Có được tiếp tục nhận thừa kế khi đã được cho tài sản khác không?

1. Nhận thừa kế và tặng cho tài sản ?

Theo pháp luật hiện hành thì việc thừa kế di sản và tặng cho tài sản là hai chế định hoàn toàn khác nhau :

- Nhận thừa kế là việc một người nhận tài sản của một người khác sau khi người này chết đi theo di chúc hoặc theo pháp luật. Đối với những người thuộc thừa kế theo di chúc, phần di sản mỗi người được nhận sẽ phụ thuộc vào ý nguyện của người lập di chúc, người để lại di sản sẽ quy định rõ ai được nhận di sản và số di sản được nhận thông qua di chúc. Những người thừa kế theo pháp luật thì không phải theo ý chí định đoạt của người để lại di sản mà họ sẽ được phân chia theo thứ tự hàng thừa kế thứ nhất, hàng thừa kế thứ hai, hàng thừa kế thứ ba, phân chia cho những người nằm trong diện thừa kế.

- Tặng cho tài sản theo quy định tại Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015 là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận. Tức là giao dịch dân sự tặng cho được thực hiện khi các chủ thể đều còn sống. Nếu tặng cho bất động sản thì phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký, nếu bất động sản không phải đăng ký quyền sở hữu theo quy định của pháp luật (Điều 459 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về tặng cho bất động sản).

2. Đối tượng được nhận thừa kế ?

Điều 609 Bộ luật Dân sự 2015 đã xác định quyền của cá nhân với tư cách là chủ sở hữu tài sản, có quyền lập di chúc hay không lập di chúc để định đoạt tài sản của mình cho người thừa kế được chỉ định; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Việc lập di chúc hay không lập di chúc hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí của cá nhân. Trong trường hợp cá nhân không lập di chúc để định đoạt tài sản của mình cho những người thừa kế được chỉ định theo ý chí của mình thì cá nhân để lại di sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật.

Theo quy định về người thừa kế tại Điều 613 Bộ luật Dân sự 2015 thì người thừa kế là cá nhân phải là người còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Trường hợp người thừa kế theo di chúc không là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế. Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết. Trường hợp Tòa tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015.

Người thừa kế theo di chúc tức là trường hợp có di chúc và một người có tên trong di chúc thì họ sẽ được hưởng phần di sản mà người chết để lại cho họ được ghi trong di chúc. 

Bên cạnh đó, trừ trường hợp người từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 620 và những người không có quyền hưởng di sản theo khoản 1 Điều 621 thì pháp luật cũng quy định về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc tại khoản 1 Điều 644 như sau : 

1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó :

a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên mà không có khả năng lao động

Thừa kế theo pháp luật được quy định tại Điều 649 Bộ luật Dân sự 2015 là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.

Theo đó thì những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây : a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm : vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết; b) Hàng thừa kế thứ hai gồm : ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại; c) Hàng thừa kế thứ ba gồm : cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

3. Đối tượng không được nhận thừa kế ?

Ngoại trừ trường hợp thừa kế theo di chúc mà trong di chúc, người để lại di sản thừa kế thể hiện nội dung truất quyền thừa kế của người đã được cho tài sản thì đối với các trường hợp còn lại, người được tặng cho tài sản không được hưởng di sản thừa kế nếu thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 :

1. Những người sau đây không được quyền hưởng di sản :

a) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;

b) Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;

c) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;

d) Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.

4. Đã được nhận tặng cho tài sản có được nhận thừa kế nữa không ?

Trường hợp đã được nhận tặng cho tài sản nhưng người chết có để lại di chúc và trong di chúc không hề thể hiện nội dung truất quyền thừa kế của người đã được cho tài sản thì người đó vẫn được nhận thừa kế theo di chúc, trừ trường hợp người đó thuộc vào các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 621 nói trên.

Trường hợp đã được nhận tặng cho tài sản nhưng người chết không để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp hoặc những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế hoặc những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản hoặc phần di sản không được định đoạt trong di chúc hoặc phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật hoặc phần di sản liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế thì người được tặng cho tài sản sẽ được nhận thừa kế theo đúng thứ tự hàng thừa kế mà pháp luật quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.

Có thể thấy, tài sản được tặng cho trước thời điểm mở thừa kế thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục theo luật định thì được xem như là tài sản riêng của người được tặng cho, không còn liên quan gì đến di sản thừa kế mà người chết để lại.

Tóm lại, đã được tặng cho tài sản trước đó thì vẫn có thể được tiếp tục nhận thừa kế người chết để lại.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật dân sự miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.