Kính chào luật sư, tôi có một vấn đề rất mong nhận được sự tư vấn của Luật sư. Hiện nay gia đình tôi đang ở mảnh đất do ông nội tôi để lại, mảnh đất này đã được bố mẹ tôi đứng tên từ năm 1975, giờ bố mẹ tôi có làm thủ tục chia đất cho các con thì cán bộ địa chính xã phụ trách nói với gia đình tôi là trong mảnh đất của gia đình tôi có một phần (500m2) không có trong bản đồ địa chính, phần đất đó hiện tại vẫn còn nhà bếp, giếng nước của gia đình tôi sử dụng từ trước đó đến giờ. 
Vậy xin luật sư tư vấn giúp tôi xem trường hợp này của gia đình tôi phải làm những thủ tục gì để được cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất? Tôi xin cảm ơn Luật sư đã hỗ trợ
Người gửi: T.S>L

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn luật đất đai của Công ty Luật Minh Khuê.

>> Luật sư tư vấn luật đất đai trực tuyến gọi: 1900.6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau: 

1. Cách giải quyết khi diện tích đất thực tế khác với diện tích trên sổ 

Trường hợp của bạn được Luật Đất đai năm 2013 quy định tại Khoản 5 Điều 98 Luật đất đai năm 213, cụ thể như sau: 

"5. Trường hợp có sự chênh lệch diện tích giữa số liệu đo đạc thực tế với số liệu ghi trên giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này hoặc Giấy chứng nhận đã cấp mà ranh giới thửa đất đang sử dụng không thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không có tranh chấp với những người sử dụng đất liền kề thì khi cấp hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất diện tích đất được xác định theo số liệu đo đạc thực tế. Người sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích chênh lệch nhiều hơn nếu có.

Trường hợp đo đạc lại mà ranh giới thửa đất có thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất và diện tích đất đo đạc thực tế nhiều hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất thì phần diện tích chênh lệch nhiều hơn (nếu có) được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định tại Điều 99 của Luật này".

Ngoài ra tại Khoản 20 Điều 2 Nghị định số 01/2017/NĐ-CP quy định về phần diện tích tăng thêm trong quá trình sử dụng đất, cụ thể như sau:

Trường hợp diện tích đất tăng thêm không có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 100 của Luật đất đai, Điều 18 của Nghị định này thì thực hiện như sau:

- Trường hợp người sử dụng đất không vi phạm pháp luật về đất đai thì việc xem xét xử lý và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với diện tích đất tăng thêm thực hiện theo quy định tại Điều 20 của Nghị định này;
-  Trường hợp diện tích đất tăng thêm do người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 thì xem xét xử lý và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với diện tích đất tăng thêm thực hiện theo quy định tại Điều 22 của Nghị định này;
- Trường hợp diện tích đất tăng thêm do người sử dụng đất được giao trái thẩm quyền trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 thì việc xem xét xử lý và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với diện tích đất tăng thêm thực hiện theo quy định tại Điều 23 của Nghị định này;
-  Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đối với diện tích đất tăng thêm được thực hiện theo quy định tại Điều 70 và cấp đổi Giấy chứng nhận cho thửa đất gốc theo quy định tại Điều 76 của Nghị định này nếu thửa đất gốc đã được cấp Giấy chứng nhận. Văn phòng đăng ký đất đai có trách nhiệm xác nhận vào Đơn đề nghị cấp lại, cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với diện tích đất tăng thêm và gửi thông tin địa chính đến cơ quan thuế, trình cấp Giấy chứng nhận sau khi người sử dụng đất đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính, cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai cho toàn bộ diện tích thửa đất đang sử dụng, trao Giấy chứng nhận cho người được cấp hoặc gửi Ủy ban nhân dân cấp xã để trao đối với trường hợp nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã.
-  Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đối với toàn bộ diện tích thửa đất thực hiện theo quy định tại Điều 70 của Nghị định này nếu thửa đất gốc có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 100 của Luật đất đai, Điều 18 của Nghị định này,”

Như vậy, đói với vấn đề của bạn có thể phát sinh hai trường hợp sau đây:

1.1 Phần diện tích tăng thêm không làm thay đổi ranh giới thửa đất

Nếu như diện tích 500m2 không làm thay đổi ranh giới thửa đất tại thời điểm có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - tức là diện tích 500m2 vẫn được ghi nhận trong sổ đỏ của gia đình bạn, chỉ là không có trong bản đồ địa chính, không có tranh chấp  với những người sử dụng đất liền kề thì được cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất diện tích được xác định theo số liệu đo đạc thực tế. Gia đình bạn không phải nộp tiền sử dụng đất đối với phần diện tích chênh lệch nhiều hơn.

Về thủ tục:

- Trước hết bạn nên đề nghị cơ quan địa chính của Ủy ban nhân dân xã tiến hành đo đạc lại diện tích đất của gia đình bạn.

