1. Phân tích mục tiêu của Nghị quyết 27
Căn cứ theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, được Ban Chấp hành Trung ương ban hành, về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp, đã được nêu rõ các mục tiêu tổng quát và cụ thể trong việc cải cách tiền lương như sau:
Mục tiêu tổng quát
Mục tiêu tổng quát của việc cải cách chính sách tiền lương là xây dựng một hệ thống chính sách tiền lương quốc gia theo hướng khoa học, minh bạch và phù hợp với tình hình thực tiễn của đất nước. Hệ thống này cần đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và chủ động hội nhập quốc tế. Đặc biệt, mục tiêu là xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ; tạo động lực giải phóng sức sản xuất và nâng cao năng suất lao động cũng như chất lượng nguồn nhân lực. Đồng thời, cải cách cũng nhằm góp phần vào việc xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, tinh gọn, hoạt động hiệu lực và hiệu quả, phòng, chống tham nhũng và lãng phí. Một mục tiêu quan trọng nữa là bảo đảm đời sống của người hưởng lương và gia đình họ, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.
Mục tiêu cụ thể
Từ năm 2018 đến năm 2020
- Đối với khu vực công:
+ Tiếp tục điều chỉnh tăng mức lương cơ sở theo các nghị quyết của Quốc hội, bảo đảm mức lương cơ sở không thấp hơn chỉ số giá tiêu dùng và phù hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, không bổ sung các loại phụ cấp mới theo nghề.
+ Hoàn tất việc xây dựng và ban hành chế độ tiền lương mới dựa trên nội dung cải cách chính sách tiền lương, kết hợp với lộ trình cải cách hành chính, tinh giản biên chế; đổi mới và sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; và đổi mới các đơn vị sự nghiệp công lập theo các nghị quyết của Trung ương.
- Đối với khu vực doanh nghiệp:
+ Thực hiện điều chỉnh tăng mức lương tối thiểu vùng phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội và khả năng chi trả của doanh nghiệp, với mục tiêu đến năm 2020 mức lương tối thiểu đảm bảo mức sống tối thiểu cho người lao động và gia đình họ.
+ Triển khai thí điểm quản lý lao động và tiền lương đối với doanh nghiệp nhà nước theo các nội dung của Đề án cải cách chính sách tiền lương đã được phê duyệt.
Từ năm 2021 đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030
- Đối với khu vực công:
+ Từ năm 2021, áp dụng chế độ tiền lương mới đồng bộ đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang trong toàn bộ hệ thống chính trị.
+ Đến năm 2021, mức lương thấp nhất của cán bộ, công chức, viên chức sẽ bằng mức lương thấp nhất bình quân của các vùng trong khu vực doanh nghiệp.
+ Định kỳ thực hiện việc nâng mức tiền lương phù hợp với chỉ số giá tiêu dùng, mức tăng trưởng kinh tế và khả năng của ngân sách nhà nước.
+ Đến năm 2025, mức lương thấp nhất của cán bộ, công chức, viên chức sẽ cao hơn mức lương thấp nhất bình quân của các vùng trong khu vực doanh nghiệp.
+ Đến năm 2030, mức lương thấp nhất của cán bộ, công chức, viên chức sẽ bằng hoặc cao hơn mức lương thấp nhất của vùng cao nhất trong khu vực doanh nghiệp.
- Đối với khu vực doanh nghiệp:
+ Từ năm 2021, Nhà nước sẽ định kỳ điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng dựa trên khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia. Các doanh nghiệp sẽ thực hiện chính sách tiền lương trên cơ sở thương lượng và thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, cùng đại diện tập thể người lao động, mà Nhà nước không can thiệp trực tiếp vào chính sách tiền lương của doanh nghiệp.
+ Quản lý lao động và tiền lương trong doanh nghiệp nhà nước sẽ được thực hiện theo phương thức khoán chi phí tiền lương gắn với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tiến tới việc giao khoán nhiệm vụ sản xuất kinh doanh vào năm 2030.
2. Lộ trình cải cách theo Nghị quyết 27
ộ trình cải cách tiền lương đã trải qua nhiều điều chỉnh và trì hoãn do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Theo dự kiến ban đầu của Nghị quyết 27 năm 2018 về cải cách tiền lương, nhiều mốc thời gian quan trọng đã phải thay đổi. Cụ thể, các điều chỉnh trong lộ trình cải cách tiền lương được nêu rõ như sau:
- Ngày 9 tháng 10 năm 2020: Do tác động của dịch Covid-19, việc cải cách tiền lương đã phải lùi lại đến ngày 1 tháng 7 năm 2022, theo Nghị quyết số 23/2021/QH15 liên quan đến Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 13.
- Ngày 13 tháng 11 năm 2021: Cải cách tiền lương tiếp tục bị trì hoãn đến một thời điểm phù hợp hơn, theo Nghị quyết số 34/2021/QH15.
- Ngày 11 tháng 10 năm 2022: Chính phủ đã quyết định hoãn cải cách tiền lương và thay vào đó, thực hiện tăng lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức từ mức 1,49 triệu đồng/tháng lên 1,8 triệu đồng/tháng từ năm 2023, theo Nghị định số 24/2023/NĐ-CP.
Mới đây, tại Nghị quyết số 99/NQ-CP ngày 10 tháng 7 năm 2023, Chính phủ đã yêu cầu Bộ Nội vụ chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan để thực hiện một số nhiệm vụ quan trọng. Các nhiệm vụ bao gồm việc rà soát và sắp xếp chức danh, chức vụ theo phân cấp quản lý, xây dựng và ban hành bản lương chức vụ đảm bảo thống nhất với Kết luận 35 năm 2022 của Bộ Chính trị về danh mục chức danh và chức vụ lãnh đạo của hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở, cũng như sửa đổi mức phụ cấp kiêm nhiệm chức danh.
Tiếp theo, theo Nghị quyết số 144/NQ-CP ngày 10 tháng 9 năm 2023, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ chủ trì phối hợp với các địa phương và cơ quan liên quan để hoàn thiện dự thảo báo cáo trình Quốc hội về lộ trình và phương án cải cách tiền lương. Báo cáo này cần được trình Chính phủ trước ngày 16 tháng 9 năm 2023.
Trong phiên bế mạc Diễn đàn kinh tế - xã hội Việt Nam năm 2023, vào chiều ngày 19 tháng 9, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã nhấn mạnh sự cần thiết phải thực hiện cải cách tiền lương một cách căn bản trong năm 2024. Ông gợi ý rằng thời điểm có thể áp dụng cải cách tiền lương là từ ngày 1 tháng 7 năm 2024 nếu không có thay đổi gì thêm. Chủ tịch Quốc hội cũng khẳng định rằng đây không phải chỉ là việc tăng lương thông thường, mà là một cải cách tiền lương sâu rộng. Các cơ quan hiện đang tích cực chuẩn bị về nguồn lực, thể chế và chính sách để thực hiện cải cách này.
Dự kiến, vào tháng 10 năm nay, tại Kỳ họp thứ 6 của Quốc hội khóa XV, lộ trình cải cách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức sẽ được trình bày theo tinh thần của Nghị quyết 27 năm 2018. Nếu được nhất trí thông qua, thời điểm bắt đầu lộ trình cải cách tiền lương 2024 sẽ là từ ngày 1 tháng 7 năm 2024.
3. Những khó khăn và thách thức cải cách chính sách tiền lương Nghị quyết 27
Khó khăn về tài chính:
Đảm bảo nguồn lực để thực hiện cải cách: Một trong những thách thức lớn nhất trong việc thực hiện cải cách chính sách tiền lương là đảm bảo nguồn lực tài chính. Để thực hiện các điều chỉnh tiền lương theo Nghị quyết 27, cần có một nguồn ngân sách ổn định và đủ lớn để hỗ trợ các khoản tăng lương cũng như các chi phí liên quan khác. Điều này đòi hỏi phải có sự cân nhắc kỹ lưỡng trong việc bố trí ngân sách và tìm kiếm các nguồn tài chính bền vững, đồng thời tránh ảnh hưởng tiêu cực đến ngân sách nhà nước và các hoạt động khác của chính phủ.
Khó khăn trong đánh giá vị trí việc làm:
Xây dựng khung năng lực, tiêu chí đánh giá phù hợp: Việc xác định và đánh giá chính xác các vị trí việc làm là rất quan trọng để thực hiện cải cách tiền lương hiệu quả. Tuy nhiên, xây dựng một khung năng lực và tiêu chí đánh giá phù hợp cho từng vị trí việc làm gặp nhiều khó khăn do sự đa dạng và phức tạp của các công việc trong khu vực công và doanh nghiệp. Cần có một hệ thống đánh giá đồng bộ và công bằng, phản ánh đúng vai trò và trách nhiệm của từng vị trí, đồng thời đảm bảo sự minh bạch và chính xác trong việc phân loại và đánh giá công việc.
Khó khăn trong nhận thức:
Tuyên truyền, vận động người lao động hiểu rõ mục tiêu của cải cách: Một thách thức quan trọng là tạo sự đồng thuận và hiểu biết sâu rộng về mục tiêu và lợi ích của cải cách tiền lương trong cộng đồng người lao động. Để đạt được điều này, cần có các hoạt động tuyên truyền, vận động và giải thích rõ ràng về mục đích của cải cách, những thay đổi dự kiến và cách chúng sẽ ảnh hưởng đến người lao động. Việc thiếu thông tin hoặc hiểu lầm có thể dẫn đến sự phản đối hoặc thiếu hợp tác từ người lao động, ảnh hưởng đến hiệu quả của quá trình cải cách.
Khó khăn về kỹ thuật:
Xây dựng hệ thống thông tin quản lý tiền lương: Một yếu tố quan trọng khác là phát triển và triển khai hệ thống thông tin quản lý tiền lương hiệu quả. Hệ thống này cần phải đáp ứng yêu cầu về quản lý dữ liệu lương, tính toán và phân phối lương, và đảm bảo an toàn thông tin. Việc xây dựng một hệ thống thông tin quản lý tiền lương đầy đủ, chính xác và bảo mật là một thách thức kỹ thuật lớn, đòi hỏi phải có sự đầu tư vào công nghệ, đào tạo nhân sự và đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định trong suốt quá trình cải cách.
Xem thêm: Lộ trình cụ thể khi cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27 khu vực công
Quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất!