Các yếu tố cụ thể để xác định khi thiết kế bảng lương mới sau cải cách

Theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, hệ thống bảng lương mới sẽ được xây dựng và ban hành, thay thế hệ thống bảng lương hiện hành. Điều này bao gồm chuyển đổi lương từ hệ thống cũ sang hệ thống mới, nhằm đảm bảo không có cán bộ, công chức, viên chức nào sẽ nhận mức lương thấp hơn so với mức hiện hưởng. Cụ thể, có hai bảng lương chính được xây dựng:

Bảng lương chức vụ áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, bao gồm cả chức vụ được bầu cử và bổ nhiệm. Mức lương chức vụ được xác định theo thứ bậc trong hệ thống chính trị, phản ánh chức vụ và trách nhiệm của người giữ chức vụ. Điều này bao gồm việc giữ nhiều chức vụ sẽ chỉ hưởng một mức lương cao nhất, và mức lương của người lãnh đạo cấp trên phải cao hơn so với người lãnh đạo cấp dưới.

Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ áp dụng cho công chức, viên chức không giữ chức danh lãnh đạo. Mỗi ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức sẽ có nhiều bậc lương, thực hiện theo nguyên tắc đánh giá mức độ phức tạp công việc. Ngoài ra, điều kiện lao động cao hơn và ưu đãi nghề sẽ được thưởng qua chế độ phụ cấp theo nghề. Đồng thời, sẽ có sắp xếp lại nhóm ngạch và số bậc trong các ngạch công chức, khuyến khích nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

Quá trình bổ nhiệm vào ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp viên chức sẽ được thực hiện dựa trên vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức, chức danh nghề nghiệp viên chức do cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý công chức và viên chức thực hiện. Quyết định cuối cùng về phân loại chức vụ lãnh đạo tương đương sẽ thuộc thẩm quyền của Bộ Chính trị sau khi đã báo cáo Ban Chấp hành Trung ương.

 

Theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, việc xác định các yếu tố cụ thể để thiết kế bảng lương mới đặt ra một số điều chỉnh quan trọng nhằm tối ưu hóa hệ thống lương và tạo động lực làm việc hiệu quả. Cụ thể, các biện pháp sau được đề xuất:

Thứ nhất, để tạo sự minh bạch và minh chứng cho sự công bằng trong hệ thống, mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay sẽ được bãi bỏ. Thay vào đó, mức lương cơ bản sẽ được xây dựng dựa trên một số tiền cụ thể trong bảng lương mới.

Thứ hai, nhằm đảm bảo tính nhất quán và tuân thủ theo quy định của Bộ luật Lao động 2019 (hoặc hợp đồng cung cấp dịch vụ), hệ thống hợp đồng lao động sẽ được thống nhất và điều chỉnh một cách chặt chẽ. Theo hướng này, mọi quy định về hợp đồng lao động sẽ tuân thủ đúng theo các quy định và nguyên tắc mới được đề ra trong Bộ luật Lao động, nhằm đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của cả người lao động và nhà tuyển dụng.

Thứ ba, mức tiền lương thấp nhất của công chức, viên chức trong khu vực công sẽ được xác định không thấp hơn mức tiền lương của người làm công việc yêu cầu trình độ đào tạo trung cấp (bậc 1), và không thấp hơn mức tiền lương thấp nhất của lao động qua đào tạo trong khu vực doanh nghiệp.

Thứ tư, quan hệ tiền lương sẽ được mở rộng để làm cơ sở cho việc xác định mức tiền lương cụ thể trong hệ thống bảng lương. Theo hướng này, một tiếp cận từng bước sẽ được thực hiện để tiệm cận với quan hệ tiền lương của khu vực doanh nghiệp, phù hợp với nguồn lực của Nhà nước.

Cuối cùng, chế độ nâng bậc lương thường xuyên và nâng bậc lương trước thời hạn, áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, sẽ được hoàn thiện để đảm bảo tuân thủ quy định của bảng lương mới. Điều này nhằm mục đích tạo ra một hệ thống động lực làm việc hiệu quả và cũng thúc đẩy sự chuyên nghiệp và phát triển bền vững trong đội ngũ cán bộ, công chức và viên chức.

Dựa vào điểm b của khoản 3.1 Tiểu mục 3 Mục II Nghị quyết 27-NQ/TW, việc xây dựng hệ thống bảng lương mới được quy định một cách chi tiết và linh hoạt để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả. Cụ thể, quá trình này được thực hiện qua các bước như sau:

Đầu tiên, một bảng lương chức vụ sẽ được xây dựng, áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo từ Trung ương đến cấp xã. Mức lương chức vụ sẽ phản ánh thứ bậc trong hệ thống chính trị, với nguyên tắc cơ bản như sau: giữ chức vụ nào thì hưởng lương theo chức vụ đó, người giữ nhiều chức vụ sẽ hưởng mức lương cao nhất, và mức lương của người lãnh đạo cấp trên sẽ cao hơn so với người lãnh đạo cấp dưới. Quan trọng hơn, việc phân loại chức vụ lãnh đạo tương đương sẽ do Bộ Chính trị quyết định sau khi đã báo cáo Ban Chấp hành Trung ương.

Tiếp theo, một bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ sẽ được xây dựng áp dụng chung đối với công chức, viên chức không giữ chức danh lãnh đạo. Bảng lương này sẽ có nhiều bậc lương dựa trên nguyên tắc cùng mức độ phức tạp công việc thì mức lương như nhau. Đối với điều kiện lao động cao hơn bình thường và ưu đãi nghề, sẽ thực hiện bằng chế độ phụ cấp theo nghề. Đồng thời, sẽ khuyến khích nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thông qua sắp xếp lại nhóm ngạch và số bậc.

Cuối cùng, để đảm bảo tính cân đối và phản ánh đúng vai trò của lực lượng vũ trang, sẽ xây dựng 3 bảng lương đối với lực lượng này. Bảng lương này sẽ bao gồm lương sĩ quan quân đội, sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ công an; lương quân nhân chuyên nghiệp, chuyên môn kỹ thuật công an; và lương công nhân quốc phòng, công nhân công an. Mối liên kết tiền lương giữa lực lượng vũ trang và công chức hành chính sẽ được giữ nguyên, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong cơ cấu thanh toán. Sự duy trì tương quan tiền lương giữa các nhóm này không chỉ thể hiện sự công bằng mà còn đảm bảo tính đồng thuận và ổn định trong hệ thống thanh toán. Điều này nhằm tạo ra một môi trường làm việc công bằng, khuyến khích sự nỗ lực và đóng góp của tất cả các thành viên trong tổ chức