Trả lời:

Trước hết cần phân biệt người quản lý, sử dụng trực tiếp di sản với người quản lý di sản.

Người quản lý di sản là người trông coi, giữ gìn di sản thừa kế. Điều 616 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định:

“1. Người quản lý di sản là người được chỉ định trong di chúc hoặc do những người thừa kế thỏa thuận cử ra.

2.   Trường hợp di chúc không chỉ định người quản lý di sản và những người thừa kế chưa cử được người quản lý di sản thì người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản tiếp tục quản lý di sản đó cho đến khi những người thừa kế cử được người quản lý di sản.

3.   Trường hợp chưa xác định được người thừa kế và di sản chưa có người quản lý theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này thỉ di sản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý”.

Còn người quản lý, sử dụng trực tiếp di sản là người đang quản lý, sử dụng trực tiếp di sản không phụ thuộc người đó có được chỉ định trong di chúc hoặc do người thừa kế thỏa thuận cử ra hay không. Người quản lý, sử dụng trực tiếp di sản có thể không phải là người thừa kế theo pháp luật hoặc người thừa kế theo di chúc.

Ví dụ: Cháu của người chết đang quản lý di sản khi những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất không quản lý di sản.

Trong thực tiễn xảy ra nhiều trường hợp người quản lý, sử dụng trực tiếp di sản không phải là người thừa kế, nhưng người này đã quản lý, sử dụng di sản đó trong thời gian dài. Trong nhiều trường hợp, nếu không có họ quản lý, sử dụng di sản thì di sản đó không còn hoặc bị thu hồi. Ví dụ: Người quản lý di sản của những người đi nước ngoài trong thời gian dài.

Thực tế, có việc giá trị tài sản tăng lên nhiều từ khi người trực tiếp quản lý, sử dụng trực tiếp di sản đến khi xảy ra tranh chấp. Do vậy, quy định về việc tính công sức đối với người trực tiếp quản lý, sử dụng di sản là phù hợp, đảm bảo quyền lợi của họ.

Trước thực tế đó, Tòa án Nhân dân Tối cao đã ban hành Án lệ số 05/2016/AL để giải quyết trường hợp người trực tiếp quản lý, sử dụng di sản thừa kế
không thuộc hàng thừa kế thứ nhất nhưng có nhiều công sức trong quản lý, sử dụng, sửa chữa nhà. Khi xem xét chia thừa kế cần tính công sức của người trực tiếp quản lý, sử dụng di sản trong trường hợp này.

Lưu ý: Nếu người trực tiếp quản lý, sử dụng di sản thừa kế đã được hưởng lợi từ việc quản lý thì không được hưởng công sức quản lý. Ví dụ: Người trực tiếp quản lý, sử dụng di sản dùng tài sản đó để kinh doanh hoặc cho người khác thuê để thu lợi.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến việc chia tài sản thừa kế, vui lòng liên hệ trực tiếp: Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật thừa kế trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi ngay số: 1900.6162

Luật Minh Khuê (tổng hợp & phân tích)