Đất thổ canh là gì ? Khái niệm đất thổ canh được hiểu như thế nào ?

1. Khái niệm đất thổ canh

Mặc dù định nghĩa này được người dân sử dụng rất phổ biến những lại không được định nghĩa trong quy định của Luật đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Từ Thổ canh là một từ Hán Việt được sử dụng rất rộng rãi trong xã hội cũ, nó giúp người dân phân chia đất đúng theo mục đích sử dụng một cách hữu hiệu nhất. Nhưng càng đến hiện nay từ Thổ canh được người dân sử dụng đã dần được thay thế với những từ ngữ mới và đến thời điểm hiện tại trong các văn bản pháp luật hiện hành, thay thế cho từ Thổ canh pháp luật hiện hành sử dụng thuật ngữ đất nông nghiệp.

Như vậy theo phân tích nêu trên đất thổ canh chính là đất nông nghiệp. Đây là loại đất chuyên được sử dụng để trồng trọt và làm nông nghiệp, các mục đích sử dụng đất rất đa dạng và được quy định cụ thể tại luật đất đai năm 2013 bao gồm đất trồng lúa, đất trồng cây lâu năm, đất trồng cây hàng năm, đất làm muối, đất nuôi trồng thủy sản,....

2. Thời hạn sử dụng đất thổ canh 

Như đã phân tích ở trên thì đất thổ canh thuộc nhóm đất nông nghiệp nên thuộc nhóm đất sử dụng có thời hạn, cụ thể thời hạn sử dụng đất được quy định như sau:

2.1  Thời hạn sử dụng đất là 50 năm 

Khoản 1 Điều 126 Luật đất đai năm 2013 quy định như sau:

 Nhóm đất được quy định thro quy định nêu trên bao gồm: Đất trồng cây hàng năm; đất làm muối; đất nuôi trồng thủy sản; đất trồng cây lâu năm; đất rừng sản xuất; giao nhiều loại đất bao gồm đất trồng cây hàng năm, đất làm muối, đất nuôi trồng thủy sản; đất trống, đồi núi trọc, đất có mặt nước thuộc nhóm đất chưa sử dụng. 

Khi hết thời hạn 50 năm sử dụng đất hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng phần diện tích đất đó thì sẽ phải làm thủ tục gia hạn thời gian sử dụng đất và được tiếp tục sử dụng với thời hạn 50 năm nữa.

2.2 Thời hạn sử dụng đất không quá 50 năm 

Các trường hợp thời hạn sử dụng đất không quá 50 bao gồm:

- Thời hạn Nhà nước cho thuê đất nông nghiệp đối với hộ gia đình, cá nhân không quá 50 năm. Khi hết thời hạn thuê, hộ gia đình, cá nhân nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng được Nhà nước xem xét tiếp tục cho thuê.

- Thời hạn nhà nước giao đất, chi thuê đất đối với tổ chức để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng thủy sản; tổ chức để thực hiện các dự án đầu tư; người Việt nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để thực hiện các dự án đầu tư tại Việt nam được xem xét, quyết định trên cơ sở các dự án đầu tư đó hoặc xin giao đất, cho thuê đất nhưng không quá 50 năm;

Riêng đối với các dự án mà có nguồn vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi chậm, dự án đầu tư vào địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khóa khăn hoặc đặc biệt khó khăn mà cần thời hạn dài hơn so với thời hạn nhà nước giao đất, cho thuê đất nhưng không quá 70 năm.

3. Giao dịch mua bán đất thổ canh 

Đất nông nghiệp được sử dụng đông đảo ở khắp các nơi trên cả nước và là loại đất đai rất quen thuộc trong cuộc sống, mỗi địa phương sửa dụng phần diện tích đất nông nghiệp phục vụ cho những nhu cầu khác nhau của mình. Hiện tại pháp luật đất đai hiện hành (cụ thể là Luật đất đai năm 2013) không có các quy định cấm về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất là đất nông nghiệp, nhưng tuy nhiên với một số loại đất được sử dụng với mục đích đặt biệt thì sẽ có những quy định về điều kiện chuyển nhượng riêng.

3.1 Điều kiện mua bán đất thổ cư

Khoản 1 và Khoản 3 Điều 188 Luật đất đai năm 2013 người sử dụng đất thực hiện quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi đáp ứng các điều kiện, cụ thể như sau:

3.2 Các trường hợp hạn chế, cấm chuyển nhượng đất nông nghiệp 

Căn cứ theo quy định tại Khoản 3, Khoản 4 Điều 191 Luật đất đai năm 2013 quy định các trưởng hợp không được nhận chuyển quyền đất nông nghiệp gồm:

- Các hộ gia đình, cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trông lúa.

- Hộ gia đình, cá nhân không được nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất ở, đất nông nghiệp trong khu vực rừng phòng hộ, trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái thuộc rừng đặc dụng, nếu không sinh sống trong khu vực rừng phòng hộ, rừng đặc dụng đó.

Ngoài ra Điều 130 Luật đất đai năm 2013 và Điều 44 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu lăm, đất rừng sản xuất là rừng trồng của mỗi hộ gia đình, cá nhân để sử dụng vào mục đích nông nghiệp được áp dụng đối với hình thức nhận chuyển nhượng, cụ thể như sau:

Như vậy:

- Đất trồng cây hàng năm: Không quá 30 héc ta đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thuộc khu vực Đông Nam bộ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long; Không quá 20 héc ta đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương còn lại.

- Đất trồng cây lâu năm: Không quá 100 héc ta đối với các xã, phường, thị trấn ở đồng bằng; Không quá 300 héc ta đối với các xã, phường, thị trấn ở trung du, miền núi.

- Đất rừng sản xuất là rừng trồng: Không quá 150 héc ta đối với các xã, phường, thị trấn ở đồng bằng; Không quá 300 héc ta đối với các xã, phường, thị trấn ở trung du, miền núi.

Luật Minh Khuê