1. Phân biệt xây dựng không phép và xây dựng trái phép đối với nhà ở riêng lẻ

Hiện nay, tình trạng xây dựng nhà ở không phép và xây dựng nhà ở trái phép vẫn đang diễn biến phức tạp, là vấn đề nhức nhối trong công tác Quản lý nhà nước, đặc biệt tại các thành phố lớn, gây bức xúc trong dư luận. Đó là hệ quả của quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, gia tăng dân số cơ học cao dẫn đến nhu cầu nhà ở cho người dân tăng mạnh. Trong khi đó, công tác lập, rà soát, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa kịp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội chung. Thêm vào đó, không loại trừ nguyên nhân do nhận thức của người dân còn chưa đầy đủ, một số địa phương quản lý còn lỏng lẻo; cán bộ làm công tác kiểm soát trật tự xây dựng chưa sâu sát, hoặc “ngó lơ” cho vi phạm, dẫn tới xây dựng tràn lan, phá vỡ quy hoạch cảnh quan đô thị. Vậy xây dựng nhà ở riêng lẻ không phép và xây dựng nhà ở riêng lẻ trái phép khác nhau như thế nào?

Tiêu chí Xây dựng không phép Xây dựng trái phép
Khái niệm Xây dựng không phép là hành vi của tổ chức, cá nhân khi khởi công xây dựng mà không có giấy phép xây dựng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Xây dựng trái phép (hoặc sai phép) là hành vi của tổ chức, cá nhân khi xây dựng không đúng với nội dung giấy phép xây dựng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp; hoặc xây dựng trên diện tích đất không thuộc diện được phép xây dựng công trình nhà ở kiên cố (đất công ích, đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp…)

Mức xử phạt

 

- Đối với việc xây dựng không phép, phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa tại nông thôn; Phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị. Ngoài ra, tổ chức, cá nhân còn bị áp dụng biện khắc phục hậu quả là buộc tháo dỡ nhà ở nếu hành vi vi phạm đã kết thúc (đã xây xong).

- Đối với nhà ở xây dựng không phép mà đang thi công xây dựng thì cơ quan Quản lý Nhà nước tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính và yêu cầu tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm dừng thi công xây dựng công trình.

- Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm phải làm thủ tục đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng. Hết thời hạn trên, tổ chức, cá nhân vi phạm không được cấp giấy phép xây dựng thì bị áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ.

- Đối với xây dựng trái phép, xử phạt đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng công trình sai nội dung giấy phép xây dựng được cấp đối với trường hợp cấp phép xây dựng mới từ 10 - 20 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị; từ 20 - 30 triệu đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử - văn hóa hoặc xây dựng công trình; từ 30 - 50 triệu đồng đối với xây dựng công trình có yêu cầu phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng hoặc lập dự án đầu tư xây dựng.

- Cơ quan Quản lý nhà nước tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính và yêu cầu tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm dừng thi công xây dựng công trình. Đồng thời, buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm; phải tiến hành thi công theo đúng nội dung trong giấy phép xây dựng.

2. Hồ sơ hợp thức hóa nhà xây dựng trái phép gồm những gì?

Hồ sơ hợp thức hóa nhà ở xây dựng không phép gồm 02 bộ với những loại giấy tờ sau:

- Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo Mẫu số 01 phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 15/2021/NĐ-CP.

- Một trong những giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất như sổ hồng, sổ đỏ…

- 02 bộ bản vẽ thiết kế xây dựng kèm theo Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy, chữa cháy kèm theo bản vẽ thẩm duyệt trong trường hợp pháp luật về phòng cháy, chữa cháy có yêu cầu. Cùng với đó là báo cáo kết quả thẩm tra thiết kế xây dựng trong trường hợp pháp luật xây dựng có yêu cầu, bao gồm:

+ Bản vẽ mặt bằng công trình trên lô đất kèm theo sơ đồ vị trí của công trình;

+ Bản vẽ mặt bằng móng và mặt cắt móng kèm theo sơ đồ đấu nối hệ thống hạ tầng kỹ thuật bên ngoài công trình gồm cấp, thoát nước, cấp điện;

+ Bản vẽ mặt bằng các tầng, các mặt đứng và mặt cắt chính của công trình xây dựng;

+ Nếu có công trình liền kề phải có bản cam kết bảo đảm an toàn đối với công trình liền kề đó.

+ Giấy tờ chứng minh đã hoàn thành việc nộp phạt vi phạm hành chính.

Sau khi người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ra quyết định xử phạt đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng nhà ở mà không có giấy phép xây dựng thì tổ chức, cá nhân vi phạm phải nhanh chóng nộp phạt; sau khi nộp phạt cần lấy biên lai, chứng từ để hoàn thiện hồ sơ hợp thức hóa.

3. Mua nhà xây dựng không phép, trái phép có rủi ro gì?

Xây dựng nhà ở không có giấy phép tức là trường hợp công trình nằm trong diện phải xin cấp giấy phép xây dựng nhưng không làm thủ tục xin cấp khi khởi công xây dựng nhà.

Xây dựng nhà ở sai phép là hành vi cá nhân, hộ gia đình, tổ chức thi công xây dựng không đúng giấy phép xây dựng đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã cấp.

Nếu trường hợp mua nhà không có giấy phép xây dựng nhưng thuộc các trường hợp được miễn cấp giấy phép thì sẽ không có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của phía bên người mua.

Ngược lại, đối với trường hợp công trình nhà đó xây dựng không có giấy phép mặc dù nằm trong trường hợp phải xin cấp giấy phép, hoặc xây dựng sai với giấy phép được cấp thì sẽ bị ảnh hưởng đến quyền lợi. Bởi việc xây dựng nhà không có giấy phép hoặc xây dựng sai với giấy phép là hành vi vi phạm pháp luật. Hành vi xây dựng nhà ở trái phép, sai phép sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính và buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép. Do đó, nếu như mua phải công trình xây dựng có hành vi trên thì khả năng sẽ bị tháo dỡ công trình rất cao.

Đối với trường hợp xây dựng sai giấy phép hoặc không có giấy phép xây dựng, thì sẽ không thực hiện thủ tục hoàn công và công nhận phần nhà trên đất trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, khi mua bán chỉ có thể tiến hành giao dịch mua bán trên Sổ chỉ có phần đất, không có phần nhà hay công trình khác trên nhà. Trên thực tế, người đi mua là mua cả nhà và đất. Khi không được xác nhận phần nhà trong giao dịch mua bán thì rất dễ xảy ra tranh chấp hoặc khi tiến hành thủ tục sang tên trên Sổ đỏ sẽ không được tiến hành do chưa thực hiện thủ tục xác nhận phần tài sản trên đất. Vì vậy, người mua cần phải cân nhắc rất kỹ khi mua nhà mà xây dựng không phép hoặc xây dựng trái với giấy phép để tránh rủi ro.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Cách hợp thức hóa nhà xây dựng không phép theo quy định mới 2023? của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Hồ sơ hợp thức hóa nhà xây dựng trái phép gồm những gì? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!