Đối tượng chứng minh là tổng hợp những tình tiết, sự kiện liên quan đến vụ việc dân sự cần được xác định trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự.

Các quan hệ cần giải quyết trong các vụ việc dân sự phong phú nên các tình tiết, sự kiện cần phải xác định trong các vụ việc dân sự cụ thể cũng rất đa dạng. Do đó, trong mỗi vụ việc dân sự cụ thể cần phải xác định được đối tượng chứng minh của nó gồm những sự kiện, tình tiết nào. Trong tố tụng dân sự, toà án là cơ quan giải quyết vụ việc dân sự, bảo vệ pháp luật, duy trì công lí nên có nghĩa vụ xác định dối tượng chứng minh. Để xác định được đối tượng chứng minh của mỗi vụ việc dân sự, toà án phải dựa vào yêu cầu hay phàn đối yêu càu của đương sự. Vì khi đưa ra yêu cầu hay phản đối yêu cầu đương sự phải chỉ ra những sự kiện, tình tiết mà yêu cầu hay phản đối yêu cầu của họ dựa vào. Ở vụ án được nêu làm ví dụ ở trên, để chứng minh cho yêu cầu đòi nợ củạ mình đối với bị đơn thì thông thường nguyên đơn phải chỉ ra giữa họ đã có sự kiện giao kết hợp đồng, tiền vay đã được chuyển cho bị đơn và bị đơn chưa trả lại tiện vay cho mình ... Trong trường hợp bị đơn phản đối yêu cầu của nguyên đơn, để chứng minh cho sự phản đối của mình thì thông thường bị đơn phải chỉ ra giữa họ không có sự kiện giao kết hợp đồng hoặc có nhưng hợp đồng đó chưa được thực hiện hoặc bị đơn đã trả lại tiền vay cho nguyên đơn ... Để giải quyết được vụ việc dân sự, tất cả các tình tiết, sự kiện nguyên đơn, bị đơn chỉ ra đều phải được làm sáng tỏ nên chúng đều thuộc đối tượng chứng minh. Tuy vậy, ttên thực tế các đường sự do thiếu kinh nghiệm tham gia tố tụng hay vì lí do nào khác có thể sai lầm trong việc chỉ ra các tình tiết, sự kiện mà yêu cầu hay phản đối yêu cầu của họ dựa vào nó. Một mặt, đương sự có thể chỉ thiếu các sự kiện, tình tiết mà quan hệ pháp luật nội dung giữa họ phụ thuộc vào nó. Mặt khác, đương sự cũng có thể chỉ thừa các sự kiện mà quan hệ luật nội dung giữa họ không phụ thuộc vào nó. Vì vậy, để xác định đúng đối tượng chứng minh, ngoài việc căn cứ vào yêu cầu và phản đối yêu cầu của đương sự thì toà án còn phải căn cứ vào các quy phạm pháp luật nội dung áp dụng giải quyết vụ việc dân sự để xác định. Bời, trong phần giả định của các quy phạm pháp luật này đều có nêu những sự kiện, tình tiết mà quyền, nghĩa vụ giữa các đương sự phụ thuộc vào nó. Đó chính là những tình tiết, sự kiện thuộc về đối tượng chứng minh của vụ việc dân sự.

Các tình tiết, sự kiện thuộc đối tượng chứng minh của các vụ việc dân sự rất phong phú, đa dạng, bao gồm sự kiện sinh tứ, hành vi giao kết hợp đồng, hành vi gây thiệt hại, việc không thực hiện nghĩa vụ ... Đối tượng chứng minh không chỉ bao gồm các tình tiết, sự kiện có tính chất khẳng định mă còn bao gồm cả tình tiết, sự kiện có tính chất phủ định. Sở dĩ những tình tiết, sự kiện này cũng phải chứng minh bởi nhiều quan hệ pháp luật giữa các đương sự không chỉ gắn liền với hậu quả của các tình tiết, sự kiện đã xảy ra mà còn gắn liền với cả sự mất đi hay không tồn tại của nó. Thông thường việc chứng minh tình tiết, sự kiện có tính chất phủ định được thực hiện bằng cách chứng minh sự kiện có tính chất khẳng định, sự kiện có khả năng loại trừ sự kiện phủ định như sự Vắng mặt của một người ở địa điểm, thời gian nào đó có thể được xác định bởi sự có mặt của họ ở nơi khác.

Xác định đúng đối tượng chứng minh trong mỗi vụ việc dân sự cụ thể có ý nghĩa rất quan trọng, có tính chất quyết định tới kết quả giải quyết vụ việc dân sự. Vì xác định đối tượng chứng minh cũng có nghĩa là xác định phạm vi những sự kiện, tình tiết của vụ việc dân sự cần làm rõ, thông qua đó chứng minh làm rõ nó để toà án quyết định giải quyết vụ việc dân sự được đúng đắn. Trên cơ sờ xác định được đúng đối tượng chứng minh mới xác định được các chứng cứ, tài liệu cần có để giải quyết vụ việc dân sự, từ đó yêu cầu các đương sự và những người đang lưu giữ cung cấp cho toà án theo quy định của pháp luật. Nếu như không xác định đúng đối tượng chứng minh sẽ dẫn đến việc tiến hành chứng minh thừa hoặc thiếu các tình tiết, sự kiện liên quan đến vụ việc dân sự. Điều này vừa có thể làm mất thời gian, sức lực của mọi người vừa có thể làm cho việc quyết định giải quyết vụ việc dân sự của toà án không có cơ sở.

Để bảo đảm việc giải quyết vụ việc dân sự thuận lợi, những tình tiết, sự kiện cần phải chứng minh trong các loại vụ việc dân sự cần phải được quy định cụ thể trong pháp luật tố tụng dân sự. Tuy nhiên, hiện nay vấn đề này vẫn chưa được pháp luật tố tụng dân sự quy định. Trong tố tụng hình sự, đối tượng chứng minh được quy định tại Điều 85 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Mọi vướng mắc pháp lý về luật dân sự quyền sở hữu, chấm dứt quyền sở hữu cũng như các vấn đề khác liên quan. Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật dân sự, thừa kế trực tuyến.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê