1. Những thay đổi về phạm vi và đối tượng thống kê, kiểm kê
* Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 08/2024/TT-BTNMT thì việc thống kê và kiểm kê đất đai là những hoạt động thiết yếu nhằm đảm bảo việc quản lý, sử dụng và phát triển đất đai được thực hiện một cách hiệu quả và chính xác. Theo quy định tại khoản 1 Điều 57 của Luật Đất đai năm 2024, phạm vi thống kê và kiểm kê đất đai được xác định chi tiết như sau:
- Phạm vi thống kê và kiểm kê đất đai:
+ Phạm vi thống kê và kiểm kê đất đai được xác định dựa trên hồ sơ địa giới đơn vị hành chính mới nhất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Điều này đảm bảo rằng các thông tin về đất đai được cập nhật chính xác theo các đơn vị hành chính hiện hành, giúp tránh các sai lệch trong việc quản lý và phân tích dữ liệu đất đai.
+ Khi có sự không thống nhất giữa hồ sơ địa giới đơn vị hành chính và hiện trạng quản lý đất đai tại cấp xã (xã, phường, thị trấn), các đơn vị hành chính cấp xã liên quan sẽ cùng nhau xác định và làm rõ khu vực chưa thống nhất. Đồng thời, các đơn vị này thực hiện thống kê và kiểm kê đất đai cho các khu vực chưa được thống nhất theo các chỉ tiêu quy định trong Thông tư liên quan. Đối với những khu vực chưa được xác định trong hồ sơ địa giới đơn vị hành chính, đơn vị hành chính thực tế đang quản lý khu vực đó sẽ chịu trách nhiệm thực hiện thống kê và kiểm kê đất đai.
+ Đối với các đơn vị hành chính tiếp giáp biển, phạm vi thống kê và kiểm kê đất đai được thực hiện đến đường mép nước biển thấp nhất trung bình nhiều năm. Trong trường hợp đường mép nước biển thấp nhất trung bình nhiều năm do Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố không phù hợp với hiện trạng quản lý và sử dụng đất, thì thống kê và kiểm kê đất đai sẽ căn cứ theo hiện trạng thực tế. Đối với các khu vực biển mà chưa có quyết định giao đất hoặc cho thuê đất, và các khu vực biển được giao để lấn biển theo quy định, việc thống kê và kiểm kê sẽ được thực hiện trong loại đất có mặt nước chưa sử dụng.
Việc kiểm kê đất đai chuyên đề được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 57 của Luật Đất đai. Phạm vi kiểm kê này bao gồm các nội dung và yêu cầu đặc thù liên quan đến các loại đất hoặc tình trạng sử dụng đất cụ thể, nhằm đáp ứng các mục tiêu quản lý và quy hoạch đất đai đặc biệt. Các chuyên đề kiểm kê có thể bao gồm việc đánh giá đất đai cho các dự án phát triển, kiểm tra tình trạng đất đai trong các khu vực ưu tiên hoặc thực hiện các nghiên cứu sâu hơn về các vấn đề cụ thể liên quan đến đất đai.
* Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 08/2024/TT-BTNMT thì Việc thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất liên quan đến nhiều nhóm đối tượng khác nhau, mỗi nhóm có vai trò và trách nhiệm cụ thể trong việc đảm bảo hiệu quả và chính xác của công tác này. Sau đây là phân loại chi tiết các đối tượng áp dụng:
- Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai và các tổ chức liên quan
+ Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý đất đai ở cấp trung ương, như Bộ Tài nguyên và Môi trường, các cơ quan chuyên trách về đất đai tại các cấp tỉnh và huyện. Các cơ quan này đóng vai trò chính trong việc xây dựng chính sách, quy định pháp luật và hướng dẫn thực hiện các quy trình liên quan đến thống kê và kiểm kê đất đai.
+ Các cơ quan chuyên trách về đất đai tại địa phương như Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện và các cơ quan tương đương ở cấp xã. Những cơ quan này có nhiệm vụ thực hiện và giám sát các hoạt động thống kê và kiểm kê đất đai tại địa phương, đảm bảo rằng dữ liệu thu thập được là chính xác và kịp thời.
