1. Khái niệm kiểu dáng công nghiệp

Theo Khoản 13 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009 và năm 2019) thì kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này.

Sản phẩm được hiểu là dôd vật, dụng cụ, thiết bị, phương tiện, hoặc bộ phận dùng để lắp ráp, hợp thành các sản phẩm đó, được sản xuất bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp, có kểt cấu và chức năng rõ ràng, được lưu thông độc lập.

Quyền sở hữu công nghiệp đối với kiểu dáng công nghiệp được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo thủ tục đăng ký quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ hoặc công nhận đăng ký quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

 

2. Điều kiện bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

- Có tính mới: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính mới nếu kiểu dáng công nghiệp đó khác biệt đáng kể với những kiểu dáng công nghiệp đã bị bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hoặc bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước ngày nộp đơn hoặc trước ngày ưu tiên nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được hưởng quyền ưu tiên.

- Có tính sáng tạo: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính sáng tạo nếu căn cứ vào các kiểu dáng công nghiệp đã được bộc lộ công khai  dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hoặc bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước ngày nộp đơn hoặc trước ngày ưu tiên của đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp trong trường hợp đơn được hưởng quyền ưu tiên, kiểu dáng công nghiệp đó không thể được tại ra một cách dễ dàng đối với người có hiểu biết trung bình về lĩnh vực tương ứng.

- Có khả năng áp dụng công nghiệp: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có khả năng áp dụng công nghiệp nếu có thể dùng làm mẫu để chế hàng loạt sản phẩm có hình dáng bên ngoài là kiểu dáng công nghiệp đó bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.

Trong trường hợp có nhiều đơn đăng ký các kiểu dáng công nghiệp trùng hoặc không khác biệt đáng kể với nhau thì văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho kiểu dáng công nghiệp trong đơn hợp lệ có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất trong số những đơn đáp ứng các điều kiện để được cấp văn bằng bảo hộ.

Trong trường hợp có nhiều đơn đăng ký các kiểu dáng công nghiệp trùng hoặc không khác biệt đáng kể với nhau, cùng đáp ứng các điều kiện để được cấp văn bằng bảo hộ và cung có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất thì văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho đối tượng của một đơn duy nhất trong số các đơn đó theo thoả thuận của tất cả nhữngg người nộp đơnl nếu không thoả thuận được thì các đối tượng tương ứng của các đơn đó bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ.

 

3. Các đối tượng không được bảo hộ với danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp

Căn cứ Điều 64 Luật Sở hữu trí tuệ, các đối tượng sau không được baot hộ với danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp:

(1) Hình dáng bên ngoài của sản phẩm do đặc tính kỹ thuật của sản phẩm bắt buộc phải có.

- Hình dáng bên ngoài của sản phẩm do đặc tính kỹ thuật của sản phẩm bắt buộc phải có được hiểu là yếu tố mà sản phẩm tương tự cũng bắt buộc phải có để thực hiện chức năng kỹ thuật tương tự của sản phẩm.

- Nếu có thể được tạo ra với nhiều hình dạng khác nhau mà sản phẩm vẫn đạt được chức năng kỹ thuật tương tự thì sẽ vẫn được bảo hộ đưới danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp.

(2) Hình dáng bên ngoài của công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp.

- Công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp có hình dáng bên ngoài bị loại trừ không được bảo hộ là công trình không thể dịch chuyển được bằng phương pháp và phương tiện thông thường. Các công trình này không được bảo hộ dưới danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp vì không thể được chế tạo hàng loạt bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công.

- Nếu công trình xây dựng được chế tạo dưới mô đun hay các đơn nguyên riêng biệt, có thể dịch chuyển được và được sử dụng độc lập hoặc lắp ráp với nhau với nhau để tạo thành nhà lưu động, ki ốt...thì hình dáng bên ngoài của các công trình này sẽ thuộc đối tượng được bảo hộ dưới danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp, bởi ngoài các tiếu chí tính mới, tính sáng tạo thì các công trình này có thể được chế tạo hàng loạt bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công.

(3) Hình dáng của sản phẩm không nhìn thấy đươc trong quá trình sử dụng sản phẩm.

- Hình dáng của sản phẩm mang kiểu dáng công nghiệp phải nhìn thấy được trong quá trình sử dụng mới thuộc các đối tượng được bảo hộ dưới danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp. Phần bên trong của sản phẩm, phần bị che lấp của sản phẩm đó sẽ không phải là đối tượng của kiểu dáng công nghiệp do chúng không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng sản phẩm mà chỉ nhìn thấy được khi tháo dỡ và mở sản phẩm đó.

- Quá trình sử dụng sản phẩm là quá trình khai thác công dụng của sản phẩm ở trạng thái tồn tại độc lập, ngoại trừ các công việc bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa sản phẩm.

(4) Đối tượng trái với đạo đức xã hội, trật tự công cộng, có hại cho quốc phòng, an ninh.

Ngoài các đối tượng quy định tại Điều 64 Luật Sở hữu trí tuệ không được bảo hộ dưới danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp thì tại Khoản 1 Điều 8 Luật này quy định về chính sách của Nhà nước về sở hữu trí tuệ, theo đó chỉ công nhận và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân trên sơ sở bảo đảm hài hoà lợi ích của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ với lợi ích công cộng; không bảo hộ các đối tượng sở hữu trí tuệ trái với đạo đức xã hội, trật tự công cộng, có hại cho quốc phòng, an ninh.

Quý khách hàng muốn được hỗ trợ tư vấn thêm vui long liên hệ tới Luật Minh Khuê qua số điện thoại 0986 386 648 hoặc qua email [email protected].