1. Giới thiệu tác giả
Cuốn "Giáo trình Luật hiến pháp Việt Nam (Trường Đại học Luật Hà Nội)" do tập thể tác giả là các giảng viên giảng dạy bộ môn Luật Hiến pháp biên soạn.
1. GS.TS. Thái Vĩnh Thắng
2. GS.TS. Lê Minh Tâm
3. PGS.TS. Tô Văn Hòa
4. TS. Phạm Quý Tỵ
5. TS. Lê Hữu Thế
6. ThS. Nguyễn Thị Phương
7. ThS. Nguyễn Văn Thái
8. ThS. Phạm Thị Tình
9. GVC. Lưu Trung Thành
10. GV. Phạm Đức Bảo
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Giáo trình Luật hiến pháp Việt Nam (Trường Đại học Luật Hà Nội)
Nhà xuất bản Tư Pháp
3. Tổng quan nội dung sách
Luật Hiến pháp điều chỉnh các quan hệ cơ bản, quan trọng nhất trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, địa vị pháp lý của con người và công dân và đặc biệt là tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ngành Luật Hiến pháp là ngành luật chủ đạo của hệ thống pháp luật. Trong khoa học pháp lý, Luật Hiến pháp là bộ môn khoa học quan trọng. Kiến thức về Luật Hiến pháp là nền tảng để nghiên cứu nhiều bộ môn khoa học pháp lý khác.
Để phục vụ công tác giảng dạy và học tập môn học Luật Hiến pháp trong chương trình đào tạo cử nhân luật, năm 1991 Trường Đại học Luật Hà Nội đã biên soạn Giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam (khi đó gọi là Giáo trình luật nhà nước Việt Nam). Các lần tái bản Giáo trình Luật Hiến pháp đã phản ánh những thay đổi quan trọng trong lĩnh vực Luật Hiến pháp qua các thời kỳ.
Với sự cố gắng của tập thể giảng viên trong và ngoài Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam biên soạn lần này giới thiệu, trao đổi và truyền đạt kiến thức về những nội dung, tư tưởng cơ bản, quan trọng của Luật Hiến pháp Việt Nam, đặc biệt là những nội dung thể hiện qua Hiến pháp năm 2013 và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.
Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:
Chương 1: Những khái niệm cơ bản về Luật Hiến pháp
Khái quát ngành luật Hiến pháp
Ngành khoa học luật Hiến pháp
Môn học luật Hiến pháp
Chương 2: Những vấn đề cơ bản về Hiến pháp
Khái niệm và các đặc trưng cơ bản của Hiến pháp
Các giai đoạn phát triển của Hiến pháp
Các chức năng của Hiến pháp
Cấu trúc Hiến pháp
Phân loại Hiến pháp
Quy trình làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp
Các mô hình cơ quan bảo hiến
Chương 3: Sự ra đời và phát triển của nền lập hiến Việt Nam
Tư tưởng lập hiến trước cách mạng tháng Tám năm 1945
Hiến pháp năm 1946
Hiến pháp năm 1959
Hiến pháp năm 1980
Hiến pháp năm 1992
Hiến pháp năm 2013
Chương 4: Chế độ chính trị
Khái niệm chế độ chính trị
Chính thể của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Bản chất của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Hệ thống chính trị của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Chính sách đối ngoại của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Chương 5: Quốc tịch Việt Nam
Khái niệm quốc tịch
Một số vấn đề cơ bản trong nội dung pháp luật về quốc tịch trên thế giới
Những vấn đề cơ bản trong pháp luật quốc tịch Việt Nam
Chương 6: Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
Khái niệm, phân loại, các đặc trưng của quyền con người
Khái niệm, phân loại các đặc trưng của quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
Những nguyên tắc Hiến pháp của chế định quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
Quyền con người theo Hiến pháp năm 2013
Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo Hiến pháp năm 2013
Sự phát triển chế định quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân qua các Hiến pháp năm 1946, 1959, 1989, 1992, 2013
Chương 7: Chính sách kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường
Chính sách kinh tế
Chính sách xã hội
Chính sách văn hóa
Chính sách giáo dục
Chính sách khoa học và công nghệ
Chính sách môi trường
