Những lỗi vi phạm giao thông có thể bị tạm giữ xe thường gặp

Với sự ra đời của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15  và Nghị định 168/2024/NĐ-CP (NĐ 168/2024/NĐ-CP) quy định xử phạt vi phạm hành chính, khuôn khổ pháp lý về xử lý vi phạm giao thông tại Việt Nam đã có những điều chỉnh quan trọng, đặc biệt là các chế tài liên quan đến biện pháp tạm giữ phương tiện. Biện pháp tạm giữ xe, vốn là công cụ cưỡng chế nghiêm khắc, nay được thắt chặt hơn nhằm hướng tới mục tiêu giảm thiểu tai nạn giao thông và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật. 

1. Khái niệm và mục đích pháp lý của biện pháp tạm giữ phương tiện

Tạm giữ phương tiện là một biện pháp ngăn chặn hành chính nhằm đạt được hai mục đích cơ bản. Thứ nhất, biện pháp này ngăn chặn hành vi vi phạm tiếp tục diễn ra, đặc biệt là các hành vi gây nguy hiểm cho xã hội như lái xe khi có nồng độ cồn cao hoặc điều khiển phương tiện không đủ điều kiện an toàn kỹ thuật. Thứ hai, việc tạm giữ bảo đảm rằng người vi phạm sẽ phải chấp hành quyết định xử phạt hành chính sau này, thường là nộp tiền phạt.  

Sự nghiêm khắc của biện pháp này, đặc biệt khi phương tiện là tài sản có giá trị và cần thiết cho đời sống, tạo ra một áp lực hành chính lớn đối với người vi phạm. Áp lực này, cùng với chi phí trông giữ phát sinh , buộc cá nhân vi phạm phải ưu tiên hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt và các thủ tục hành chính khác một cách nhanh chóng, qua đó gián tiếp thúc đẩy tốc độ xử lý và đảm bảo hiệu quả thu hồi tiền phạt vào ngân sách nhà nước.   

2. Những lỗi vi phạm giao thông có thể bị tạm giữ xe thường gặp

2.1. Lỗi vi phạm về nồng độ cồn và chất ma túy

Biện pháp tạm giữ phương tiện (tối đa 7 ngày) được áp dụng bắt buộc đối với tất cả các mức vi phạm nồng độ cồn và ma túy, để đảm bảo việc xử phạt và thu hồi GPLX/phục vụ xác minh.

2.1.1. Vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển xe ô tô (Điều 6 NĐ 168/2024/NĐ-CP)

2.1.2. Vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (Điều 7 NĐ 168/2024/NĐ-CP)

• Ô tô: Phạt tiền từ 30.000.000 − 40.000.000 đồng.
• Xe máy: Phạt tiền từ 8.000.000 − 10.000.000 đồng.

2.2. Lỗi vi phạm về giấy tờ xe và các loại giấy tờ bắt buộc khác

Nhóm vi phạm này yêu cầu tạm giữ phương tiện để loại trừ nguy cơ sử dụng phương tiện không rõ nguồn gốc hoặc giấy tờ giả.

2.2.1. Điều khiển xe không có Giấy đăng ký xe hoặc sử dụng giấy tờ không hợp lệ

Hành vi điều khiển xe máy không có Giấy đăng ký xe (cavet) theo quy định, hoặc sử dụng giấy tờ không do cơ quan có thẩm quyền cấp sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000−3.000.000 đồng đối với xe máy và 2.000.000−3.000.000 đồng đối với ô tô, đồng thời áp dụng hình thức tịch thu phương tiện (nếu giấy tờ giả mạo hoặc xe không rõ nguồn gốc) và trừ 2 điểm Giấy phép lái xe (GPLX) đối với ô tô.

2.2.2. Vi phạm về Giấy phép lái xe 

Việc tạm giữ phương tiện áp dụng khi người điều khiển không có GPLX (chưa từng được cấp/không phù hợp) sẽ bị phạt:

• Ô tô: Phạt 18.000.000−20.000.000 đồng.
• Xe mô tô (từ 175 cm3 trở lên): Phạt 6.000.000−8.000.000 đồng.

Lưu ý: Trường hợp quên không mang theo GPLX hợp lệ chỉ bị phạt tiền thấp (200.000−400.000 đồng) và không bị tạm giữ phương tiện.

2.2.3. Vi phạm về Giấy chứng nhận hoặc Tem kiểm định an toàn kỹ thuật (đối với ô tô)

Phương tiện sẽ bị tạm giữ khi Giấy chứng nhận hoặc Tem kiểm định đã hết hạn sử dụng trên 01 tháng. Tạm giữ phương tiện được áp dụng nhằm ngăn chặn xe không an toàn tiếp tục gây nguy hiểm cho giao thông.

