1. Doanh nghiệp chế xuất cần làm gì khi thông quan

Dựa trên quy định cụ thể của Điều 74 Thông tư 38/2015/TT-BTC, được điều chỉnh bởi Khoản 50 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC, ta có thể hiểu rằng có một loạt các điều kiện và quy định phải tuân thủ đối với việc nhập khẩu hàng hóa phục vụ cho hoạt động sản xuất xuất khẩu của doanh nghiệp chế xuất (DNCX).

Đầu tiên, hàng hóa nhập khẩu phải được sử dụng đúng mục đích sản xuất, trừ những trường hợp cụ thể được miễn thủ tục hải quan. Các trường hợp này bao gồm việc mua bán, thuê, mượn giữa các DNCX với nhau, sử dụng hàng hóa là nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị theo hợp đồng gia công, hoặc các trường hợp như luân chuyển hàng hóa trong nội bộ một DNCX, luân chuyển giữa các DNCX trong cùng một khu chế xuất, và các trường hợp khác như bảo hành, sửa chữa, hoặc thực hiện một số công đoạn trong hoạt động sản xuất.

Tuy nhiên, trong trường hợp DNCX nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài và đã nộp đủ các loại thuế, cũng như tuân thủ đầy đủ chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu, tương tự như hàng hóa nhập khẩu không hưởng chế độ và chính sách áp dụng cho DNCX, thì khi giao dịch hoặc mua bán hàng hóa này với doanh nghiệp nội địa, DNCX không cần phải thực hiện thủ tục hải quan.

Điều này tạo ra một sự bất đồng đối xử giữa DNCX và doanh nghiệp nội địa trong việc thực hiện thủ tục hải quan. Trong khi DNCX được miễn thủ tục này trong những trường hợp cụ thể, doanh nghiệp nội địa vẫn phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật liên quan đến hải quan và quản lý hàng hóa, như được quy định tại Điều 76 Thông tư 38/2015/TT-BTC, được điều chỉnh bởi Khoản 52 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC.

Như vậy, có thể thấy rõ sự linh hoạt trong quy định hải quan đối với các DNCX, tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp nội địa phải tuân thủ nghiêm ngặt hơn các quy định hải quan khi giao dịch với DNCX. Điều này có thể gây ra một số thách thức trong quản lý và thực hiện các quy trình cho doanh nghiệp nội địa, đặc biệt là khi họ cần tham gia vào chuỗi cung ứng của các DNCX.

2. Doanh nghiệp chế xuất cần làm gì khi thanh lý

Một cách cụ thể, theo quy định tại điểm c khoản 4 Điều 2 của Luật Thuế xuất khẩu (XK) và thuế nhập khẩu (NK), hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan và chỉ được sử dụng trong khu phi thuế quan đối với những đối tượng không chịu thuế. Đồng thời, tại khoản 1 Điều 4 của Luật Thuế XK, thuế NK quy định khu phi thuế quan là khu vực kinh tế nằm trong lãnh thổ Việt Nam, có ranh giới địa lý xác định và được ngăn cách với khu vực bên ngoài bằng các biện pháp như hàng rào cứng, nhằm đảm bảo điều kiện cho hoạt động kiểm tra, giám sát, và kiểm soát hải quan của cơ quan Hải quan và các cơ quan liên quan đối với hàng hóa XK và phương tiện, hành khách XNK; quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa giữa khu phi thuế quan và bên ngoài được coi là hoạt động XK.

Thêm vào đó, theo khoản 5 của Điều 25 của Nghị định 08/2015/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại khoản 12 của Điều 1 của Nghị định 59/2018/NĐ-CP của Chính phủ, quy định về thủ tục thay đổi mục đích sử dụng đối với hàng hóa XK thuộc đối tượng không chịu thuế nhưng sau đó thay đổi mục đích sử dụng, chuyển tiêu thụ nội địa phải khai tờ khai hải quan mới. Chính sách quản lý và chính sách thuế đối với hàng hóa XK áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới, trừ trường hợp đã tuân thủ đầy đủ chính sách quản lý hàng hóa XK tại thời điểm đăng ký tờ khai ban đầu.

Ngoài ra, theo Nghị định 35/2022/NĐ-CP của Chính phủ, quy định rõ ràng về việc doanh nghiệp chế xuất được phép bán hoặc thanh lý vào thị trường nội địa các tài sản đã qua sử dụng và các hàng hóa theo quy định của pháp luật về đầu tư và các quy định khác có liên quan. Khi bán hoặc thanh lý vào thị trường nội địa, không áp dụng chính sách quản lý hàng hóa XK, trừ khi hàng hóa thuộc diện quản lý theo điều kiện, tiêu chuẩn, và kiểm tra chuyên ngành chưa thực hiện khi NK ban đầu; hàng hóa được quản lý bằng giấy phép thì phải được cơ quan cấp phép NK đồng ý bằng văn bản. Đồng thời, tại các Điều 74 và Điều 79 của Thông tư 38/2015/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC, quy định về việc doanh nghiệp chế xuất được lựa chọn hình thức chuyển đổi mục đích sử dụng hoặc thực hiện thủ tục XK tại chỗ khi thanh lý hàng hóa.

Xét theo các quy định hiện hành, Tổng cục Hải quan xác định rằng xử lý hàng hóa (tài sản) thanh lý sẽ được thực hiện theo các trường hợp sau: Đối với hàng hóa, thiết bị mua từ nội địa (không làm thủ tục hải quan) hoặc hàng hóa có nguồn gốc NK nhưng đã tuân thủ đầy đủ chính sách thuế và chính sách quản lý hàng hóa NK theo quy định như hàng hóa NK không hưởng chế độ, chính sách áp dụng đối với doanh nghiệp chế xuất tại thời điểm đăng ký tờ khai ban đầu: khi mua bán, thanh lý hàng hóa này với doanh nghiệp nội địa, doanh nghiệp chế xuất không phải thực hiện thủ tục hải quan.

Đối với hàng hóa, thiết bị có nguồn gốc NK áp dụng chính sách thuế và chính sách quản lý hàng hóa đối với doanh nghiệp chế xuất, theo Tổng cục Hải quan, doanh nghiệp sẽ thực hiện thủ tục thanh lý theo quy định tại Điều 79 của Thông tư 38/2015/TT-BTC. Trong trường hợp doanh nghiệp chế xuất chọn hình thức thực hiện thủ tục XK tại chỗ theo quy định tại Điều 86 của Thông tư 38/2015/TT-BTC, doanh nghiệp chế xuất sẽ thực hiện thủ tục XK tại chỗ; doanh nghiệp nội địa sẽ thực hiện thủ tục.

3. Căn cứ để mua bán hàng hóa

Theo Nghị định số 164/2013/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/3/2008 của Chính phủ về khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế, tại Khoản 9, Điều 1 quy định rằng:

Các doanh nghiệp chế xuất được phép bán tài sản thanh lý và các hàng hóa theo quy định của pháp luật về đầu tư và thương mại vào thị trường nội địa. Quan hệ trao đổi hàng hóa giữa các doanh nghiệp chế xuất trong khu chế xuất và các khu vực khác trên lãnh thổ Việt Nam, trừ khu phi thuế quan, được xem là quan hệ xuất, nhập khẩu.

Điểm b, Khoản 1, Khoản 3, Điều 86 và Điểm d, Khoản 2, Điều 16 của Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 của Bộ Tài chính quy định rằng, các hàng hóa nhập khẩu vào nội địa từ các doanh nghiệp chế xuất cần phải có giấy phép nhập khẩu, nếu thuộc diện phải có giấy phép nhập khẩu.

Do đó, khi thực hiện quan hệ trao đổi hàng hóa, đặc biệt là thiết bị thu phát sóng, các doanh nghiệp chế xuất và doanh nghiệp nội địa phải đảm bảo có giấy phép nhập khẩu.

Ngoài ra, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành Thông tư số 18/2014/TT-BTTTT ngày 26/11/2014 để hướng dẫn chi tiết việc cấp giấy phép nhập khẩu thiết bị phát, thu-phát sóng vô tuyến điện theo quy định của Nghị định số 187/2013/NĐ-CP ngày 20/11/2013 của Chính phủ. Công ty Samsung, trong hoạt động xuất, nhập khẩu các thiết bị vô tuyến điện, cần phải tuân thủ quy định của Thông tư 18/2014/TT-BTTTT để đảm bảo được cấp phép nhập khẩu đúng quy trình.

Như vậy, quy định pháp luật Việt Nam đã đưa ra thông nhất về hoạt động mua bán hàng hóa cũng như thanh lý hàng hóa của doanh nghiệp chế xuất và doanh nghiệp nội địa. Quý khách hàng tham khảo bài viết trên để có thể dễ dàng thực hiện việc mua bán, thanh lý hàng hóa.

Trong trường hợp quý khách có bất kỳ thắc mắc hoặc vấn đề nào liên quan đến nội dung bài viết hoặc các quy định pháp luật, chúng tôi sẵn lòng hỗ trợ và giải đáp một cách nhanh chóng và tận tình nhất. Quý khách có thể liên hệ với chúng tôi thông qua tổng đài 1900.6162 hoặc gửi email đến địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Đội ngũ của chúng tôi sẽ lắng nghe và phản hồi trong thời gian sớm nhất, nhằm đảm bảo mọi vấn đề được giải quyết một cách hiệu quả và đáp ứng đầy đủ nhu cầu của quý khách.