Chế độ ăn uống, sinh hoạt trong điều trị cao huyết áp

1. Nguyên nhân bị cao huyết áp

Cao huyết áp là tình trạng áp lực máu lên thành động mạch tăng cao hơn so với mức bình thường. Ở mức thông thường, hai chỉ số huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương là 120/80 mmHg. Khi chỉ số huyết áp tâm thu > 140mmHg và hoặc huyết áp tâm trương >90mmHg thì người bệnh gặp phải tình trạng tăng huyết áp. Mức độ tăng huyết áp nặng hay nhẹ phụ thuộc vào sự thay đổi của các chỉ số này. 

Nếu tình trạng tăng huyết áp không được kiểm soát tốt sẽ dẫn tới những vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. Đặc biệt là nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ,….dẫn đến tử vong hoặc để lại hậu quả nặng nề về sức khỏe, làm suy giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. 

Cao huyết áp (còn được gọi là hypertension) là một tình trạng mà áp lực trong động mạch của bạn cao hơn mức bình thường trong thời gian dài. Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến cao huyết áp, bao gồm:

Yếu tố di truyền: Nếu bạn có người thân trong gia đình mắc cao huyết áp, bạn có nguy cơ cao hơn mắc bệnh này.

Tuổi tác: Nguy cơ cao huyết áp tăng lên với tuổi tác. Theo thời gian, độ đàn hồi của động mạch có thể giảm, gây ra sự cản trở trong dòng máu và dẫn đến tăng áp lực.

Lối sống không lành mạnh: Một số yếu tố trong lối sống có thể góp phần gây ra cao huyết áp, bao gồm ăn nhiều muối, thiếu tập thể dục, tiêu thụ nhiều rượu, hút thuốc lá, và thức ăn không lành mạnh.

Béo phì: Béo phì là một nguyên nhân quan trọng gây ra cao huyết áp, do mức mỡ trong cơ thể tăng lên và gây ra sự cản trở trong quá trình lưu thông máu.

Tình trạng y tế khác: Cao huyết áp có thể xuất phát từ các tình trạng y tế khác như bệnh thận, bệnh nội tiết, hoặc bệnh tim mạch.

Môi trường: Môi trường như áp lực công việc cao, căng thẳng, và tiếp xúc dài hạn với môi trường ô nhiễm cũng có thể đóng vai trò trong việc gây ra cao huyết áp.

Thuốc và hormone: Một số loại thuốc và hormone, chẳng hạn như các loại thuốc tránh thai, corticosteroid, và cả việc sử dụng các chất kích thích cũng có thể gây tăng áp huyết.

Tình trạng tâm lý: Các tình trạng tâm lý như căng thẳng và lo âu có thể tác động lên áp lực máu.

Để kiểm soát cao huyết áp và giảm nguy cơ mắc bệnh này, quá trình chẩn đoán và điều trị là cực kỳ quan trọng. Người bệnh thường cần theo dõi áp lực máu, duy trì lối sống lành mạnh, và đôi khi cần sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ

2. Biểu hiện của bệnh cao huyết áp

Bệnh cao huyết áp (hypertension) thường không gây ra triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn ban đầu, và do đó, nó thường được gọi là "sát thủ thầm lặng." Một số người có thể không biết mình mắc bệnh này cho đến khi gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Tuy nhiên, khi áp lực máu tăng cao và kéo dài, có thể xuất hiện một số biểu hiện và triệu chứng sau đây:

Đau đầu: Đau đầu là triệu chứng phổ biến nhất của cao huyết áp, nhưng nó thường không xuất hiện ở mọi người. Nếu bạn có đau đầu kéo dài hoặc mạnh mẽ hơn bình thường, đặc biệt là ở vùng sau đỉnh đầu, bạn nên kiểm tra áp lực máu.

Chói mắt và mờ mắt: Cao huyết áp có thể gây ra sự chói mắt hoặc mờ mắt, và trong trường hợp nghiêm trọng, nó có thể ảnh hưởng đến tầm nhìn.

Thay đổi trong tầm nhìn: Một số người bị cao huyết áp có thể trải qua thay đổi tầm nhìn, bao gồm khó thấy rõ vật thể hoặc có cảm giác mờ mắt.

Buồn nôn và nôn mửa: Một số người có thể cảm thấy buồn nôn hoặc nôn mửa do cao huyết áp.

Mệt mỏi và căng thẳng: Cao huyết áp có thể làm cho tim làm việc nặng hơn và gây ra mệt mỏi dễ dàng hơn, cùng với cảm giác căng thẳng.

Thay đổi trong tâm trạng: Một số người có thể trải qua thay đổi tâm trạng, lo âu, hoặc khó chịu.

