1. Doanh nghiệp nhà nước có bắt buộc phải có Ban kiểm soát không

Theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020 thì dựa theo quy mô cụ thể của từng công ty, cơ quan đại diện chủ sở hữu đã đưa ra quyết định thành lập Ban Kiểm soát với tổng cộng từ 01 đến 05 Kiểm soát viên, trong đó bao gồm Trưởng Ban Kiểm soát. Với mục tiêu tăng cường quản lý và giám sát hoạt động của công ty, cơ quan đại diện chủ sở hữu đã thảo luận và xem xét kỹ lưỡng để lựa chọn số lượng và thành phần phù hợp cho Ban Kiểm soát. Việc thành lập Ban Kiểm soát sẽ giúp tăng cường khả năng kiểm soát rủi ro và tối ưu hóa quy trình làm việc, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật.

Trưởng Ban Kiểm soát sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành và chỉ đạo các hoạt động kiểm soát của Ban. Người này sẽ chịu trách nhiệm trực tiếp trước cơ quan đại diện chủ sở hữu và đồng thời là liên kết quan trọng giữa Ban Kiểm soát và Ban Giám đốc công ty. Với việc thành lập Ban Kiểm soát và có Trưởng Ban Kiểm soát, công ty đã chứng tỏ cam kết vững chắc trong việc duy trì môi trường kinh doanh lành mạnh và minh bạch. Bằng cách tạo ra một cơ cấu quản lý chặt chẽ, công ty hy vọng sẽ xây dựng được uy tín và niềm tin từ khách hàng, đối tác và cộng đồng, từ đó đạt được bền vững và phát triển trong thời gian dài.

Trong trường hợp Ban Kiểm soát chỉ có 01 Kiểm soát viên, người đó sẽ đảm nhận cả hai vai trò quan trọng: Trưởng Ban Kiểm soát và Kiểm soát viên. Điều này đòi hỏi người đó phải đáp ứng một loạt các tiêu chuẩn và năng lực của Trưởng Ban Kiểm soát. Với việc gắn kết hai vị trí này vào một người, công ty tạo ra sự hiệu quả và sự linh hoạt trong việc quản lý và giám sát hoạt động. Vị Trưởng Ban Kiểm soát sẽ chịu trách nhiệm lãnh đạo và định hướng công tác kiểm soát, đồng thời đảm bảo việc thực hiện các quy trình kiểm soát và tuân thủ các quy định pháp luật.

Để đáp ứng tiêu chuẩn của Trưởng Ban Kiểm soát, người đảm nhiệm vị trí này cần có kiến thức sâu rộng về quy trình kiểm soát, pháp luật liên quan và tầm nhìn chiến lược về quản lý rủi ro. Đồng thời, họ cần có khả năng lãnh đạo, quản lý nhóm, giải quyết xung đột và xử lý các tình huống khó khăn một cách chuyên nghiệp. Người đảm nhiệm vị trí Trưởng Ban Kiểm soát và Kiểm soát viên cần phải có tính trung thực, minh bạch và tinh thần trách nhiệm cao. Sự đáng tin cậy và kỷ luật trong công việc giúp họ xây dựng niềm tin từ cơ quan đại diện chủ sở hữu và các thành viên trong công ty. Đối với công ty, sự kết hợp giữa Trưởng Ban Kiểm soát và Kiểm soát viên trong một người cũng tiết kiệm chi phí và tạo điều kiện thuận lợi trong việc quản lý nhân sự. Tuy nhiên, điều quan trọng là đảm bảo người đảm nhiệm vị trí này đủ năng lực và tận tâm để thực hiện tốt cả hai vai trò và đảm bảo sự phù hợp và hiệu quả trong quản lý kiểm soát của công ty. Nói tóm lại, doanh nghiệp nhà nước bắt buộc phải thành lập ban kiểm soát theo quy định của pháp luật hiện hành.

2. Trưởng ban kiểm soát, kiểm soát viên doanh nghiệp nhà nước cần đáp ứng tiêu chuẩn gì?

Trưởng ban kiểm soát, kiểm soát viên doanh nghiệp nhà nước cần đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể sau đây:

- Yêu cầu về trình độ và kinh nghiệm cho vị trí Trưởng Ban Kiểm soát của công ty rất cao và đòi hỏi sự chuyên nghiệp và nghiêm túc trong quản lý kiểm soát. Người ứng cử phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên trong một trong các chuyên ngành về kinh tế, tài chính, kế toán, kiểm toán, luật, quản trị kinh doanh hoặc chuyên ngành phù hợp với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời, người ứng cử cần có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc để đáp ứng tiêu chuẩn cho vị trí này. Điều này đảm bảo rằng họ đã tích lũy được đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực liên quan để đối mặt với các thách thức trong công việc.

