1. Thế nào được xác định là lính đánh thuê?

Công ước quốc tế chống lại việc tuyển mộ, sử dụng, tài trợ và đào tạo lính đánh thuê, được ban hành năm 1989, có mục đích chính là ngăn chặn và đối phó với sự xuất hiện và hoạt động của lính đánh thuê trong các cuộc xung đột vũ trang. Điều 1 của Công ước này quy định rõ mục đích và đặc điểm của lính đánh thuê như sau:

- Mục đích chính của Công ước là xác định và ngăn chặn việc tuyển mộ, sử dụng, tài trợ và đào tạo lính đánh thuê trong các cuộc xung đột vũ trang. Đây là những biện pháp nhằm đảm bảo an ninh và ổn định quốc tế bằng cách ngăn chặn sự tham gia của cá nhân không thuộc lực lượng vũ trang chính thức vào các hành động quân sự, nhất là những hành động nhằm lật đổ chính phủ hoặc phá hoại trật tự hiến pháp của một quốc gia.

- Đặc điểm của lính đánh thuê:

+ Lính đánh thuê chiến đấu: Được tuyển mộ đặc biệt tại địa phương hoặc ở nước ngoài để tham gia vào cuộc xung đột vũ trang. Động cơ chủ yếu là mong muốn cá nhân, và thực tế được hứa hẹn bồi thường vật chất cơ bản vượt quá mức hứa hẹn hoặc trả tiền tương đương với chiến binh của lực lượng chính thức trong cuộc xung đột.

+ Không phải là công dân của quốc gia tham gia cuộc xung đột và không phải là cư dân của lãnh thổ được kiểm soát bởi bên tham gia cuộc xung đột. Không là thành viên của lực lượng vũ trang của bên tham gia cuộc xung đột. Không được gửi bởi quốc gia không tham gia cuộc xung đột như là một thành viên của lực lượng vũ trang của nó.

- Lính đánh thuê tham gia hành động bạo lực phối hợp:

+ Được tuyển mộ đặc biệt để tham gia vào hành động bạo lực phối hợp nhằm lật đổ chính phủ hoặc phá hoại trật tự hiến pháp của một quốc gia.

+ Động cơ chủ yếu là mong muốn có được thông tin quan trọng và/hoặc thanh toán bồi thường vật chất.

+ Không là công dân hoặc cư dân của quốc gia dựa vào đó như một hành động là đạo diễn.

+ Không được gửi bởi quốc gia thi hành công vụ và không phải là thành viên của lực lượng vũ trang của quốc gia trên lãnh thổ có hành động được thực hiện.

Công ước này nhấn mạnh quan điểm quốc tế về việc cấm và ngăn chặn hoạt động của lính đánh thuê để bảo vệ an ninh và ổn định quốc tế.

- Được tuyển mộ đặc biệt: Người này được tuyển mộ đặc biệt tại địa phương hoặc nước ngoài để tham gia vào cuộc xung đột vũ trang.

- Đặt động cơ bởi mong muốn cá nhân: Động cơ chủ yếu của lính đánh thuê là do mong muốn cá nhân và thực tế, họ được hứa hẹn một khoản bồi thường vượt quá mức hứa hẹn hoặc trả tiền tương đương với các chiến binh cùng cấp trong lực lượng vũ trang của bên mình.

- Không phải là công dân hoặc cư dân của các bên trong cuộc xung đột: Lính đánh thuê không phải là công dân của bất kỳ quốc gia nào tham gia cuộc xung đột và cũng không phải là cư dân của lãnh thổ được kiểm soát bởi bất kỳ bên nào trong cuộc xung đột.

- Không phải là thành viên của lực lượng vũ trang của bên trong cuộc xung đột: Lính đánh thuê không thuộc lực lượng vũ trang của bên nào trong cuộc xung đột.

- Không được gửi bởi quốc gia không tham gia cuộc xung đột: Lính đánh thuê không được gửi bởi một quốc gia không là bên tham gia chính thức vào cuộc xung đột.

Định nghĩa về lính đánh thuê trong các tình huống khác:

- Tuyển mộ với mục đích tham gia hành động bạo lực phối hợp: Lính đánh thuê có thể được tuyển mộ để tham gia vào hành động bạo lực nhằm lật đổ chính phủ hoặc phá hoại trật tự hiến pháp của một quốc gia.

- Động cơ chủ yếu bởi mong muốn có được thông tin quan trọng và bồi thường vật chất: Lính đánh thuê trong tình huống này có động cơ chủ yếu là mong muốn có được thông tin quan trọng và / hoặc thanh toán bồi thường vật chất.

- Không phải là công dân hoặc cư dân của quốc gia thực hiện hành động: Lính đánh thuê không phải là công dân hoặc cư dân của quốc gia mà họ tham gia hành động.

