Đình chỉ vụ án hình sự là gì? Khi nào đình chỉ vụ án hình sự?

1. Khái niệm về đình chỉ vụ án hình sự ?

Đình chỉ vụ án được hiểu là một quyết định quan trọng của cơ quan tố tụng trong quá trình xử lý các vụ án. Nó có thể được đưa ra trong nhiều trường hợp khác nhau như khi có chứng cứ mới xuất hiện hoặc khi bị can hoặc bị hại không thể tham gia vào quá trình tố tụng do một số lý do sức khỏe hoặc một số lý do khác theo quy định.

Trong khi việc tạm đình chỉ vụ án có thể giúp cơ quan tố tụng có thời gian để tiếp thu thông tin mới và đánh giá lại chứng cứ đã có để đưa ra quyết định xử lý chính xác, trong nhiều trường hợp tạm đình chỉ vụ án cũng là một biện pháp hợp lý để tránh việc sai sót và đảm bảo tính minh bạch trong quá trình tố tụng. Thì người lại, đình chỉ vụ án là chấm dứt mọi hoạt động tố tụng liên quan và không được phục hồi, điều tra, try tố, xét xử

Có thể thấy, khi một vụ án bị đình chỉ, các bên liên quan không thể yêu cầu mở lại vụ án và tiếp tục điều tra, truy tố, xét xử. Nói cách khác, quyết định đình chỉ vụ án là một quyết định cuối cùng, không thể đảo ngược và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của vụ án. Do đó, việc đưa ra quyết định đình chỉ vụ án là một quyết định  rất quan trọng và cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo tính công bằng và chính xác của quá trình tố tụng 

Đình chỉ vụ án hình sự được coi là một biện pháp pháp lý trong quá trình xử lý vụ án hình sự, đình chỉ vụ án hình sự có thể được đưa ra trong nhiều trường hợp khác nhau như khi có chứng cứ mới xuất hiện hoặc khi có sự vi phạm quy trình tố tụng  hoặc khi bị can hoặc bị hại không thể tham gia vào quá trình tố tụng. Để đưa ra quyết định đình chỉ vụ án, các cơ quan tố tụng phải cân nhắc kỹ lưỡng các tình huống và chứng có liên quan để đảm bảo tính công bằng và chính xác của quyết định đình chỉ vụ án hình sự.

2. Khi nào đình chỉ vụ án hình sự?

Đình chỉ vụ án hình sự được diễn ra ở nhiểu giai đoạn. Cụ thể:

- Đình chỉ vụ án hình sự trong giai đoạn điều tra: Theo Điều 230 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, cơ quan điều tra sẽ quyết định đình chỉ điều tra khi xảy ra một số trường hợp nhất định. Các tường hợp này bao gồm: 

+Có căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 155 và Điều 157 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi năm 2021) hoặc tại Điều 16,Điều 29 hoặc khoản 2 Điều 91 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)

+ Người đã yêu cầu khởi tố rút lại yêu cầu theo khoản 2 Điều 155 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015

+ Các căn cứ không khởi tố vụ án hình sự theo Điều 157 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015: không có sự việc phạm tội; hành vi không cấu thành tội phạm; người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự; người mà hành vi phạm tội của họ đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật; đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; tội phạm đã được đại xã; người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết, trừ trường hợp cần tái thẩm đối với người khác; tội phạm theo quy định của pháp luật  mà bị hại hoặc người đại diện của bị hại không yêu cầu khởi tố; tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội theo quy định của pháp luật hình sự; các trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hình sự.

- Đình chỉ vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố: Viện kiểm sát có  quyền quyết định không truy tố và ra quyết định đình chỉ vụ án trong một số trường hợp cụ thể: (Điều 248 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015)

+ Có các căn cứ theo quy định như đã nêu ở giai đoạn điều tra ở trên, căn cứ khoản 2 Điều 155, Điều 157 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, Điều 16, Điều 29, khoản 2 Điều 91 Bộ luật hình sự năm 2015

+ Trong trường hợp mag vụ án hình sự có nhiều bị can mà căn cứ đình chỉ vụ án không liên quan đến tất cả các bị can của vụ án hình sự thì quyết định đình chỉ vụ án chỉ được áp dụng đối với từng bị can của vụ án hình sự.

- Đình chỉ vụ án hình sự trong giai đoạn xét xử: thẩm phán, chủ tọa phiên tòa ra quyết định đình chỉ vụ án hình sự khi vụ án thuộc một trong các tường hợp cụ thể (khoản 1 Điều 282 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015):

+ Nội dung sau đây giải thích các căn cứ được quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 để quyết định việc đình chỉ vụ án hình sự. Các căn cứ này bao gồm: trong trường hợp người yêu cầu khởi tố vụ án rút yêu cầu theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự; trong các trường hợp không khởi tố vụ án hình sự (khi hành vi nguy hiểm cho xã hội được thực hiện bởi người chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự; khi hành vi phạm tội đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật; khi thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đã hết; khi tội phạm đã được đại xá; khi người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết trừ trường hợp cần tái thẩm đối với người khác

+ Viện kiểm sát có thẩm quyền rút lại toàn bộ quyết định truy tố trước khi bắt đầu phiên tòa. Trong trường hợp vụ án có nhiều bị can, bị cáo và căn cứ để đình chỉ vụ án hình sự không liên quan đến tất cả các bị can, bị cáo thì Viện kiểm sát có thể đình chỉ vụ án đối với từng bị can, bị cáo một cách riêng lẻ. Điều này giúp bảo đảm tính công bằng và minh bạch trong quá trình tố tụng hình sự

3. Một số lưu ý khi vụ án hình sự bị đình chỉ

Khi một vụ án hình sự bị đình chỉ, các cá nhân liên quan cần lưu ý một số điều. Cụ thể:

- Các quy định về đình chỉ vụ án hình sự được quy định rõ ràng trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, việc áp dụng các quy định này phải được thực hiện đầy đủ và chính xác 

- Người bị cáo buộc phạm tội sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu vụ án bị đình chỉ. Tuy nhiên, nếu có bất kỳ lý do gì thì vẫn có thể được điều tra nhưng không theo vụ án cũ bởi đã có quyết định đình chỉ thì không thể khôi phục điều tra.

- Việc đình chỉ vụ án hình sự không đồng nghĩa với việc người bị cáo buộc được tha bổng, người bị cáo buộc vẫn có thể bị theo dõi, quan sát bởi cơ quan chức năng có thẩm quyền

- Khi vụ án bị đình chỉ, bất kỳ tài sản nào bị tịch thu hoặc khóa cũng sẽ được trả lại cho người sở hữu. Tuy nhiên, nếu có bất kỳ lý do gì theo quy định thì tài sản này vẫn có thể bị khóa lại

- Nếu vụ án được đình chỉ do bị can đã qua đời thì việc đình chỉ vụ án nãy sẽ không ảnh hưởng đến quyền lợi của gia đình và thừa kế của bị can

Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin tư vấn pháp luật về chủ đề đình chỉ vụ án hình sự là gì và trường hợp nào đình chỉ vụ án hình sự mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề thủ tục tạm đình chỉ điều tra, đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can, bị cáo là pháp nhân của Luật Minh Khuê. Còn bất kỳ điều gì vướng mắc, quý khách hàng vui lòng liên hệ trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7. Gọi số 1900. 6162 hoặc gửi email chi tiết yêu cầu trực tiếp về địa chỉ email: Tư vấn pháp luật qua Email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ tốt nhất từ Luật Minh Khuê. Chúng tôi rất hân hạnh nhận được sự hợp tác từ quý khách hàng. Trân trọng./.