Nhớ rằng không phải ai cũng sẽ trải qua các triệu chứng này và một số người có thể không có triệu chứng rõ ràng. Điều quan trọng là thực hiện kiểm tra áp lực máu định kỳ để kiểm tra sức khỏe tim mạch và nguy cơ cao huyết áp. Nếu bạn có yếu tố nguy cơ hoặc nghi ngờ mình có thể bị cao huyết áp, hãy thảo luận với bác sĩ để được tư vấn và kiểm tra sức khỏe

3. Chế độ ăn uống, sinh hoạt dành cho người cao huyết áp

Chế độ ăn uống và sinh hoạt là một phần quan trọng trong việc quản lý cao huyết áp. Dưới đây là một số gợi ý về chế độ ăn uống và sinh hoạt dành cho người cao huyết áp:

Chế độ ăn uống:

Giảm natri (muối): Giảm lượng muối trong khẩu phần hàng ngày là rất quan trọng để kiểm soát cao huyết áp. Hạn chế thực phẩm chứa nhiều muối như thức ăn chế biến, thực phẩm đóng hộp, thức ăn nhanh, và các loại gia vị có nhiều muối.

Tăng cường kali: Kali giúp cân bằng áp lực máu và giúp giảm áp lực từ natri. Thực phẩm giàu kali bao gồm chuối, cam, khoai lang, rau xanh và hạt.

Ăn nhiều rau và trái cây: Rau và trái cây là nguồn cung cấp chất xơ và các chất dinh dưỡng quan trọng giúp kiểm soát áp lực máu. Nên ăn ít nhất 5 phần rau và trái cây mỗi ngày.

Tăng cường protein không béo và thực phẩm có chất béo lành mạnh: Chọn thực phẩm như cá hồi, gà không da, hạt cây, dầu ô liu và dầu cây lúa mạch để cung cấp chất béo tốt cho cơ thể.

Hạn chế đường và thức ăn chứa đường: Đường có thể gây tăng cân và tăng áp lực máu. Tránh các thức ăn và đồ uống có nhiều đường, bao gồm nước ngọt và bánh kẹo.

Sinh hoạt:

Tập thể dục đều đặn: Tập thể dục làm giảm áp lực máu và cải thiện sức khỏe tim mạch. Hãy tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần, chẳng hạn như đi bộ nhanh, bơi lội, hay tập yoga.

Kiểm soát cân nặng: Nếu bạn béo phì, giảm cân có thể giúp kiểm soát cao huyết áp.

Ngủ đủ giấc và hạn chế thức khuya: Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, thiếu ngủ là yếu tố tác động làm tăng huyết áp và trầm trọng bệnh hơn ở các bệnh nhân cao huyết áp. Thời gian tối thiểu tim cần nghỉ ngơi sau một ngày hoạt động là từ 6 - 8 tiếng, đồng thời thần kinh cũng thực hiện điều hòa hormone cơ thể, giúp ổn định huyết áp.  Vì thế nếu ngủ quá ít và ngủ quá muộn, khiến tim phải làm việc quá sức hoặc giấc ngủ chập chờn sẽ khiến nhịp tim nhanh, áp lực lên thành mạch cao hơn, do đó huyết áp cũng cao hơn. Trong khi đó nếu ngủ, tuần hoàn máu chậm và đều hơn, tim được nghỉ ngơi và huyết áp cũng giảm hơn.

Hạn chế uống rượu và hút thuốc: Rượu và thuốc lá có thể tăng áp lực máu, nên nên hạn chế hoặc ngừng sử dụng chúng. Thuốc lá có thể gây hại cho mạch máu bằng cách làm chất bám dính vào mạch máu và tạo ra các vết thương, dẫn đến tắc nghẽn và bệnh tim. Uống rượu có thể tăng áp lực máu tạm thời sau khi uống, và nếu bạn tiếp tục sử dụng rượu một cách đều đặn và trong lượng lớn, nó có thể dẫn đến tăng áp huyết áp tình thế (tăng áp lực máu liên tục). Uống rượu nhiều có thể gây ra tình trạng như tăng mỡ trong máu và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, chẳng hạn như bệnh tăng huyết áp và bệnh tim.

Giảm căng thẳng: Căng thẳng có thể tăng áp lực máu. Hãy tìm cách quản lý căng thẳng, như thiền, yoga, hoặc tham gia các hoạt động giải trí yêu thích.

Kiểm tra áp lực máu định kỳ: Kiểm tra áp lực máu định kỳ là một phần quan trọng trong việc kiểm soát và tránh tăng áp huyết. Tần suất kiểm tra áp lực máu có thể thay đổi tùy thuộc vào yếu tố nguy cơ cá nhân và hướng dẫn của bác sĩ. Trong phần lớn trường hợp, người có rủi ro cao hoặc đã được chẩn đoán mắc cao huyết áp nên kiểm tra áp lực máu ít nhất là hàng năm. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bạn có thể cần kiểm tra thường xuyên hơn, chẳng hạn như mỗi 3-6 tháng.

Hãy nhớ thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi chế độ ăn uống hoặc bắt đầu bất kỳ chương trình tập thể dục nào, đặc biệt nếu bạn đang dùng thuốc điều trị cao huyết áp. Chế độ ăn uống và sinh hoạt là một phần quan trọng của quản lý cao huyết áp, nhưng thuốc cũng có thể cần thiết trong một số trường hợp

Thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trân trọng cảm ơn bạn đọc đã quan tâm, theo dõi!