- Không được gửi bởi quốc gia thi hành công vụ: Lính đánh thuê không được gửi bởi quốc gia nào thi hành công vụ.

- Không phải là thành viên của lực lượng vũ trang của quốc gia trên lãnh thổ có hành động được thực hiện: Lính đánh thuê không phải là thành viên của lực lượng vũ trang của quốc gia trên lãnh thổ mà họ thực hiện hành động.

Công ước này nhằm bảo vệ quốc gia và nhân loại khỏi sự lạm dụng của các lực lượng không quân và người chiến đấu không thuộc quốc gia nào, nhằm duy trì hòa bình và ổn định quốc tế.

 

2. Trách nhiệm hình sự đối với hành vi tuyển mộ, huấn luyện hoặc sử dụng lính đánh thuê

Căn cứ vào Điều 424 của Bộ luật Hình sự 2015, quy định về tội tuyển mộ, huấn luyện hoặc sử dụng lính đánh thuê, các điều khoản chi tiết như sau:

- Hành vi cụ thể:

+ Người nào tuyển mộ, huấn luyện hoặc sử dụng lính đánh thuê.

+ Mục đích chống lại một quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ độc lập, có chủ quyền.

- Hình phạt:

+ Bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

+ Hoặc bị phạt tù chung thân.

=> Điều 424 Bộ luật Hình sự 2015 áp dụng cho mọi người, tức là những người tuyển mộ, huấn luyện hoặc sử dụng lính đánh thuê với mục đích chống lại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ độc lập, có chủ quyền.​ Hành vi bị xem xét là tội khi có mục đích chống lại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ độc lập, có chủ quyền. Điều này áp đặt nặng nề với những hành động nhằm đe dọa hoặc tấn công tình cảm chủ quyền và độc lập của một quốc gia.

Hình phạt:

- Những hành vi này bị xem là nghiêm trọng và bị đánh giá mức độ nặng của hình phạt. Người phạm tội có thể phải đối mặt với hình phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.

- Trong những trường hợp nghiêm trọng nhất, người phạm tội có thể bị xử phạt tù chung thân, đồng nghĩa với việc phải dựa vào quyết định cụ thể từ pháp luật và tòa án.

Như vậy, Điều 424 Bộ luật Hình sự 2015 cung cấp hình phạt nặng đối với những hành vi liên quan đến tuyển mộ, huấn luyện hoặc sử dụng lính đánh thuê nhằm chống lại quốc gia hoặc vùng lãnh thổ độc lập, có chủ quyền, nhấn mạnh tính chất nghiêm trọng và đe dọa của tội danh này.

 

3. Công dân Việt Nam làm lính đánh thuê cho tổ chức nước ngoài có bị tước quốc tịch?

Căn cứ Điều 31 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 Điều 425 Bộ luật Hình sự 2015 quy định như sau: 

Căn cứ Điều 31 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008:

- Công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài: Có thể bị tước quốc tịch Việt Nam nếu có hành vi gây phương hại nghiêm trọng đến nền độc lập dân tộc, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hoặc uy tín của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

- Người nhập quốc tịch Việt Nam: Cũng có thể bị tước quốc tịch nếu có hành vi quy định tại khoản 1, dù cư trú trong hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam.

Căn cứ Điều 425 Bộ luật Hình sự 2015 - Tội làm lính đánh thuê:

- Định nghĩa tội làm lính đánh thuê: Người làm lính đánh thuê nhằm chống một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ độc lập, có chủ quyền.

- Hình phạt: Người phạm tội sẽ bị phạt tù từ 5 năm đến 15 năm.

=> Công dân Việt Nam làm lính đánh thuê cho tổ chức nước ngoài, nhằm chống một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ độc lập, có chủ quyền. Có thể bị tước quốc tịch Việt Nam theo Điều 31 Luật Quốc tịch Việt Nam nếu hành vi gây phương hại nghiêm trọng đến nền độc lập dân tộc, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hoặc uy tín của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ngoài ra, người này cũng có thể bị xử lý hình sự với hình phạt từ 5 năm đến 15 năm theo Điều 425 Bộ luật Hình sự 2015 về tội làm lính đánh thuê.

 

Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: Có được mang 2 quốc tịch Việt Nam và Đài Loan không?

Đội ngũ Tư vấn Pháp luật của chúng tôi tại Tổng đài trực tuyến đang sẵn sàng lắng nghe và giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng thông qua số hotline độc quyền 1900.6162. Chúng tôi cam kết đảm bảo tính pháp lý và sự minh bạch trong mọi tư vấn của mình. Ngoài ra, quý khách cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết của mình qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để chúng tôi có thể tiếp cận và phản hồi nhanh chóng nhất. Chúng tôi đặt niềm tin vào việc cung cấp dịch vụ chất lượng và sự hỗ trợ toàn diện cho quý khách hàng, và xin trân trọng đón nhận sự hợp tác chân thành từ phía quý vị.