Tuy nhiên, với vai trò quan trọng của Trưởng Ban Kiểm soát, yêu cầu về kinh nghiệm cần cao hơn, ít nhất 05 năm kinh nghiệm làm việc để đảm bảo sự thành thạo và thành công trong việc lãnh đạo, quản lý, và giám sát công tác kiểm soát. Việc tuyển dụng một Trưởng Ban Kiểm soát đáp ứng đủ các tiêu chuẩn trên sẽ giúp công ty đạt được sự chuyên nghiệp và hiệu quả trong việc quản lý rủi ro, giám sát hoạt động và bảo đảm tuân thủ các quy định pháp luật. Sự kết hợp giữa trình độ học vấn và kinh nghiệm làm việc chắc chắn sẽ là cơ sở vững chắc cho sự phát triển bền vững của công ty trong thời gian tới.

- Để đảm bảo tính công bằng và độc lập trong quá trình kiểm soát, có một số yêu cầu cụ thể về người có thể trở thành Kiểm soát viên của công ty. Người ứng cử cho vị trí này không được có bất kỳ vai trò nào trong quản lý của công ty hoặc bất kỳ doanh nghiệp khác. Hơn nữa, để bảo đảm tính độc lập và không phụ thuộc, người ứng cử không được đảm nhiệm vị trí Kiểm soát viên của bất kỳ doanh nghiệp nào thuộc sở hữu của Nhà nước. Điều này nhằm tránh xung đột quyền lợi và đảm bảo sự công bằng trong việc thực hiện nhiệm vụ kiểm soát.

- Một điểm quan trọng nữa là người ứng cử không thể là người lao động của công ty. Điều này đảm bảo rằng người kiểm soát có thể giữ vai trò độc lập và không bị tác động bởi các quyết định và hướng dẫn của công ty. Những yêu cầu trên được thiết lập để tăng cường tính minh bạch và công bằng trong hoạt động kiểm soát. Việc đảm bảo người được chọn làm Kiểm soát viên không có mối quan hệ gắn liền với công ty hay bất kỳ sự ảnh hưởng nào từ bên ngoài giúp bảo vệ lợi ích của cổ đông và đảm bảo rằng quy trình kiểm soát được thực hiện một cách độc lập và chuyên nghiệp

- Để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và độc lập trong việc chọn Kiểm soát viên cho công ty, có một số yêu cầu cụ thể cần được tuân thủ. Trước tiên, người ứng cử không được có quan hệ gia đình với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu hoặc thành viên trong Hội đồng thành viên của công ty. Điều này giúp đảm bảo rằng việc chọn Kiểm soát viên không bị ảnh hưởng bởi mối quan hệ cá nhân, và sẽ giữ tính độc lập trong công tác giám sát.

- Người ứng cử không được giữ bất kỳ chức danh quan trọng nào trong công ty như Chủ tịch, Giám đốc, Tổng giám đốc, Phó giám đốc hoặc Phó Tổng giám đốc. Điều này nhằm tránh xung đột quyền lợi và đảm bảo rằng Kiểm soát viên không bị tác động bởi những lợi ích cá nhân trong quá trình kiểm soát. Ngoài ra, người ứng cử cũng không thể là Kế toán trưởng hoặc Kiểm soát viên khác của công ty. Điều này giúp bảo đảm tính độc lập và không phụ thuộc trong công tác kiểm soát.

- Cuối cùng, ngoài những yêu cầu trên, người ứng cử cần tuân thủ các tiêu chuẩn và điều kiện khác quy định tại Điều lệ của công ty. Điều này bao gồm các quy định cụ thể về trình độ, kinh nghiệm và khả năng thực hiện nhiệm vụ kiểm soát một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.

3. Nhiệm vụ của ban kiểm soát doanh nghiệp nhà nước

Ban kiểm soát là một tổ chức độc lập, được thành lập trong công ty cổ phần nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý hoạt động kinh doanh. Chức năng chính của Ban kiểm soát là kiểm tra và giám sát các hoạt động của công ty, đảm bảo tính hợp pháp, chính xác và trung thực trong quản lý. Ban kiểm soát có trách nhiệm kiểm tra và đánh giá sự tuân thủ các quy định pháp luật và các quy trình nội bộ của công ty. Điều này bao gồm việc giám sát việc ghi chép sổ sách kế toán và báo cáo tài chính, đảm bảo rằng những thông tin này được công bố một cách đầy đủ, đáng tin cậy và không sai lệch.

Hơn nữa, Ban kiểm soát có nhiệm vụ theo dõi hoạt động điều hành của công ty, từ việc thực hiện chiến lược kinh doanh đến quản lý rủi ro và bảo vệ quyền lợi của cổ đông. Đối với công ty, sự hiện diện của Ban kiểm soát là một bước tiến quan trọng để tạo ra môi trường lành mạnh và đáng tin cậy. Với tính độc lập và sự trung thực, Ban kiểm soát giúp tăng cường lòng tin của cổ đông, đối tác và cơ quan chức năng, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của công ty trong tương lai. Việc thực hiện chức năng kiểm soát một cách cẩn thận và chuyên nghiệp giúp đảm bảo rằng công ty tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn chất lượng cao trong môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp.

Ngoài ra, khách hàng có thể tham khảo: Ban kiểm soát trong công ty cổ phần theo quy định của luật doanh nghiệp năm 2020. Còn vướng mắc, vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.