1. Giới thiệu tác giả TS.LS. Lương Khải Ân

Sách chuyên khảo "Hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng – lý luận và thực tiễn áp dụng" do TS.LS. Lương Khải Ân biên soạn.

 

2. Giới thiệu hình ảnh sách

Hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng – lý luận và thực tiễn áp dụng

Sách Hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng – lý luận và thực tiễn áp dụng (Sách chuyên khảo)

Tác giả: TS.LS. Lương Khải Ân

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia sự thật

 

3. Tổng quan nội dung sách

Hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng là việc thoả thuận bằng văn bản giữa tổ chức tín dụng (bên cho vay) với tổ chức, cá nhân vay vốn (bên vay), theo đó, tổ chức tín dụng cam kết cho bên vay vay khoản tiền với điều kiện hoàn trả gốc và lãi trong thời hạn nhất định. Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay cho thấy, việc nhận thức đầy đủ về các biện pháp phòng ngừa tranh chấp, các quy định của pháp luật và thực tiễn thi hành về lĩnh vực cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng còn nhiều hạn chế. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện và thực thi các quy định pháp luật hiện hành về vấn đề này, TS. LS. Lê Khả Ân biên soạn cuốn sách Hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng - Lý luận và thực tiễn áp dụng.

Cuốn sách phân tích những vấn đề khung lý thuyết, pháp luật và thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng. Ngoài ra, tác giả có đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, đưa ra một số kiến nghị góp phần hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực này, bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hệ thống các tổ chức tín dụng; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, duy trì và nâng cao lòng tin của khách hàng vay; bảo đảm việc chấp hành chính sách pháp luật góp phần nâng cao hiệu quả và hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng.

Cuốn sách có kết cấu chương mục như sau:

Phần thứ nhất. Cơ sở lý luận về hợp đồng cho vay và pháp luật về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng

I. Khái niệm và bản chất hợp đồng cho vay, các nguyên tắc pháp lý cơ bản của hợp đồng trong quan hệ hợp đồng cho vay

1.     Khái niệm về hợp đồng cho vay

2.     Bản chất của hợp đồng cho vay

3.     Các nguyên tắc pháp lý cơ bản của hợp đồng trong quan hệ hợp đồng cho vay

II. Điều chỉnh bằng pháp luật đối với quan hệ hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng

1.     Nhu cầu điều chỉnh bằng pháp luật đối với quan hệ hợp đồng cho vay

2.     Quan hệ pháp luật về hợp đồng cho vay

3.     Giao kết, thực hiện và giải quyết tranh chấp hợp đồng cho vay

III. Hệ thống tiêu chí đánh giá pháp luật về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng

1.     Tiêu chí đánh giá chất lượng pháp luật về hợp đồng cho vay

2.     Tiêu chí đánh giá hiệu quả áp dụng pháp luật về hợp đồng cho vay

Phần thứ hai. Thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng

I. Pháp luật về chủ thể của hợp đồng cho vay

1.     Năng lực pháp lý của chủ thể hợp đồng cho vay

2.     Quy định về những chủ thể bị cấm hoặc giới hạn cho vay

3.     Quyền tiếp cận tín dụng của khách hàng (chủ thể vay) tiềm năng

II. Pháp luật về hình thức của hợp đồng cho vay, mối quan hệ giữa hợp đồng cho vay và hợp đồng bảo đảm

1.     Quy định về hình thức văn bản của hợp đồng cho vay

2.     Mối quan hệ pháp lý giữa hợp đồng cho vay và hợp đồng bảo đảm

III. Nội dung cơ bản của pháp luật về hợp đồng cho vay

1.     Nghĩa vụ cung cấp thông tin tín dụng

2.     Quy định về mục đích sử dụng vốn, kiểm tra giám sát sử dụng vốn vay

3.     Thỏa thuận về lãi suất, phí tín dụng trong hợp đồng cho vay, nghĩa vụ hoàn trả nợ gốc và lãi tiền vay

4.     Cơ cấu lại thời hạn trả nợ vay, quyền chấm dứt cho vay thu hồi vốn trước hạn theo cam kết của hợp đồng cho vay

5.     Chuyển nợ quá hạn, thu hồi nợ, xử lý tài sản theo hợp đồng cho vay và hợp đồng bảo đảm

Phần thứ ba. Các giải pháp hoàn thiện áp dụng và xây dựng pháp luật về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng

I. Yêu cầu, định hướng và nguyên tắc hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cho vay

1.     Yêu cầu và định hướng hoàn thiện

2.     Nguyên tắc hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cho vay

II. Các giải pháp hoàn thiện áp dụng pháp luật về hợp đồng cho vay

1.     Giải pháp thiết lập một quy trình thực hiện hợp đồng cho vay an toàn, hiệu qảu đối với bên cho vay

2.     Tuân thủ quy định nội bộ về cho vay của các tổ chức tín dụng

3.     Một số giải pháp khắc phục sự rời rạ, thiếu ràng buộc trách nhiệm pháp lý (về hình thức) giữa hợp đồng cho vay với hợp đồng bảo đảm

4.     Nhận diện và xử lý những trường hợp áp dụng không đúng các quy định về chế tài, vi phạm hợp đồng cho vay

5.     Thực thi quyền yêu cầu hoàn trả hết nợ gốc, lãi tiền vay tại Tòa án, trọng tài

III. Kiến nghị các giải pháp hoàn thiện xây dựng pháp luật về hợp đồng cho vay

1.     Thiết lập quy định về trách nhiệm phap slys của các bên trước khi ký kết hợp đồng cho vay (giai đoạn tiền hợp đồng)

2.     Cơ chế đồng thuận và trách nhiệm pháp lý của bên cho vay trong quan hệ hợp đồng cho vay đồng tài trợ (cho vay hợp vốn)

3.     Bổ sung một số quy định bảo vệ quyền lợi bên vay khi vay vốn tiêu dùng

4.     Hoàn thiện các quy định về chế tài do vi phạm hợp đồng cho vay

-        Kết luận

-        Phụ lục

(1)   Tóm lược một vài vụ án tranh chấp điển hình (Trích)

(2)   Một số văn bản quy phạm pháp luật về hoạp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng (Trích)

-        Danh mục tài liệu tham khảo

Dưới dây là trích dẫn nội dung cuốn sách để bạn đọc tham khảo:

b) Khái niệm về hợp đồng cho vay trong khoa học pháp lý và pháp luật

Về phương diện khoa học pháp lý:

Khái niệm về hợp đồng cho vay là tập hợp các quan điểm, phản ánh thuộc tính chung nhất, thể hiện bản chất của quan hệ này. Đó là "sự thỏa thuận bằng văn bản giữa tổ chức tín dụng với khách hàng là tổ chức, cá nhân, theo đó tổ chức tín dụng thỏa thuận ứng trước một số tiền cho khách hàng sử dụng trong một thời gian nhất định, với điều kiện có hoàn trả cả gốc và lãi dựa trên sự tín nhiệm". Ở quan điểm khác, khái niệm này được tiếp cận dựa trên cấu trúc của quan hệ hợp đồng, theo nghĩa "... thỏa thuận bằng văn bản giữa một bên là tổ chức tín dụng (bên cho vay) với một bên là các tổ chức và cá nhân (bên vay) nhằm xác lập các quyền và nghĩa vụ nhất định của các bên trong quá trình vay tiền, sử dụng và thanh toán tiền vay."

Nhìn chung hai khái niệm trên đã làm sáng tỏ những nét đặc trưng, cơ bản nhất thuộc về bản chất của hợp đồng cho vay. Song trong từng khái niệm, các nhà nghiên cứu đã thể hiện những cách thức tiếp cận khác Việt: Tại khái niệm thứ nhất, các tác giả đã căn cứ vào những đặc thù của quan hệ cho vay, trong đó nghĩa vụ hoàn trả nợ gốc và lãi là nghĩa vụ cơ bản, bắt buộc đối với bên vay, cho dù người vay ở trong bối cảnh kinh tế thuận lợi hay khó khăn. Tại khái niệm thứ hai, các tác giả dựa trên những căn cứ pháp lý làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ hợp đồng cho vay thông qua cấu trúc giao dịch - hành vi ký kết, thực hiện hợp đồng vay. Quy trình cho vay theo khái niệm này được tiến hành từ khâu lập hồ sơ, xét duyệt cho vay cho đến khi thu hồi hết nợ, đích đến cuối cùng vẫn là hiệu quả kinh tế của khoản vay.