Chương 8: Chính sách quốc phòng và an ninh quốc gia
Chính sách quốc phòng theo Hiến pháp năm 2013
Chính sách an ninh quốc gia theo Hiến pháp năm 2013
Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, công dân trong bảo vệ tổ quốc
Chương 9: Chế độ bầu cử
Khái niệm và tầm quan trọng của bầu cử
Khái niệm, nội dung và vai trò của chế độ bầu cử
Khái quát đặc điểm quá trình hình thành và phát triển của chế định bầu cử ở Việt Nam
Phương thức bầu cử ở Việt Nam và trên thế giới
Các nguyên tắc bầu cử ở Việt Nam
Các công đoạn chính của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội ở Việt Nam
Bầu cử thêm, bầu cử lại, bầu cử bổ sung
Chương 10: Bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Khái niệm và cấu trúc tổ chức của bộ máy nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Bộ máy nhà nước Việt Nam qua các giai đoạn Hiến pháp
Các nguyên tắc hiến định về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Chương 11: Quốc hội
Khái quát về sự ra đời và phát triển của quốc hội nước ta
Vị trí, tính chất và chức năng của Quốc Hội
Nhiệm vụ và quyền hạn của Quốc Hội
Cơ cấu tổ chức của Quốc Hội
Các cơ quan giúp việc của Quốc Hội
Kỳ họp Quốc hội
Đại biểu Quốc hội
Chương 12: Chủ tịch nước
Khái quát sự ra đời và phát triển của chế định nguyên thủ quốc gia
Vị trí, vai trò của chế định Chủ tịch nước trong các bản Hiến pháp của Việt Nam
Mối quan hệ giữa chủ tịch nước với các cơ quan nhà nước theo Hiến pháp năm 2013
Nhiệm vụ, quyền hạn của chủ tịch nước
Cách thức hình thành vị trí chủ tịch nước
Hội đồng quốc phòng và an ninh
Chương 13: Chính phủ
Khái quát sự ra đời và phát triển của chủ tịch nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Vị trí, tính chất và chức năng của chính phủ
Nhiệm vụ, quyền hạn của chính phủ
Cơ cấu tổ chức của chính phủ
Các hình thức hoạt động của chính phủ
Chương 14: Tòa án nhân dân
Khái quát về toán nhân dân
Vai trò của tòa án nhân dân đối với xã hội
Các nguyên tắc hiến định về hoạt động của tòa án nhân dân
Cơ cấu tổ chức của hệ thống tòa án nhân
Thẩm phán, hội thẩm và các chức danh hành chính chuyên môn trong tòa án
Chương 15: Viện Kiểm sát nhân dân
Khái quát sự hình thành và phát triển của Viện kiểm sát nhân dân
Chức năng của Viện kiểm sát nhân dân
Nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân
Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân
Hệ thống và cơ cấu tổ chức của Viện kiểm sát nhân dân
Kiểm sát viên, kiểm tra viên
Chương 16: Chính quyền địa phương
Một số vấn đề cơ bản về chính quyền địa phương
Xác định phạm vi thẩm quyền của chính quyền địa phương – phân quyền, phân cấp, ủy quyền
Tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương
Mối quan hệ giữa chính quyền địa phương các cấp
Chương 17: Các cơ quan hiến định độc lập ở Việt Nam – Hội đồng bầu cử quốc gia và kiểm toán nhà nước
Khái quát về cơ quan hiến định độc lập trong bộ máy nhà nước hiện đại
Sự ra đời của cơ quan hiến định độc lập ở Việt Nam
Hội đồng bầu cử quốc gia
Kiểm toán nhà nước.
4. Đánh giá bạn đọc
Cuốn sách trình bày có hệ thống, ngắn gọn, dễ hiểu các kiến thức cơ bản của môn Luật Hiến pháp Việt Nam trên cơ sở các quy định của Hiến pháp năm 2013 và các luật hiện hành về tổ chức bộ máy nhà nước. Trong lần tái bản này, nhiều nội dung của chế định về Chính phủ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Kiểm toán nhà nước đã được chỉnh sửa, bổ sung, cập nhật theo các quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2019 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán Nhà nước năm 2019.
Cuốn sách là học liệu quan trọng và cần thiết, vô cùng hữu ích đối với học viên, sinh viên ngành luật.
5. Kết luận
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách “Giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam của Trường đại học Luật Hà Nội".