2.3. Lỗi vi phạm về biển số xe

Các lỗi vi phạm nghiêm trọng liên quan đến biển số xe đều bị áp dụng biện pháp tạm giữ phương tiện để xác minh và đảm bảo thi hành xử phạt:

2.3.1. Xe không gắn biển số hoặc gắn biển số không đúng quy định

Hành vi điều khiển xe không gắn biển số (đối với loại xe có quy định phải gắn biển số) hoặc gắn biển số không đúng với Giấy chứng nhận đăng ký xe, hoặc gắn biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp đều là căn cứ để người có thẩm quyền tạm giữ phương tiện.

2.3.2. Sử dụng biển số giả hoặc biển số xe bị che khuất

Hành vi sử dụng biển số giả mạo hoặc lắp đặt thiết bị để thay đổi biển số xe là hành vi bị xử phạt nặng và áp dụng biện pháp tịch thu thiết bị, tạm giữ phương tiện. Nếu phát hiện biển số giả, cơ quan chức năng sẽ tiến hành tạm giữ và tiến tới tịch thu vĩnh viễn phương tiện nếu hành vi vi phạm nghiêm trọng.

2.4. Lỗi vi phạm các hành vi điều khiển xe gây nguy hiểm

Các hành vi thể hiện sự coi thường luật pháp và gây nguy hiểm trực tiếp bị xử lý nghiêm khắc nhất, kèm theo biện pháp tạm giữ phương tiện để đảm bảo xử lý hình phạt bổ sung (tước GPLX) và/hoặc điều tra.

2.4.1. Điều khiển xe lạng lách, đánh võng hoặc chạy xe bằng một bánh

Đối với xe mô tô, hành vi lạng lách, đánh võng trên đường bộ sẽ bị phạt tiền từ 8.000.000−10.000.000 đồng và tước quyền sử dụng GPLX từ 10 đến 12 tháng. 

Hậu quả nghiêm trọng: Nếu hành vi lạng lách, đánh võng gây tai nạn giao thông hoặc tái phạm, người vi phạm sẽ bị tước GPLX từ 22 đến 24 tháng.

Xử lý hình sự: Nếu hành vi này có tính chất tụ tập, tổ chức hoặc gây rối trật tự công cộng, cơ quan công an có thể ra quyết định tạm giữ hình sự (tang vật vụ án), kéo dài thời gian giữ xe và dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự (ví dụ: Tội Gây rối trật tự công cộng).  

2.4.2. Vi phạm khi đi ngược chiều trên đường cao tốc (đối với ô tô)

Hành vi điều khiển ô tô đi ngược chiều hoặc lùi xe trên đường cao tốc là vi phạm nguy hiểm cao nhất, dẫn đến tạm giữ phương tiện để đảm bảo việc thi hành quyết định xử phạt nặng nề (bao gồm phạt tiền cao và tước GPLX từ 4 đến 6 tháng). 

3. Rủi ro tiềm ẩn và khuyến nghị

Rủi ro tài chính bao gồm tiền phạt rất cao (lên đến 40 triệu đồng) và chi phí trông giữ phương tiện tích lũy hàng ngày. Đặc biệt, việc tước quyền sử dụng GPLX trong thời gian dài (22-24 tháng) tạo ra hậu quả lớn đối với cuộc sống và công việc. Nếu hành vi vi phạm có dấu hiệu hình sự (ví dụ: lạng lách, đánh võng gây rối trật tự công cộng), phương tiện sẽ bị Tạm giữ Hình sự (tang vật vụ án), kéo dài thời gian tạm giữ hơn 30 ngày để phục vụ điều tra.  

Để tránh mọi rủi ro không đáng có, người dân cần tuân thủ triệt để các quy tắc:

• Tuyệt đối không sử dụng rượu bia, ma túy khi lái xe (quy tắc 0 mg/100 ml).
• Đảm bảo giấy tờ hợp lệ: Luôn mang theo GPLX và Giấy đăng ký xe hợp lệ (hoặc tích hợp đầy đủ trên VNeID).
• Giải quyết sớm: Trong trường hợp bị tạm giữ xe, cần chủ động nộp phạt sớm nhất có thể để giảm thiểu chi phí lưu kho bãi tích lũy và hoàn tất thủ tục nhận lại phương tiện.

Kết luận

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Nghị định 168/2024/NĐ-CP thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc thiết lập một môi trường giao thông an toàn và có kỷ luật. Việc xử phạt nghiêm khắc và biện pháp tạm giữ phương tiện là cần thiết để bảo vệ tính mạng và tài sản của cộng đồng, đồng thời tạo ra một nền tảng pháp lý vững chắc cho việc quản lý giao thông trong kỷ nguyên số (qua việc áp dụng VNeID). Sự thành công của luật pháp mới phụ thuộc vào ý thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc tuân thủ, biến việc chấp hành luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là văn hóa giao thông an toàn.

Mọi thắc mắc quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp Tổng đài tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến số Hotline: 1900.6162 để gặp luật sư tư vấn trực tiếp giải đáp các thắc mắc. Chúng tôi rất hân hạnh khi nhận được sự hợp tác của quý khách hàng. Xin chân thành cảm ơn!