1. Quy định chung về nghỉ lễ, tết:
(1) Các ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương
Theo Điều 112 của Bộ luật Lao động 2019, người lao động tại Việt Nam có quyền nghỉ làm việc và được hưởng nguyên lương trong các ngày lễ, tết cụ thể như sau: vào Tết Dương lịch, người lao động được nghỉ 01 ngày vào ngày 01 tháng 01 dương lịch; Tết Âm lịch kéo dài 05 ngày; Ngày Chiến thắng, tức ngày 30 tháng 4 dương lịch, được nghỉ 01 ngày; Ngày Quốc tế lao động vào ngày 01 tháng 5 dương lịch cũng được nghỉ 01 ngày; Quốc khánh diễn ra vào ngày 02 tháng 9 dương lịch và thêm 01 ngày liền kề trước hoặc sau, tổng cộng là 02 ngày nghỉ; và Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương vào ngày 10 tháng 3 âm lịch, người lao động được nghỉ 01 ngày.
Đối với lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam, ngoài các ngày nghỉ đã nêu trên, họ còn được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền dân tộc của quê hương mình và 01 ngày Quốc khánh của quốc gia họ.
Tuy nhiên, ngoài các ngày lễ, tết chính thức được quy định, nếu công ty có quy định về việc nghỉ thêm các ngày lễ khác, người lao động có thể được nghỉ thêm các ngày đó theo quy định của công ty. Trong trường hợp các ngày lễ khác trùng với những ngày nghỉ hưởng nguyên lương được quy định tại khoản 1 Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, người lao động vẫn được nghỉ hưởng nguyên lương. Đối với các ngày lễ khác không nằm trong danh mục được nghỉ hưởng nguyên lương, người lao động có thể sử dụng số ngày nghỉ phép năm của mình để nghỉ.
(2) Ngày nghỉ lễ, tết được Chính phủ quy định cụ thể
Theo quy định tại khoản 3 Điều 112 của Bộ luật Lao động 2019, hàng năm, dựa trên điều kiện thực tế và các yếu tố liên quan, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định cụ thể về ngày nghỉ lễ và tết. Cụ thể, quyết định này sẽ áp dụng cho các ngày nghỉ lễ, tết quan trọng như Tết Âm lịch và Lễ Quốc khánh. Điều này có nghĩa là ngày nghỉ của các dịp này có thể được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế và nhu cầu xã hội, đảm bảo sự linh hoạt trong việc tổ chức nghỉ ngơi và hoạt động của người lao động cũng như các hoạt động xã hội trong những dịp lễ, tết quan trọng này.
(3) Nghỉ bù lễ, tết
Theo quy định tại khoản 3 Điều 111 của Bộ luật Lao động 2019, nếu ngày lễ, tết trùng vào ngày nghỉ hằng tuần của người lao động, thì người lao động sẽ được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Điều này có nghĩa là nếu một ngày lễ, tết chính thức rơi vào ngày mà người lao động đã có lịch nghỉ định kỳ hàng tuần, như thứ bảy hoặc chủ nhật, thì người lao động không bị mất quyền lợi nghỉ lễ. Thay vào đó, họ sẽ được nghỉ bù vào ngày làm việc tiếp theo sau ngày nghỉ hằng tuần. Quy định này nhằm bảo đảm rằng người lao động có đủ thời gian nghỉ ngơi và hưởng trọn vẹn các quyền lợi liên quan đến các ngày lễ, tết, đồng thời duy trì sự công bằng trong việc phân bổ thời gian nghỉ lễ cho tất cả các lao động, không bị ảnh hưởng bởi lịch nghỉ tuần của họ.
(4) Kéo dài thời gian nghỉ lễ, tết
Theo quy định tại khoản 4 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019 về nghỉ hằng năm, người sử dụng lao động có trách nhiệm thiết lập lịch nghỉ phép hằng năm sau khi tham khảo ý kiến của người lao động và thông báo trước cho người lao động về lịch nghỉ này. Người lao động có quyền thỏa thuận với người sử dụng lao động để chia kỳ nghỉ hằng năm thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động trong việc sắp xếp và quản lý thời gian nghỉ phép của mình một cách linh hoạt hơn.
Trong trường hợp người lao động còn ngày phép chưa sử dụng trước kỳ nghỉ lễ, tết, họ có thể xin nghỉ thêm trước hoặc sau ngày lễ, tết để kéo dài kỳ nghỉ mà vẫn được hưởng nguyên lương, theo quy định tại khoản 1 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019. Tuy nhiên, nếu nội quy công ty quy định không cho phép người lao động xin nghỉ vào ngày liền kề trước hoặc sau ngày lễ, tết, thì người lao động không được phép xin nghỉ vào những ngày này.
Việc xin nghỉ phép của người lao động phải thông qua thỏa thuận với công ty, và nếu nội quy công ty không có quy định cấm việc nghỉ vào ngày liền kề trước hoặc sau ngày lễ, tết, thì người lao động có thể kéo dài kỳ nghỉ lễ bằng cách sử dụng ngày nghỉ phép năm của mình để vẫn được hưởng lương hoặc xin nghỉ phép không hưởng lương. Trong trường hợp nội quy công ty có quy định không cho phép nghỉ vào các ngày liền kề, thì quy định này vẫn không trái với pháp luật lao động và các quy định pháp lý liên quan.
