sẽ sẵn lòng lắng nghe và cung cấp sự hỗ trợ tận tâm để giải quyết mọi vấn đề một cách chi tiết và minh bạch.

Ngoài ra, nếu quý khách muốn gửi thư điện tử để tiện lợi và linh hoạt hơn, xin vui lòng sử dụng địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết sẽ phản hồi email của quý khách hàng một cách nhanh chóng để đáp ứng mọi yêu cầu và giải quyết mọi vấn đề pháp lý một cách chính xác và hiệu quả.