Kiểm soát hoạt động hành chính nhà nước và một số vấn đề pháp lý liên quan.

5. Hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước đối với hoạt động hành chính

Hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước là việc đánh giá và xác nhận tính đúng đắn, trung thực của các thông tin tài chính công, tài sản công hoặc báo cáo tài chính liên quan đến quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; việc chấp hành pháp luật và hiệu quả trong việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công. Thông thường, ở tất cả các nước đều có kiểm toán nhà nước nhưng cách thức tổ chức và vị trí pháp lý là khác nhau. Ở nước ta, Kiểm toán Nhà nước hiện nay là cơ quan chuyên môn về lĩnh vực kiểm tra tài chính nhà nước do Quốc hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Cơ quan kiểm toán thực hiện qua hoạt động kiểm toán đối với các cơ quan hành chính nhà nước ở một số phương diện như: kiểm toán báo cáo chính, kiểm toán tuân thủ và kiểm toán hoạt động. Trên cơ sở kiểm toán, các cơ quan kiểm toán ban hành các kết luận kiểm toán với các kiến nghị cụ thể như yêu cầu chấn chỉnh, thu hồi tiền, tài sản bị thất thoát, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý các cơ quan, tổ chức, cá nhân có các vi phạm pháp luật.

Theo quy định tại Luật Kiểm toán nhà nước năm 2015  mục đích hoạt động của KTNN là “phục vụ việc kiểm tra, giám sát của Nhà nước trong quản lý, sử dụng ngân sách, tiền và tài sản Nhà nước; góp phần thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, thất thoát, lãng phí, phát hiện và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật; nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tiền và tài sản Nhà nước”. Vấn đề này tiếp tục được tái khẳng định ở khoản 1 Điều 118 Hiến pháp năm 2013: “Kiểm toán Nhà nước là cơ quan do Quốc hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, thực hiện kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công”.

Đối tượng của kiểm toán nhà nước là việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và các hoạt động có liên quan đến việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công của đơn vị được kiểm toán. Nguyên tắc hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật và trung thực, khách quan, công khai, minh bạch.

Các hành vi bị cấm trọng hoạt động kiểm theo quy định tại điều 8 Luật Kiểm toán nhà nước bao gồm;

1. Nghiêm cấm các hành vi sau đây đối với Kiểm toán nhà nước, Kiểm toán viên nhà nước và cộng tác viên Kiểm toán nhà nước:

a) Sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho đơn vị được kiểm toán;

b) Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động bình thường của đơn vị được kiểm toán;

c) Đưa, nhận, môi giới hối lộ;

d) Báo cáo sai lệch, không đầy đủ kết quả kiểm toán;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi;

e) Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật nghề nghiệp của đơn vị được kiểm toán;

g) Tiết lộ thông tin về tình hình và kết quả kiểm toán chưa được công bố chính thức.

2. Nghiêm cấm các hành vi sau đây đối với đơn vị được kiểm toán và tổ chức, cá nhân có liên quan

a) Từ chối cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ cho cuộc kiểm toán theo yêu cầu của Kiểm toán nhà nước và Kiểm toán viên nhà nước;

b) Cản trở công việc của Kiểm toán nhà nước và Kiểm toán viên nhà nước;

c) Báo cáo sai lệch, không trung thực, không đầy đủ, kịp thời hoặc thiếu khách quan thông tin liên quan đến cuộc kiểm toán của Kiểm toán nhà nước;

d) Mua chuộc, đưa hối lộ cho Kiểm toán viên nhà nước và cộng tác viên Kiểm toán nhà nước;

đ) Che giấu các hành vi vi phạm pháp luật về tài chính công, tài sản công.

3. Nghiêm cấm mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp trái pháp luật vào hoạt động kiểm toán, kết quả kiểm toán của Kiểm toán nhà nước và Kiểm toán viên nhà nước, cộng tác viên Kiểm toán nhà nước.

6. Đặc điểm hoạt động giám sát của Tòa án

Đặc điểm hoạt động giám sát của Tòa án: Việc giám sát hành chính của cơ quan tư pháp chỉ được tiến hành trên một vài nội dung nhất định, không mang tính thường xuyên, chuyên nghiệp, toàn diện như giám sát hành chính của cơ quan thuộc hệ thống hành pháp. Thông thường, giám sát hành chính của cơ quan tư pháp được tiến hành thông qua việc Tòa án ra phán quyết đối với tính hợp pháp của các quyết định hành chính của cơ quan hành chính, cán bộ, công chức bị tổ chức, công dân khởi kiện. Ở Việt Nam, tòa thành chính thuộc Tòa án nhân dân các cấp cũng tham gia vào việc giám sát hành chính thông qua việc xét xử các khiếu kiện về quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính, cán bộ, công chức làm việc trong cơ quan hành chính theo quy định của pháp luật. Các phản quyết của Tòa hành chính không chỉ có tác dụng những tính khuyến nghị đối với cơ quan hành chính mà còn tác dụng bắt buộc, Tòa  án có thể hủy bỏ hoặc làm thay đổi quyết định, hành vi hành chính.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi.  Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.