1. Có bị xác định là hành vi bị nghiêm cấm đối với đăng bài báo có thông tin xuyên tạc, gây hoang mang dư luận hay không ?
Luật Báo chí 2016 tại Điều 9 quy định một loạt các hành vi bị nghiêm cấm, nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, ổn định xã hội và giữ gìn uy tín của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Điều này là cơ sở pháp luật để xử lý những hành vi có thể đe dọa đến an ninh và trật tự xã hội.
Trong số các hành vi bị nghiêm cấm, một trong những điểm đáng chú ý là việc đăng, phát thông tin chống Nhà nước. Nội dung cụ thể bao gồm việc xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân, bịa đặt để gây hoang mang trong Nhân dân và kích động chiến tranh tâm lý. Điều này nhấn mạnh sự cấm kỵ đối với mọi hành động nhằm gây rối trong cộng đồng và tạo điều kiện cho các hình thức phản động.
Ngoài ra, luật cũng nghiêm cấm đăng, phát thông tin gây chia rẽ và hận thù trong xã hội. Điều này áp đặt trách nhiệm lớn lên các phương tiện truyền thông, yêu cầu chúng không tham gia vào các hoạt động tuyên truyền làm tăng sự chia rẽ giữa các tầng lớp nhân dân, dân tộc, tôn giáo và giữa Nhân dân với chính quyền nhân dân.
Việc xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng và xúc phạm anh hùng dân tộc cũng được đặc biệt chú ý. Điều này là để bảo vệ bản sắc lịch sử và văn hóa của Việt Nam, không để cho thông tin không chính xác hay những ý kiến độc đáo nhất định gây ảnh hưởng xấu đến tình hình xã hội.
Ngoài những hành vi trực tiếp liên quan đến an ninh quốc gia, luật cũng nhấn mạnh đến việc bảo vệ thông tin cá nhân và bí mật quốc gia. Việc tiết lộ thông tin thuộc danh Mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư cá nhân và bí mật khác theo quy định của pháp luật bị xem là một hành vi nghiêm cấm và sẽ bị xử lý một cách nghiêm túc.
Không chỉ vậy, luật còn cấm thông tin cổ súy hủ tục, mê tín và thông tin về chuyện thần bí có thể gây hoang mang trong xã hội. Điều này phản ánh sự quan tâm đặc biệt đến việc giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe của cộng đồng.
Luật Báo chí 2016 cũng đặt ra các hạn chế về nội dung không lành mạnh, như kích động bạo lực, tuyên truyền lối sống đồi trụy và miêu tả chi tiết những hành động đồi trụy. Việc này nhấn mạnh tới tầm quan trọng của việc duy trì thuần phong mỹ tục Việt Nam trong sản phẩm truyền thông.
Cuối cùng, pháp luật còn nghiêm cấm thông tin sai sự thật, vu khống và xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và cá nhân, đặc biệt là quy kết tội danh khi chưa có bản án của Tòa án. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi và danh dự của mỗi cá nhân và tổ chức, giữ cho quá trình pháp lý diễn ra một cách công bằng và minh bạch.
Như vậy, có thể rõ ràng thấy sự nghiêm túc và quả quyết của pháp luật Việt Nam đối với hành vi đăng bài báo chứa thông tin xuyên tạc và gây hoang mang dư luận. Điều này phản ánh một quan điểm mạnh mẽ về việc bảo vệ sự chân thành và độ tin cậy của thông tin được công bố. Mục tiêu của quy định này là không chỉ ngăn chặn việc lan truyền thông tin sai lệch mà còn bảo vệ nhân dân khỏi những thông điệp gây hoang mang, mất lòng tin và ảnh hưởng đến ổn định xã hội. Điều ấy thể hiện sự quan tâm đặc biệt của hệ thống pháp luật đối với việc duy trì trật tự thông tin và đảm bảo sự công bằng trong xử lý các hành vi vi phạm.
2. Trách nhiệm của cơ quan báo chí được quy định như nào ?
Điều 12 của Luật Báo chí 2016 tập trung đặt ra các quy định quan trọng về trách nhiệm của cơ quan báo chí đối với quyền tự do báo chí và ngôn luận của công dân. Điều này nhằm đảm bảo sự cân nhắc và minh bạch trong quá trình hoạt động của các phương tiện truyền thông, giữ vững quyền tự do ngôn luận mà không làm ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và ổn định xã hội.
Theo khoản 1 của Điều 12, cơ quan báo chí có trách nhiệm đăng, phát kiến nghị, phê bình, tin, bài, ảnh và các tác phẩm báo chí khác của công dân. Tuy nhiên, điều kiện là phải tuân thủ tôn chỉ và mục đích đã được đề ra, đồng thời không chứa nội dung vi phạm các quy định tại các Khoản 1 đến 10 của Điều 9 trong cùng luật. Quy định này không chỉ khẳng định quyền tự do báo chí của công dân mà còn đặt ra trách nhiệm chặt chẽ của cơ quan báo chí để đảm bảo tính chính xác, minh bạch và tính tích cực của thông tin được công bố.
Nếu có trường hợp cơ quan báo chí không đăng hoặc phát thông tin từ công dân, điều 12 yêu cầu họ phải trả lời và nêu rõ lý do khi có yêu cầu từ công dân. Điều này không chỉ là biện pháp đảm bảo quyền lợi của công dân mà còn thể hiện tinh thần tôn trọng và mở cửa của cơ quan báo chí đối với ý kiến, đóng góp của cộng đồng.
Khoản 2 của Điều 12 là một bước tiến quan trọng khác, xác định trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc trả lời hoặc yêu cầu tổ chức, người có thẩm quyền trả lời bằng văn bản hoặc trên báo chí về các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến. Điều này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trước ý kiến của cộng đồng mà còn đặt ra một tiêu chí rõ ràng cho sự tương tác giữa cơ quan báo chí và cộng đồng.
Quy định này giúp xây dựng một hệ thống truyền thông mạnh mẽ, nơi mà thông tin không chỉ được công bố mà còn được giải quyết và phản hồi một cách có trách nhiệm. Việc này tạo điều kiện cho một môi trường truyền thông tích cực, nơi mà quyền lợi và ý kiến của công dân được đánh giá và đối thoại một cách xây dựng và tích cực. Điều này góp phần quan trọng vào việc phát triển một xã hội năng động và thịnh vượng, nơi mà quyền tự do báo chí và quyền lợi của công dân đều được đảm bảo và tôn trọng.
3. Xử phạt như thế nào đối với đăng bài báo có thông tin xuyên tạc, gây hoang mang dư luận ?
Nghị định 119/2020/NĐ-CP, sau khi được điều chỉnh bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP, đặt ra các biện pháp xử lý và xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp vi phạm quy định về đăng, phát nội dung thông tin trên báo chí và các phương tiện truyền thông khác. Điều này là một bước quan trọng để đảm bảo tính minh bạch, chính xác và độ tin cậy của thông tin được công bố, đồng thời giữ gìn uy tín của các phương tiện truyền thông.
Theo khoản 1 của Điều 8 Nghị định, hành vi không nêu rõ xuất xứ nguồn tin khi đăng, phát trên báo chí sử dụng thông tin do cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm cung cấp cho báo chí sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500 nghìn đồng đến 02 triệu đồng. Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của việc xác định nguồn gốc thông tin, từ đó đảm bảo tính chính xác và trách nhiệm trong việc phổ biến thông tin.
Khoản 2 của Điều 8 liệt kê một loạt các hành vi vi phạm có mức phạt tăng cao hơn, nhấn mạnh đến tính nghiêm trọng của những hành động này đối với sự minh bạch và chính xác của thông tin. Việc đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng ít nghiêm trọng, minh họa, đặt tiêu đề tin không phù hợp với nội dung thông tin, đăng ảnh cá nhân mà không có sự đồng ý, và đăng ý kiến phản hồi không đầy đủ nội dung đều là những hành vi bị xử phạt.
Một điểm quan trọng là biện pháp khắc phục hậu quả theo khoản 10 của Điều 8. Điều này đặt ra những biện pháp mà cơ quan báo chí phải thực hiện để khắc phục hậu quả của việc vi phạm. Cụ thể, buộc cơ quan báo chí phải cải chính và xin lỗi đối với những hành vi cụ thể đã vi phạm quy định. Ngoài ra, cơ quan báo chí cũng phải gỡ bỏ thông tin sai sự thật, thông tin vi phạm quy định pháp luật đã đăng, phát trên các phương tiện truyền thông.
Như vậy, áp đặt mức phạt tiền cho tổ chức và cá nhân đã tạo ra sự cân nhắc và cân đối trong việc xử lý các trường hợp vi phạm hành chính trên phương tiện truyền thông. Mức phạt tiền áp dụng đối với tổ chức như trang báo trong trường hợp đăng thông tin về nghệ sĩ mà chưa có sự cho phép của người đó được quy định cụ thể, từ 500 nghìn đồng đến 02 triệu đồng. Trong khi đó, đối với cá nhân, mức phạt tiền là một nửa so với tổ chức, tức là từ 250 nghìn đồng đến 01 triệu đồng.
Tính cân nhắc và công bằng trong việc xác định mức phạt tùy thuộc vào tình chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, giúp tạo ra một bức tranh pháp lý linh hoạt và linh động. Trong tình huống cụ thể, trang báo đã đăng thông tin về một nghệ sĩ nổi tiếng mà không có sự cho phép của người đó, hành vi này không chỉ vi phạm quyền cá nhân mà còn gây ảnh hưởng đến uy tín và quyền lợi của nghệ sĩ. Do đó, mức phạt tiền áp dụng như một biện pháp trừng phạt hợp lý để đảm bảo tuân thủ và tôn trọng quyền riêng tư và quyền lợi cá nhân.
Ngoài mức phạt tiền, Nghị định cũng đề cập đến các biện pháp khắc phục hậu quả, nhằm giảm nhẹ tác động tiêu cực của hành vi vi phạm. Buộc cơ quan báo chí cải chính, xin lỗi, hoặc gỡ bỏ thông tin sai sự thật là các biện pháp rõ ràng và hiệu quả để khắc phục và bảo vệ quyền lợi của người bị ảnh hưởng. Những biện pháp này không chỉ hướng tới việc khắc phục hậu quả mà còn góp phần vào việc tạo ra một môi trường truyền thông tích cực và có trách nhiệm.
Xem thêm: Bịa đặt, xuyên tạc, loan truyền thông tin sai sự thật có phạm tội vu khống không ?
Liên hệ qua 1900.6162 hoặc qua lienhe@luatminhkhue.vn
