1. Người lao động có được trả lương những ngày nghỉ hưởng chế độ ốm?
Theo Điều 4 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm các chế độ sau:
- Chế độ ốm đau: Chế độ này áp dụng khi người tham gia bảo hiểm gặp vấn đề về sức khỏe, mắc bệnh hoặc chấn thương, đòi hỏi việc nghỉ ốm và điều trị y tế.
- Chế độ thai sản: Đảm bảo quyền lợi cho phụ nữ trong thời kỳ mang thai và sau khi sinh nở.
- Chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: Bảo vệ những người lao động khỏi rủi ro tai nạn lao động và các bệnh nghề nghiệp liên quan đến công việc của họ.
- Chế độ hưu trí: Đảm bảo nguồn thu nhập cho người tham gia khi đến tuổi nghỉ hưu.
Chế độ tử tuất: Hỗ trợ tài chính cho gia đình người tham gia bảo hiểm trong trường hợp mất mát do tử vong.
Ngoài ra, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 còn quy định về bảo hiểm xã hội tự nguyện, bao gồm chế độ hưu trí và tử tuất. Cũng có sự bổ sung về bảo hiểm hưu trí do Chính phủ quy định.
Theo Điều 168 của Bộ luật Lao động 2019, có các quy định chi tiết như sau:
- Tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp:
+ Người sử dụng lao động và người lao động đều phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, và bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật.
+ Người lao động được hưởng các chế độ đã quy định trong pháp luật liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp.
+ Khuyến khích người sử dụng lao động và người lao động tham gia các hình thức bảo hiểm khác đối với người lao động.
- Chế độ khi người lao động nghỉ việc: Trong thời gian người lao động nghỉ việc và hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, người sử dụng lao động không phải trả lương cho người lao động, trừ khi có thỏa thuận khác giữa hai bên.
- Người lao động không tham gia bảo hiểm bắt buộc: Đối với người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả thêm một khoản tiền tương đương với mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của người lao động theo quy định của pháp luật. Khoản tiền này sẽ được chi trả cùng lúc với kỳ trả lương.
Theo đó trong trường hợp người lao động đang hưởng chế độ ốm đau thì người sử dụng lao động không phải trả lương cho đối tượng này.
2. Người lao động có phải đóng bảo hiểm xã hội cho những ngày hưởng chế độ ốm đau không?
Theo Điều 42 của Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế (Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017), có các quy định chi tiết như sau:
Người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng theo quy định của pháp luật về BHXH thì không phải đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN nhưng vẫn được hưởng quyền lợi BHYT. Trường hợp người lao động nghỉ việc và hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, theo quy định của pháp luật về Bảo hiểm xã hội, người lao động không còn nghĩa vụ đóng các khoản bảo hiểm như Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), Bảo hiểm tai nạn lao động (BHTNLĐ), và Bảo hiểm người lao động nghệ nghiệp (BNN). Tuy nhiên, họ vẫn được hưởng quyền lợi của Bảo hiểm y tế (BHYT) theo quy định.
3. Nguyên tắc đóng và hưởng bảo hiểm xã hội của người lao động
Căn cứ vào Điều 5 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, các nguyên tắc cơ bản của bảo hiểm xã hội được quy định như sau:
- Mức hưởng bảo hiểm xã hội được xác định dựa trên ba yếu tố chính là mức đóng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội, và có sự chia sẻ giữa các người tham gia bảo hiểm xã hội.
- Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính dựa trên lương tháng của người lao động. Đối với mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, nó được xác định dựa trên thu nhập tháng mà người lao động lựa chọn.
- Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện sẽ được hưởng các chế độ như hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội chỉ tính vào một lần và không được tính vào thời gian làm cơ sở tính hưởng các chế độ khác.
- Quỹ bảo hiểm xã hội phải được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch. Nó phải được sử dụng đúng mục đích và được hạch toán độc lập theo các quỹ thành phần, nhóm đối tượng theo quy định của Nhà nước.
- Việc thực hiện bảo hiểm xã hội phải đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, bảo đảm kịp thời và đầy đủ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm xã hội. Điều này nhằm đảm bảo quá trình tham gia bảo hiểm xã hội là công bằng và thuận tiện cho tất cả các bên liên quan.
Mức hưởng bảo hiểm xã hội đứng trên nền tảng của ba yếu tố quan trọng: mức đóng, thời gian đóng, và chia sẻ giữa cộng đồng người tham gia bảo hiểm xã hội. Trong chiều ngang của hệ thống này, mức đóng bảo hiểm xã hội được xác định dựa trên thu nhập và có sự phân chia giữa người lao động và người sử dụng.
- Mức hưởng bảo hiểm xã hội phản ánh sự chia sẻ trách nhiệm giữa cộng đồng. Nó phụ thuộc vào mức đóng và thời gian đóng bảo hiểm xã hội của từng cá nhân. Người có mức đóng và thời gian đóng cao sẽ được hưởng mức lợi ích cao hơn.
- Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được xác định dựa trên tiền lương tháng của người lao động. Đây là khoản tiền mà người lao động và người sử dụng phải đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội để đảm bảo quyền lợi sau này.
- Người lao động cũng có thể tự nguyện đóng thêm vào quỹ bảo hiểm xã hội dựa trên mức thu nhập tháng mà họ lựa chọn. Điều này tăng cơ hội hưởng lợi ích sau này và đồng thời tạo ra một sự đa dạng trong hệ thống bảo hiểm.
- Hệ thống này có mục tiêu đảm bảo rằng mỗi người tham gia bảo hiểm xã hội đều đóng góp mức phù hợp theo khả năng và nhận được quyền lợi hợp lý. Đồng thời, nó tạo điều kiện cho việc quản lý hiệu quả quỹ bảo hiểm xã hội và cung cấp hỗ trợ xã hội một cách bền vững.
4. Thời gian nghỉ ốm hưởng nguyên lương là bao nhiêu ngày?
Căn cứ Điều 113 của Bộ Luật Lao động 2019, thời gian nghỉ hàng năm của người lao động được tính như sau:
- Người lao động làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động sẽ được nghỉ hằng năm và hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động, theo các quy định cụ thể như sau:
+ 12 ngày làm việc: Đối với người lao động làm công việc trong điều kiện bình thường.
+ 14 ngày làm việc: Đối với người lao động chưa thành niên, lao động là người khuyết tật, người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
+ 16 ngày làm việc: Đối với người lao động làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Người lao động làm việc chưa đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động sẽ được tính số ngày nghỉ hằng năm theo tỷ lệ tương ứng với số tháng làm việc. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi nghỉ phép của người lao động, phản ánh sự công bằng và tạo động lực cho họ tham gia làm việc ổn định trong thời gian dài.
Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: Quyền và nghĩa vụ của người lao động theo quy định luật lao động?
Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.