Mặc dù các khái niệm đã nêu đầy đủ những đặc điểm cơ bản của quan hệ này, song theo tác giả, nó vẫn chưa làm rõ vị thế của các bên trong hợp đồng, trước phân loại chủ thể hợp đồng vay, mục đích vay vốn (trong từng mục đích vay các điều khoản hợp đồng vẫn vẫn có những khác biệt cơ bản về nghiệp vụ, pháp lý). Từ đó, làm cơ sở cho việc xác định phạm vi quan hệ dân sự, hoặc kinh doanh, thương mại khác khi so sánh đối chiếu với các khoản vay ngoài ngân hàng. Cũng như để thiết lập cơ chế pháp lý điều chỉnh phù hợp với từng đặc điểm của chủ thể và mục đích hay chuyên biệt theo các thỏa thuận được ký kết.

Về phương diện pháp luật:

Quan hệ cho vay tồn tại dưới hình thức pháp lý là các hợp đồng cho vay. Pháp luật thực định của Việt Nam định nghĩa hợp đồng cho vay về hình thức và nội dung các điều khoản cơ bản để bảo đảm giao dịch vay được vận hành hợp pháp, an toàn, mang lại lợi ích nhất định cho các chủ thể như mong muốn. Theo khoản 1 Điều 23 Thông tư 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 do thống đốc ngân hàng nhà nước Việt Nam ban hành quy định tương đối đầy đủ về hợp đồng cho vay như sau: "Thỏa thuận cho vay phải được lập thành văn bản, trong đó tối thiểu có các nội dung sau:.... b) Số tiền cho vay; c) Mục đích sử dụng vốn vay; d) Đồng tiền cho vay, đồng tiền trả nợ; đ) Phương thức cho vay....".

4. Đánh giá bạn đọc

Với cách trình bày khoa học, cuốn sách đã làm rõ các vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn: khái niệm và bản chất hợp đồng cho vay, các nguyên tắc pháp lý cơ bản của hợp đồng trong quan hệ hợp đồng cho vay; sự điều chỉnh bằng pháp luật đối với quan hệ hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng; hệ thống tiêu chí đánh giá pháp luật về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng.

Đặc biệt, trên cơ sở phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực ngân hàng, tác giả đã trình bày các giải pháp hoàn thiện áp dụng và xây dựng pháp luật về hợp đồng cho vay trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng. Các giải pháp hoàn thiện áp dụng pháp luật về hợp đồng cho vay bao gồm: 

(1) Giải pháp thiết lập một quy trình thực hiện hợp đồng cho vay an toàn, hiệu quả đối với bên cho vay; 

(2) Tuân thủ quy định nội bộ về cho vay của các tổ chức tín dụng; 

(3) Một số giải pháp khắc phục sự rời rạc, thiếu ràng buộc trách nhiệm pháp lý (về hình thức) giữa hợp đồng cho vay và hợp đồng đảm bảo;

(4) Nhận diện và xử lý những trường hợp áp dụng không đúng các quy định về chế tài, vi phạm hợp đồng cho vay; 

(5) Thực thi quyền yêu cầu hoàn trả hết nợ gốc, lãi tiền vay tại Tòa án, trọng tài.

Đồng thời, các tác giả cũng đề xuất kiến nghị các giải pháp hoàn thiện xây dựng pháp luật về hợp đồng cho vay: 

(1) Thiết lập quy định về trách nhiệm pháp lý của các bên trước khi ký kết hợp đồng cho vay (giai đoạn tiền hợp đồng); 

(2) Cơ chế đồng thuận và trách nhiệm pháp lý của bên cho vay trong quan hệ hợp đồng cho vay đồng tài trợ (cho vay hợp đồng vốn); 

(3) Bổ sung một số quy định bảo vệ quyền lợi bên vay khi vay vốn tiêu dùng; 

(4) Hoàn thiện các quy định về chế tài do vi phạm hợp đồng cho vay.

Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích cho những người hành nghề luật, phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu của học sinh, sinh viên nắm bắt đầy đủ các quy định và kinh nghiệm giải quyết tranh chấp án tín dụng tại Tòa án; góp thêm các giải pháp, kiến nghị khoa học để bổ sung, hoàn thiện Luật các tổ chức tín dụng, các văn bản dưới luật điều chỉnh quan hệ hợp đồng cho vay trong bối cảnh kinh tế -  pháp lý Việt Nam hiện nay.  

Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé!