1. Dịch giả là gì? Đôi nét về dịch giả.
Dịch giả là một nhà ngôn ngữ học chuyển đổi văn bản ngôn ngữ sang ngôn ngữ đích. Nhiệm vụ của dịch giả là tạo ra những điều kiện trong đó tác giả của ngôn ngữ nguồn và độc giả của ngôn ngữ đích có thể giao tiếp với nhau. Dịch giả sử dụng ý nghĩa cốt lõi có trong văn bản gốc để tạo ra một tổng thể mới, hay nói cách khác đó là văn bản đích.
Một trong những điểm được coi là quan trọng nhất trong dịch thuật là khả năng hiểu được giá trị của văn bản nguồn trong phạm vi nội dung diễn ngôn của văn bản gốc. Để phát triển khả năng này dịch giả phải biết được những sự khác nhau về văn hóa và nhiều chiến lược diễn ngôn trong văn bản nguồn. Do đó mà cấu trúc ngầm của văn bản gốc phải được dịch giả phát hiện thông qua nhiều chiến lược diễn ngôn.
Để trở thành một dịch giả có tài cần đầu tư đáng kể cả về ngôn ngữ đích và ngôn ngữ nguồn. Đó là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất để chuyển đổi một cách trung thực và an toàn giữa hai cách diễn ngôn của hai dân tộc. Chỉ có giải quyết vấn đề dạy dịch thuật một cách hệ thống và khoa học mới có thể tạo ra được những dịch giả tài năng.
Trong thời đại hiện nay thì các dịch giả có vai trò càng ngày càng quan trọng, bởi việc dịch những cuốn sách từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác là một việc làm cần thiết để ta có thể tìm hiểu về những nét văn hóa, những điểm tiến bộ của nước này so với nước khác...từ đó ta có thể nhìn nhận và học hỏi nền văn hóa và những tiến bộ trong khoa học kỹ thuật các nước. Nhằm tiến tới sự thúc đẩy giao lưu văn hóa.
2. Giới thiệu về cuộc đời của dịch giả Nguyễn Ước.
Dịch giả Nguyễn Ước sinh năm 1947 quê ở Hàm Hòa, Quảng Ninh, Quảng Bình trong một ngôi làng nhỏ sát tây nam chân cầu Quán Hàu, cách phía nam của thành phố Đồng Hới khoảng tầm hơn 10 cây số. Ông sinh ra trong một gia đình nghèo khó, mãi sau khi ông kết hôn ông mới tự học để biết đọc, biết viết.
Vào năm 1954 thì ông theo gia đình bắt đầu di cư vào Bồ Điền, Phong Điền, Thừa Thiên. Ông bắt đầu theo học tại trường tiểu học Tương Lai Bồ Điền và nội trú các trường tư thục công giáo như Thiên Hựu và Bình Linh ở Huế.
Sau đó ông bắt đầu theo học tại trường Cao đẳng sư phạm Quy Nhơn trong vỏn vẹn 3 tháng thì ông bị nhà trường cho nghỉ học vào năm 1966 vì không đảm bảo sức khỏe. Kể từ đó ông dạy học tư thục và ghi danh theo học tại Đại học Luật khoa Sài Gòn rồi Đại học Luật khoa Huế. Sau đó ông trúng tuyển vào đại học sư phạm huế ban Việt Hán và tốt nghiệp vào năm 1974.Cũng trong năm 1974 ông làm Phó Chủ tịch tại Thừa Thiên Huế của Phong trào Nhân dân Chống Tham nhũng do Linh mục Trần Hữu Thanh phát động. Ngoài ra, ông còn là môn sinh trung cấp của Bạch hổ Sơn quân Phái, một phái võ kinh Việt Nam chính tông với Chưởng môn gia truyền là cụ Nguyễn Hữu Cẩn, và từng làm huấn luyện viên võ thuật của phái này tại võ đường Sân Vận động Huế.
Trong giai đoạn từ năm 1970 đến năm 1974 thì ông là thành viên hoạt động của ủy ban công lý và hoa bình, công giáo tiến hành, cơ quan xã hội Caritas thuộc tòa tổng giám mục tổng giáo phận Huế...
Đến mãi cuối năm 1975 thì ông được Ty Giáo dục Ninh Thuận chấp thuận cho nghỉ dạy vì không thích hợp với nền giao dục mới. Sau ngày 30/4/1975, làm rẫy ở Quảng Thuận, Sông Pha, Ninh Thuận. Từ năm 1976, buôn đồng hồ cũ, sách cũ rồi mua bán dạo vật liệu phế thải dùng để phân kim tại Sài Gòn và Châu Đốc suốt 13 năm, trong đó có 2 lần sống ở Hà Nội và Từ Sơn khoảng 2 năm.
Vào năm 1989 thì ông tiến hành vượt biên tới đảo Galang của indonesia. Trải qua hơn hai năm thanh lọc của chính quyền sở tại để được công nhận là người tị nạn chính trị thì ông được chính phủ cannada bảo trợ. Cũng từ đó là từ tháng 9 năm 1991 ông đến thành phố toronto tỉnh bang Ontario của Canada định cư cùng gia đình cho đến tận nay.
Như vậy thì trong suốt cuộc đời của mình thì dịch giả Nguyễn Ước đã có nhiều năm bôn ba và học tập làm việc ở nhiều tỉnh thành trên cả nước sau đó ông mới sang Canada để định cư, trước khi sang bên Canada định cư và bắt đầu dịch giả chuyên nghiệp thì ông đã từng có cơ hội được làm và học tập nhiều công việc , ngành nghề khác nhau nhưng đều không phù hợp với bản thân ông.
3. Những tác phẩm nổi tiếng của dịch giả Nguyễn Ước.
Khi nói đến sự nghiệp văn học của ông thì có thể kể bắt đầu từ năm 1965, kể từ khoảng thời gian này thì ông bắt đầu viết văn, viết báo với các bút hiệu như là Nguyễn Ngọc Uyên, Nguyễn Quảng Hàm... với các tác phẩm được đăng trên các báo Phổ Thông, Xây dựng. Giáo Giới, Văn, Bách Khoa, Trình Bày, Ý thức....
Nhưng phải đến năm 1991 ông mới bắt đầu thực hiện cộng tác với các tạp chí như là Hợp Lưu, Thơ, Phố Văn, Làng văn....Các diễn đàn như là talawas, thư viện Hoa Sen, Văn CHương Việt, Lam hồng... Và bây giờ ông được biết đến là cây bút chủ lực cho tập chí võ thuật do Phương Tấn làm chủ biên ở Việt Nam
Một số tác phẩm nổi tiếng và để đời của ông ở các lĩnh vực mà chúng ta có thể kể đến như là:
Văn học thì có: Tội của họ ( đây là kịch dài và đã được trình diễn tại Tây Lộc, Huế vào năm 1965); Một thời để nhớ ( đây là tuyển tập thơ chung với 10 nhà thơ ở Canada); Trăng huyết ( bao gồm có bốn tập. trường thiên tiểu thuyết lịch sử, phóng tác từ cuốn saigon, với sự chấp thuận và đứng tên đồng giả của anthony grey một nhà văn người Anh)
Trong tôn giáo thì ông cũng đã có một số tác phẩm nổi tiếng và để lại dấu ấn như là giáo lý mới thời đại mới ( được xuất bản năm 1965 của HĐGM Hà Lan); Chân dung một giáo hoàng; Đức Giê- su cuộc đời và thời đại; Chuyện kinh thánh của Pearl Buck bản dịch; Chuyện người hành hương bản dịch...
Đạo học và triết học thì có: Krisgnamurti cuộc đời và lời giảng ( biên dịch); Kahlil Gibran toàn tập ( biên dịch và hợp tuyển)...
Về xã hội và chính trị thì ông có một số cuốn như là Hiến chương nhân bản năm 2000 ( bản dịch); kinh nghiệm toàn trị tại Trung Quốc( tuyển dịch) hay là cuốn Nhân 60 năm thành lập cộng hòa nhân dân Trung Quốc ( tuyển dichj)
Điện ảnh thì có Sống ở Huế năm 1973 thực hiện cùng với đạo diễn Bùi Xuân Quang ở Paris
Nghề nghiệp thì có cuốn Sổ tay phân kim năm 1983.
Như vậy thì có thể khẳng định trong cuộc đời của mình dịch giả Nguyễn Ước đã để lại rất nhiều những tác phẩm dịch hay và ý nghĩa, từ mọi lĩnh vực văn học, triết học, tôn giáo... Những tác phẩm của ông dịch đến nay vẫn nhận được nhiều sự quan tâm của độc giả. Có thể khẳng định rằng Nguyễn ước chính là một trong những dịch giả lớn và nhận được nhiều những thành công trong lĩnh vực dịch sách của mình. Các tác phẩm ông dịch luôn luôn nhận được sự chào đón của người đọc.
Trên đây là toàn bộ những thông tin và nội dung mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn có liên quan đến dịch giả Nguyễn Ước, mong rằng thông qua những nội dung và thông tin mà chúng tôi cung cấp thì đã giúp cho các bạn có thêm thông tin về dịch giả Nguyễn Ước và biết đến cuộc đời và những tác phẩm dịch của ông nhiều hơn. Nếu các bạn còn có những phản ánh thắc mắc về bài viết của chúng tôi thì có thể liên hệ tổng đài tư vấn 19006162 hoặc là địa chỉ emai lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp
Ngoài ra thì các bạn có thể tham khảo thêm một số nội dung bài viết như sau để hiểu thêm về dịch giả.
Phỏng vấn nhà khoa học & dịch giả Nguyễn Văn Trọng
Dịch giả Thúy Toàn: Sách kinh điển chưa có chỗ đứng
Dịch giả Hương Ly lại gây “sốc” với tác phẩm văn học dịch mới