- Sau khi gia đình bạn đã có biên bản về việc tiến hành đo đạc lại diện tích đất của gia đình bạn thì gia đình bạn phải làm hồ sơ đăng ký biến động, gồm: 

  • Đơn đăng ký biến động đất đai;
  • Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp;
  • Biên bản đo đạc lại diện tích đất thực tế.

Hồ sơ đăng ký biến động đất đai này gia đình bạn phải gửi đến Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Phòng tài nguyên và môi trường cấp huyện.

1.2 Phần diện tích tăng thêm làm thay đổi ranh giới thửa đất

Nếu như diện tích 500m2 làm thay đổi ranh giới thửa đất tại thời điểm có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và diện tích đất đo đạc trên thực tế nhiều hơn diện tích ghi trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - tức là diện tích 500m2 làm thay đổi ranh giới thửa đất được ghi nhận trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, và diện tích đất ghi trên Sổ đỏ cộng với 500m2 đất này nhiều hơn diện tích ghi trên Sổ đỏ, thì gia đình bạn được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. 

Gia đình bạn làm hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới đối với diện tích 500m2. Hồ sơ gồm có: Đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy xác nhận của chính quyền địa phương về việc sử dụng đất ổn định, lâu dài, không có tranh chấp, biên lai nộp tiền thuế đất. Hồ sơ này gia đình bạn nộp tại Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Phòng tài nguyên và môi trường cấp huyện.

Theo như thông tin của bạn, diện tích đất 500m2 của gia đình bạn được sử dụng ổn đinh, lâu dài, không có tranh chấp. Vì vậy, gia đình bạn hoàn toàn có quyền được cấp đổi Sổ đỏ hoặc cấp mới Sổ đỏ đối với diện tích 500m2 đất này.

Về vấn đề bố mẹ bạn chia đất cho các con, diện tích đất 500m2 nếu được đem ra chia thì trước hết thì phải được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì hợp đồng tặng cho bất động sản, thủ tục tách thửa, sang tên quyền sử dụng đất mới hợp pháp. Việc tách thửa gia đình bạn cũng sẽ nộp đơn tại Văn phòng đăng ký đất đai, còn thủ tục tách thửa, đo đạc diện tích tách thửa sẽ do văn phòng đăng ký đất đai thực hiện.

2. Trình tự, thủ tục xin cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

2.1 Trình tự, thủ tục

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 8 Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT quy định về hồ sơ đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bao gồm các loại giấy tờ như sau:

  • Đơn đăng ký, cấp Giấy chứng nhận theo Mẫu số 04a/ĐK. 
  • Chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính; giấy tờ liên quan đến việc miễn, giảm nghĩa vụ tài chính về đất đai, tài sản gắn liền với đất (nếu có).

- Bước 1: Sau khi chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ nêu trên bạn có thể nộp hồ sơ tại một trong hai nơi sau:

Hộ gia đình, cá nhân nộp hồ sơ tại Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất nếu có nhu cầu.

+ Không nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân xã 

  • Hộ gia đình, cá nhân nộp hồ sơ tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện hoặc nộp tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện đối với nơi chưa thành lập Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.
  • Đối với địa phương đã tổ chức bộ phận một cửa để tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính thì nộp tại bộ phận một cửa cấp huyện.

- Bước 2: Tiếp nhận hồ sơ

  • Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, chưa hợp lệ thì phải thông báo và hướng dẫn người nộp hồ sơ bổ sung (trong thời hạn 03 ngày làm việc).
  • Nếu hồ sơ đủ thì người tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm ghi đầy đủ thông tin vào Sổ tiếp nhận. Sau đó viết và đưa phiếu tiếp nhận hồ sơ cho người nộp (trong đó ghi ngày hẹn trả kết quả).

- Bước 3: Giải quyết yêu cầu của người nộp

  • Khi nhận được thông báo của chi cục thuế thì hộ gia đình, cá nhân có nghĩa vụ đóng các khoản tiền theo thông báo như: Lệ phí cấp Giấy chứng nhận, tiền sử dụng đất (nếu có), lệ phí trước bạ, phí thẩm định hồ sơ (nếu có).
  • Khi nộp tiền xong thì giữ hóa đơn, chứng từ để xác nhận việc đã thực hiện nghĩa vụ tài chính và xuất trình khi nhận Giấy chứng nhận.

- Bước 4: Trả kết quả 

2.2 Thời gian giải quyết thủ tục

Căn cứ theo quy định tại Khoản 40 Điều 2 Nghị định số 01/2017/NĐ-CP, thời gian giải quyết được quy định như sau:

- Không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ; không quá 40 ngày với các xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

- Thời gian trên không tính các khoảng thời gian các ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định của pháp luật; thời gian tiếp nhận hồ sơ tại xã; thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất; thời gian xem xét xử lý đối với trường hợp sử dụng đất có vi phạm pháp luật; thời gian trưng cầu giám định.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật đất đai.