Luật Minh Khuê chia sẻ dưới đây bản chất và chức năng của Hiến pháp để bạn đọc tham khảo:
Bản chất của Hiến pháp
Chủ nghĩa Mác - Lênin quan niệm về bản chất của pháp luật nói chung cũng như của Hiến pháp nói riêng trên cơ sở nhìn nhận bản chất giai cấp của nó. Theo đó, mọi Hiến pháp đều là sản phẩm của đấu tranh giai cấp, đều là công cụ mà giai cấp hoặc liên minh chính trị sử dụng để khẳng định và duy trì sự thống trị của mình. V.I.Lênin đã viết: “Bản chất của Hiến pháp là ở chỗ các đạo luật cơ bản của nhà nước nói chung và các đạo luật về quyền bầu cử các cơ quan đại diện, về chức năng của các cơ quan đó v.v.. đều thể hiện mối tương quan thực tế của các lực lượng trong đấu tranh giai cấp” .
Tuy nhiên, từ thực tiễn phát triển của nền lập hiến thế giới cũng như sự phát triển của Hiến pháp Việt Nam, Hiến pháp ngoài bản chất giai cấp còn mang bản chất xã hội. “Hiến pháp, cũng như bản thân quyền lực nhà nước, cũng luôn luôn là cơ sở pháp lý của toàn xã hội nhằm ghi nhận và thể hiện những lợi ích tương hợp của các tầng lớp xã hội, lợi ích chung của nhân dân, của dân tộc, đương nhiên ở đó luôn luôn có tính đến và trên thực tế phải tính đến lợi ích và ý chí của tầng lớp, của giai cấp là lực lượng xã hội chủ đạo trong từng thời kỳ lịch sử nhất định. Cũng vì thế mà những khái niệm “nhân dân”, “dân tộc” luôn luôn là những khái niệm mở đầu cho các bản Hiến pháp.”
Ở Việt Nam, Hiến pháp phản ánh ý chí và nguyện vọng chung của dân tộc và toàn thể nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng, đội ngũ tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của toàn dân tộc Việt Nam. Tại lời nói đầu của Hiến pháp năm 2013 trịnh trọng tuyên bố: “Nhân dân Việt Nam xây dựng, thi hành và bảo vệ Hiến pháp vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.”
Vai trò và chức năng của Hiến pháp
Hiến pháp thực hiện những vai trò và chức năng sau đây:
Trước hết, Hiến pháp hợp pháp hóa ở mức độ cao nhất sự tồn tại của chế độ chính trị, chế độ kinh tế xã hội và trật tự xã hội. Bên cạnh đó, Hiến pháp xác định địa vị pháp lý chung nhất của nhà nước, của Đảng Cộng sản, các tổ chức chính trị - xã hội, của các cá nhân trong xã hội.
Thứ hai, Hiến pháp là nền tảng, là xuất phát điểm cho quá trình phát triển và hoàn chỉnh của pháp luật, tạo khuôn khổ chung cho toàn bộ hệ thống pháp lý. Trên cơ sở các nguyên tắc, quy định chung nhất của Hiến pháp, nhà nước ta ban hành các Luật, Pháp lệnh và các văn bản dưới luật để cụ thể hóa.
Thứ ba, Hiến pháp ổn định hóa các quan hệ xã hội. Thông thường, một bản Hiến pháp có hiệu lực lâu dài và bảo đảm sự ổn định cho các quan hệ xã hội, các thiết chế chính trị
Thứ tư, Hiến pháp là văn kiện chính trị - pháp lý quan trọng quy định về những vấn đề lớn, cơ bản, có tầm chiến lược lâu dài của đất nước; thể chế hóa cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và các văn kiện Đại hội Đảng trên cơ sở lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác – Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn cách mạng nước ta.
Thông tin thêm về Giáo trình Luật hiến pháp Việt Nam (Trường Đại học Luật Hà Nội):
- Giáo trình Luật hiến pháp Việt Nam (Trường Đại học Luật Hà Nội) có 680 trang.
- Giáo trình Luật hiến pháp Việt Nam (Trường Đại học Luật Hà Nội) có giá bìa là 95.000 đồng.
- Giáo trình Luật hiến pháp Việt Nam (Trường Đại học Luật Hà Nội) xuất bản năm 2020.