+ Văn phòng Đăng ký Đất đai, cùng với các Chi nhánh của nó, chịu trách nhiệm chính trong việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ liên quan đến đất đai, bao gồm cả việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Các tổ chức này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cập nhật và duy trì cơ sở dữ liệu đất đai.
+ Các công chức làm công tác địa chính tại cấp xã, phường và thị trấn, là những người trực tiếp thực hiện và giám sát công tác thống kê, kiểm kê và cập nhật thông tin liên quan đến đất đai tại các khu vực địa phương.
- Bộ Quốc phòng và Bộ Công an
+ Bộ Quốc phòng: Cơ quan này có trách nhiệm quản lý các khu vực đất đai liên quan đến quốc phòng và an ninh. Trong các hoạt động thống kê và kiểm kê đất đai, Bộ Quốc phòng sẽ phối hợp chặt chẽ để đảm bảo các khu vực đất đai thuộc phạm vi quản lý của Bộ được cập nhật đầy đủ và chính xác.
+ Bộ Công an: Đảm bảo an ninh trật tự liên quan đến quản lý đất đai và các vấn đề liên quan đến quyền sử dụng đất, Bộ Công An sẽ tham gia vào các hoạt động cần thiết để bảo vệ quyền lợi của nhà nước và công dân trong các hoạt động thống kê và kiểm kê đất đai.
- Người sử dụng đất và người được giao quản lý đất:
+ Các cá nhân hoặc tổ chức đang sử dụng đất có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác về tình trạng sử dụng đất của mình, phối hợp với các cơ quan chức năng trong quá trình thống kê và kiểm kê đất đai.
+ Bao gồm những người hoặc tổ chức được giao nhiệm vụ quản lý đất đai theo các quyết định của cơ quan nhà nước. Những đối tượng này cần đảm bảo rằng các thông tin về đất đai mà họ quản lý được cập nhật đầy đủ và đúng đắn.
- Những tổ chức và cá nhân khác, bao gồm các tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp, và các cá nhân có liên quan đến việc thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất, sẽ tham gia theo yêu cầu và chỉ định cụ thể của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Những đối tượng này có thể tham gia vào việc cung cấp dữ liệu, thực hiện khảo sát hoặc tham gia vào các nghiên cứu liên quan đến đất đai.
2. Phương pháp thống kê, kiểm kê
Trong bối cảnh quản lý đất đai ngày càng trở nên phức tạp và đòi hỏi sự chính xác cao, việc áp dụng các phương pháp thống kê và kiểm kê đất đai đóng vai trò vô cùng quan trọng. Sau đây là các phương pháp chính được áp dụng để đảm bảo sự hiệu quả và chính xác trong công tác này:
- Thông tư quy định rằng việc áp dụng công nghệ thông tin trong công tác thống kê và kiểm kê đất đai là một yêu cầu thiết yếu nhằm nâng cao hiệu quả và chính xác của dữ liệu. Các phần mềm và ứng dụng công nghệ thông tin được khuyến khích sử dụng trong quy trình này bao gồm:
+ Sử dụng các hệ thống phần mềm quản lý dữ liệu để thu thập, lưu trữ và phân tích thông tin về đất đai một cách chính xác và hiệu quả.
+ Áp dụng công nghệ GIS để tạo bản đồ số, phân tích không gian và quản lý dữ liệu địa lý, giúp cải thiện chất lượng và độ tin cậy của thông tin đất đai.
+ Các ứng dụng di động hỗ trợ công chức địa chính và các cơ quan liên quan trong việc thu thập dữ liệu trực tiếp từ hiện trường, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.
- Cập nhật và áp dụng các phương pháp hiện đại trong thống kê và kiểm kê đất đai giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả của công tác này. Các phương pháp hiện đại bao gồm:
+ Sử dụng công nghệ đo đạc từ xa như vệ tinh và máy bay không người lái (drone) để thu thập dữ liệu về diện tích và tình trạng đất đai mà không cần tiếp cận trực tiếp.
+ Áp dụng các công cụ phân tích dữ liệu lớn để xử lý và phân tích khối lượng lớn dữ liệu đất đai, giúp nhận diện các xu hướng và vấn đề một cách nhanh chóng.
+ Sử dụng các mô hình toán học và dự đoán để dự báo các biến động về sử dụng đất, giúp trong việc lập kế hoạch và quản lý.
- Thông tư quy định một số biện pháp cụ thể nhằm đảm bảo tính chính xác của số liệu thống kê và kiểm kê đất đai, bao gồm:
+ Thiết lập quy trình kiểm tra và xác minh dữ liệu thu thập được để phát hiện và sửa chữa các sai sót trước khi công bố kết quả.
+ Cung cấp đào tạo chuyên sâu cho các công chức địa chính và nhân viên liên quan về các phương pháp thống kê và kiểm kê, cũng như cách sử dụng công nghệ thông tin trong công tác này.
+ Thiết lập các tiêu chuẩn và quy trình quản lý chất lượng dữ liệu để đảm bảo rằng các thông tin đất đai được ghi nhận và cập nhật một cách chính xác và kịp thời.
+ Định kỳ thực hiện các cuộc kiểm tra chất lượng và hiệu quả của công tác thống kê và kiểm kê, đồng thời cập nhật các phương pháp và công nghệ theo yêu cầu thực tế.
3. Tổ chức thực hiện
Theo quy định tại Điều 25 Thông tư 08/2024/TT-BTNMT thì việc tổ chức thực hiện được quy định như sau:
- Thông tư này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 8 năm 2024. Ngày này đánh dấu sự áp dụng chính thức của các quy định, hướng dẫn và yêu cầu được đề cập trong Thông tư, nhằm thực hiện các mục tiêu và chính sách liên quan đến thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất.
- Đồng thời, Thông tư số 27/2018/TT-BTNMT, ngày 14 tháng 12 năm 2018 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, với nội dung quy định về thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất, sẽ chính thức hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực. Điều này có nghĩa là tất cả các quy định, hướng dẫn và quy trình trong Thông tư số 27/2018/TT-BTNMT sẽ không còn được áp dụng, và Thông tư mới này sẽ thay thế và điều chỉnh tất cả các quy trình liên quan.
- Các cơ quan Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chủ động chỉ đạo và triển khai thực hiện Thông tư này. Điều này bao gồm việc đảm bảo rằng tất cả các cơ quan và tổ chức liên quan trong khu vực của mình đều hiểu và tuân thủ các quy định mới, đồng thời phối hợp để đảm bảo quá trình thực hiện diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
- Cục Đăng ký và Dữ liệu thông tin đất đai sẽ thực hiện nhiệm vụ kiểm tra việc thực hiện các quy định của Thông tư này. Cục sẽ theo dõi và đánh giá việc áp dụng các quy định mới, đảm bảo rằng tất cả các quy trình được thực hiện đúng cách và đáp ứng các yêu cầu đặt ra trong Thông tư.
- Sở Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm triển khai và thực hiện Thông tư này tại các địa phương. Các sở sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan địa phương và các tổ chức liên quan để đảm bảo việc áp dụng các quy định mới được thực hiện đồng bộ và hiệu quả ở cấp cơ sở.
Trong quá trình thực hiện Thông tư, nếu các cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân gặp phải bất kỳ khó khăn hoặc vướng mắc nào, họ được khuyến khích phản ánh kịp thời về Bộ Tài nguyên và Môi trường. Bộ sẽ xem xét và đưa ra các quyết định hoặc hướng dẫn cần thiết để giải quyết các vấn đề phát sinh, nhằm đảm bảo việc thực hiện Thông tư diễn ra thuận lợi và hiệu quả nhất.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Nguyên tắc thống kê, kiểm kê đất đai theo Luật Đất đai 2024 mới. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