2. Quy định về thưởng cho người lao động vào dịp lễ, tết:
Theo thông báo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, dịp nghỉ lễ Quốc khánh năm 2024, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tại các cơ quan hành chính, sự nghiệp, tổ chức chính trị, và tổ chức chính trị - xã hội sẽ được nghỉ 4 ngày liên tục. Thời gian nghỉ bắt đầu từ thứ bảy, ngày 31 tháng 8 và kéo dài đến hết thứ ba, ngày 3 tháng 9. Kỳ nghỉ này bao gồm 2 ngày lễ Quốc khánh và 2 ngày nghỉ cuối tuần.
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội yêu cầu các cơ quan, đơn vị bố trí và sắp xếp công việc hợp lý để đảm bảo hoạt động liên tục, phục vụ tổ chức và nhân dân một cách hiệu quả trong thời gian nghỉ lễ. Đối với những cơ quan, đơn vị không áp dụng lịch nghỉ cố định vào thứ bảy và chủ nhật hàng tuần, cần căn cứ vào kế hoạch và chương trình cụ thể của đơn vị để thiết lập lịch nghỉ phù hợp.
Đối với người lao động thuộc khu vực doanh nghiệp, người sử dụng lao động có quyền lựa chọn phương án nghỉ lễ Quốc khánh năm 2024. Họ có thể nghỉ vào thứ hai, ngày 2 tháng 9, và lựa chọn thêm 1 trong 2 ngày còn lại là chủ nhật, ngày 1 tháng 9 hoặc thứ ba, ngày 3 tháng 9. Nếu ngày nghỉ hàng tuần trùng với ngày nghỉ lễ, theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, người lao động sẽ được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp.
Do đó, tùy thuộc vào quy chế làm việc của từng đơn vị, người lao động có thể được nghỉ từ 3 đến 4 ngày trong dịp lễ Quốc khánh năm nay. Về vấn đề thưởng, Luật Lao động hiện hành quy định mức thưởng có thể là tiền hoặc tài sản, hoặc các hình thức khác tùy thuộc vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc, sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động. Do đó, việc thưởng vào dịp lễ Quốc khánh sẽ tùy thuộc vào quy chế của từng đơn vị, và nếu có quy định thưởng cho nhân viên vào ngày lễ này, người lao động sẽ nhận được thưởng theo quy định.
3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thưởng:
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thưởng trong doanh nghiệp rất đa dạng và quan trọng. Trước tiên, quy mô doanh nghiệp là một yếu tố quyết định lớn, vì doanh nghiệp lớn, nhỏ hay vừa đều có những quy định khác nhau về chế độ thưởng. Doanh nghiệp lớn thường có ngân sách và cơ cấu tổ chức phong phú hơn, vì vậy họ có thể áp dụng các hình thức thưởng đa dạng và có quy mô lớn hơn. Ngược lại, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể có ngân sách hạn chế hơn và quy định thưởng có thể đơn giản hơn.
Lợi nhuận của doanh nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định mức thưởng. Khả năng tài chính của doanh nghiệp ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chi trả thưởng cho nhân viên. Doanh nghiệp có lợi nhuận cao thường có khả năng thưởng lớn hơn, trong khi doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính có thể phải giảm hoặc tạm ngừng việc thưởng.
Chính sách của doanh nghiệp về thưởng là yếu tố không thể bỏ qua. Mỗi doanh nghiệp có thể xây dựng chính sách thưởng riêng biệt, phù hợp với chiến lược và mục tiêu của mình. Chính sách này có thể quy định về mức thưởng, điều kiện thưởng, và các hình thức thưởng khác nhau như thưởng tiền mặt, thưởng hiện vật, hay các lợi ích khác.
Cuối cùng, hiệu quả làm việc của người lao động cũng là yếu tố quan trọng trong việc quyết định mức thưởng. Doanh nghiệp có thể dựa trên hiệu quả làm việc của từng cá nhân hoặc toàn bộ đơn vị để xác định mức thưởng. Những người lao động có thành tích xuất sắc hoặc đạt được mục tiêu công việc sẽ có khả năng nhận được mức thưởng cao hơn so với những người khác. Do đó, việc thưởng thường gắn liền với hiệu suất và đóng góp của từng cá nhân hoặc nhóm đối với sự phát triển chung của doanh nghiệp.
4. Quyền lợi của người lao động:
Quyền lợi của người lao động là rất quan trọng và được quy định rõ ràng để đảm bảo sự công bằng và bảo vệ quyền lợi của họ trong môi trường làm việc. Trước tiên, người lao động có quyền được hưởng lương đầy đủ khi nghỉ lễ, chẳng hạn như trong dịp lễ Quốc khánh 2/9. Đây là một quyền lợi cơ bản, đảm bảo rằng người lao động không bị thiệt thòi về thu nhập trong những ngày nghỉ lễ chính thức.
Ngoài ra, người lao động còn có quyền được xem xét thưởng theo quy định của pháp luật và hợp đồng lao động. Điều này có nghĩa là họ có thể nhận được phần thưởng hoặc các khoản hỗ trợ tài chính dựa trên hiệu quả làm việc hoặc kết quả hoạt động của doanh nghiệp, tùy theo chính sách thưởng của từng công ty và các thỏa thuận đã được ký kết trong hợp đồng lao động.
Hơn nữa, trong trường hợp quyền lợi của mình bị xâm phạm hoặc không được thực hiện đúng theo quy định, người lao động có quyền khiếu nại. Việc khiếu nại phải được thực hiện theo quy định của pháp luật, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp và yêu cầu giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan đến quyền lợi lao động. Quyền khiếu nại này là một công cụ quan trọng giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình và đảm bảo rằng các quy định về lao động được thực hiện một cách công bằng và hợp lý.
Xem thêm bài viết: Tiền thưởng ngày Lễ Quốc khánh 02/9 có tính thuế thu nhập cá nhân không?
Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ ngay đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn.
