1. Sự khác biệt giữa Cổng thanh toán điện tử  và ví điện tử

Dù đều đóng vai trò là một trung gian thanh toán nhưng hoạt động của 2 dịch vụ này hoạt toàn khác biệt. Cổng thanh toán là dịch vụ cho phép khách hàng thanh toán hoá đơn tại các website TMĐT. Các thông tin của người mua sẽ được bảo mật, bên cạnh đó, cổng cũng sẽ giúp cho người bán quản lý lịch sử giao dịch một cách chi tiết. Khác với cổng thanh toán, ví điện tử đóng vai trò là một tài khoản điện tử cho phép người dùng nạp tiền vào ví và sử dụng nó để thanh toán. Điều này có thể khiến quy trình thanh toán đơn giản hơn và nhanh chóng hơn, hạn chế được các bước trung gian.

 

2. Các hoạt động thanh toán điện tử được sử dụng phổ biến

có 04 hình thức thanh toán điện tử được sử dụng phổ biến nhất, bao gồm: Thanh toán bằng thẻ, thanh toán qua cổng thanh toán (gồm cổng thanh toán trực tuyến và cổng dịch vụ công quốc gia), thanh toán bằng ví điện tử và thanh toán bằng thiết bị thông minh. Cụ thể:

Thanh toán điện tử bằng thẻ: Đây là hình thức thanh toán điện tử phổ biến nhất hiện nay, với khoảng 90% các giao dịch thương mại đều sử dụng hình thức này. Hình thức thanh toán trực tuyến qua thẻ hiện có 02 loại là thẻ tín dụng hoặc ghi nợ quốc tế, thẻ ghi nợ nội địa (loại này ít phổ biến ở Việt Nam nhưng lại rất phổ biến trên thế giới).

Thanh toán qua cổng thanh toán trực tuyến: Cổng thanh toán điện tử mang bản chất là dịch vụ mà khách hàng có thể thanh toán tại các website thương mại điện tử. Theo đó, nó cho phép kết nối an toàn giữa tài khoản khách hàng sử dụng (thẻ, ví điện tử...) với tài khoản website bán hàng, giúp người sử dụng dịch vụ có thể chuyển/nhận tiền một cách an toàn và nhanh chóng.

Thanh toán qua cổng dịch vụ công quốc gia: Cổng này hiện nay đã cung cấp 6 nhóm dịch vụ thanh toán trực tuyến gồm: phí, lệ phí dịch vụ hành chính công; thuế cá nhân, doanh nghiệp; đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người dân và tổ chức sử dụng lao động; nộp phạt xử lý vi phạm hành chính; thanh toán tiền điện; thanh toán tạm ứng án phí.

Thanh toán qua ví điện tử: Ví điện tử được hiểu là một tài khoản trực tuyến dùng để chuyển/nhận tiền hay thanh toán bất kỳ giao dịch thông thường nào của chủ tài khoản như mua thẻ điện thoại, vé xem phim,...

Thanh toán bằng điện thoại thông minh: Để thanh toán bằng điện thoại thông minh, người dùng có thể lựa chọn thanh toán qua Mobile Banking (xây dựng trên mô hình liên kết giữa ngân hàng, các nhà cung cấp viễn thông với người dùng) hoặc thanh toán qua QR Code (tích hợp sẵn trên ứng dụng di động)

 

3. Phải làm gì với chiêu trò lừa đảo qua cổng thanh toán, ví điện tử? 

khi sử dụng hình thức thanh toán trực tuyến qua các chức năng như: QR Code, khuôn mặt, vân tay, mật khẩu cần nên bảo quản điện thoại thông minh thật tốt, không để người khác biết và sử dụng vào các mục đích xấu. Để tránh được điều đó, ứng dụng thanh toán của ví điện tử VnPay đã thiết lập bảo vệ 2 tầng đối với những giao dịch có giá trị lớn. Cùng với đó là chỉ định hạn mức giao dịch ngày, mỗi thanh toán qua ví sẽ được chuyển hóa đơn sao kê qua hòm thư điện tử của chủ tài khoản để tránh những rủi ro không đáng có

Đồng thời, người dùng nên thống kê lại những ví điện tử; quản lý những liên kết thanh toán ở trên thiết bị, ví điện tử nhằm hủy liên kết đối với ngân hàng, dịch vụ khi không còn nhu cầu sử dụng để tránh mất tiền vào những chương trình gia hạn, thanh toán định kỳ. Đồng thời, nên kiểm tra, tra soát nguồn tiền ra, vào từng ngày. Nếu bị chiếm quyền quản lý ví điện tử, phải nhanh chóng liên lạc với trung tâm chăm sóc dịch vụ và làm theo hướng dẫn.

Đồng thời, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu và mã xác thực (OTP) cho bất kỳ ai, kể cả nhân viên ngân hàng, ví điện tử với bất kỳ hình thức nào; không cung cấp thông tin đăng nhập vào bất kỳ đường link nào ngoài ứng dụng ví, ngân hàng; không quét các QR code không rõ nguồn gốc hoặc khi chưa nắm rõ thông tin; không cho mượn/cho phép người khác sử dụng tài khoản ví MoMo của mình; không để lại số điện thoại, CMND, hình ảnh/thông tin tài khoản ngân hàng/ví MoMo trên mạng xã hội.

Đồng thời, trình báo công an nơi cư trú trong trường hợp đã bị lừa đảo

 

4. Những hình thức lừa đảo phổ biến

4.1 Lừa đảo mạo danh

Những kẻ lừa đảo sẽ đóng giả là bất kỳ tổ chức đáng tin cậy nào để lấy lòng tin của khách hàng như giả danh Ngân hàng, Nhà bán lẻ, công ty tiện ích, công ty Điện lực, Cảnh sát hoặc thậm chí Chính phủ. Kẻ gian sẽ mạo danh nhân viên ngân hàng, điện thoại cho khách hàng với lý do hỗ trợ kiểm tra số dư và các giao dịch của khách hàng. Sau khi đọc tên khách hàng và 6 số đầu tiên của thẻ ghi nợ nội địa, đối tượng yêu cầu khách hàng đọc hết dãy số còn lại trên thẻ để xác nhận khách hàng đúng là chủ thẻ. Tiếp theo, chúng thông báo ngân hàng sẽ gửi tin nhắn cho khách hàng và yêu cầu khách hàng đọc mã 6 số trong tin nhắn, nhưng thực ra đây là mã OTP để thực hiện giao dịch thanh toán trực tuyến. Trường hợp khách hàng thực hiện theo yêu cầu của các đối tượng lừa đảo thì có thể mất tiền trong tài khoản.

 

Những kẻ gian tạo một ứng dụng tương tự như ứng dụng gốc của các tổ chức đáng tin cậy (Ngân hàng, Điện lực,…) và gửi nó trên App Store của điện thoại sử dụng hệ điều hành Android/IOS. Khi khách hàng vô tình tải xuống và cài đặt ứng dụng giả mạo trên điện thoại di động và cấp các quyền cần thiết thì ứng dụng sẽ bắt đầu gửi dữ liệu nhạy cảm để cho phép những kẻ lừa đảo rút tiền từ tài khoản của nạn nhân.

Ngoài ra, đối tượng lừa đảo chuyển một khoản tiền nhỏ vào tài khoản của khách hàng, sau đó mạo danh ngân hàng gọi điện thoại hoặc gửi tin nhắn (hiển thị thương hiệu ngân hàng) cho khách hàng thông báo giao dịch chuyển tiền bị treo và yêu cầu khách hàng truy cập vào đường link trong tin nhắn để tra soát giao dịch, xác nhận thông tin, mở khóa lệnh chuyển tiền... Với thủ đoạn này, tội phạm lừa đảo khách hàng cung cấp các thông tin bảo mật của dịch vụ ngân hàng điện tử như tên truy cập, mật khẩu, OTP. Sau đó, chiếm quyền kiểm soát tài khoản của khách hàng. Ngoài ra, các đối tượng lừa đảo còn lập website mạo danh ngân hàng để tiếp nhận và hỗ trợ giải đáp thắc mắc về sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, nhằm thu thập thông tin cá nhân, lịch sử các giao dịch và tài khoản ngân hàng.

 

4.3  Thư điện tử giả mạo

Đối tượng lừa đảo sẽ gửi thư điện tử giả mạo ngân hàng thông báo khách hàng nhận được một khoản tiền và yêu cầu khách hàng xác nhận giao dịch bằng cách truy cập vào tệp (file) hoặc đường link có chứa mã độc gửi kèm trong thư điện tử nhằm chiếm đoạt thông tin và tiền trong tài khoản của khách hàng.

 

4.4  Chiêu thức chuyển khoản nhầm

Khách hàng nhận được một khoản tiền chuyển vào tài khoản thanh toán tại ngân hàng với nội dung cho vay, sau đó đối tượng gọi điện cho khách hàng báo vừa chuyển nhầm và yêu cầu khách hàng chuyển trả lại tiền (tài khoản nhận tiền lúc này khác với tài khoản đã chuyển nhầm). Sau một thời gian, người chủ tài khoản chuyển nhầm sẽ đòi tiền khách hàng cùng với tiền lãi vay. Trong một số trường hợp, đối tượng giả danh nhân viên ngân hàng thông báo có người chuyển nhầm tiền vào tài khoản của khách hàng và hướng dẫn thủ tục hoàn trả, sau đó gửi đường link yêu cầu khách hàng điền thông tin cá nhân (bao gồm các thông tin bảo mật của dịch vụ ngân hàng điện tử) và chiếm đoạt tiền trong tài khoản của khách hàng.

 

4.5  Tin nhắn mạo danh

Kẻ gian gửi tin nhắn mạo danh thương hiệu ngân hàng đến khách hàng (tin nhắn này được nhận, lưu trong cùng mục với các tin nhắn của ngân hàng trên điện thoại di động của khách hàng) để thông báo tài khoản của khách hàng có dấu hiệu hoạt động bất thường và hướng dẫn khách hàng xác nhận thông tin, thay đổi mật khẩu... thông qua truy cập đường link giả mạo gửi kèm trong tin nhắn, qua đó lừa đảo khách hàng tiết lộ các thông tin bảo mật của dịch vụ ngân hàng điện tử (tên truy cập, mật khẩu, mã OTP) để sử dụng chiếm đoạt tiền trong tài khoản của khách hàng.

 

4.6  Giả danh là nhân viên của các tổ chức uy tín (Công ty Tài chính, Công ty Điện lức,…) 

Kẻ lừa đảo mạo danh là nhân viên của các tổ chức uy tín mời khách hàng vay vốn, hướng dẫn khách hàng cài đặt ứng dụng trên điện thoại di động (như ứng dụng Auto Cash...) để giải ngân một khoản tiền ảo kèm theo việc hiển thị hợp đồng tín dụng với con dấu giả, chữ ký giả của người có thẩm quyền của công ty tài chính nhằm lừa đảo khách hàng chuyển khoản đặt cọc để chiếm đoạt.

 

4.7  Chiêu chiếm đoạt sim điện thoại

Kẻ lừa đảo mạo danh nhân viên nhà mạng liên hệ và đề nghị hỗ trợ chuyển đổi sim 3G thành sim 4G qua điện thoại, theo đó, đối tượng hướng dẫn cách nhắn tin theo cú pháp của nhà mạng để chuyển đổi. Tuy nhiên, thực tế đây chính là yêu cầu chuyển đổi từ sim 3G của khách hàng đang sử dụng lên sim 4G của đối tượng lừa đảo. Nếu khách hàng làm theo hướng dẫn, đối tượng sẽ chiếm đoạt được quyền sử dụng số điện thoại. Sau khi có được thông tin cá nhân và số điện thoại di động, đối tượng liên hệ nhà mạng với tư cách là chủ thuê bao di động để yêu cầu thay thế sim với lý do bị mất sim hoặc sim bị lỗi. Nhà cung cấp dịch vụ di động sẽ hủy sim hiện có và phát hành sim mới. Trường hợp số điện thoại được khách hàng đăng ký có sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử và nhắn thông tin giao dịch, mã OTP thì có thể gây rủi ro mất tiền trong tài khoản của khách hàng.

 

4.8  Giả mạo người thân, bạn bè

Kẻ gian sẽ tạo một tài khoản Zalo, Facebook giả mạo với tên gọi và hình ảnh đại diện tương tự như tài khoản của bạn, sau đó kết bạn với người thân, bạn bè... của bạn để lừa đảo, vay tiền. Do tin tưởng vào thông tin, hình ảnh cá nhân và tài khoản trùng khớp nên có không ít người đã trở thành nạn nhân của kẻ gian. Khi bị phát hiện, kẻ gian sẽ ngay lập tức chặn, xóa hoặc đổi tên tài khoản.

 

4.9  Sử dụng vi-rút tấn công máy tính

Các đối tượng lừa đảo công nghệ cao sẽ thông qua các liên kết trên mạng xã hội sẽ làm máy tính bị treo và tạo thông báo cho người dùng rằng phần mềm video của họ cần được nâng cấp. Khi nhấp vào nút hoặc đường link để "nâng cấp", người dùng sẽ không nhận được phiên bản cập nhật mà là phần mềm độc hại. Khi vi-rút xâm nhập vào máy tính của người dùng, hầu hết dữ liệu trong máy tính của họ sẽ được sao chép và gửi đến tin tặc. Sau đó, chúng sẽ sử dụng bất kỳ thông tin nào có thể thu thập được để truy cập vào tài khoản ngân hàng hoặc tài liệu tài chính. Thậm chí nghiêm trọng hơn có thể thực hiện chuyển khoản gian lận trong lúc khách hàng đăng nhập vào trang web của ngân hàng trực tuyến.

Xem thêm: Đường dây nóng tố cáo lừa đảo qua mạng gọi bằng số nào?

Cách nhận diện và phòng chống lừa đảo qua mạng như thế nào?

Bị người khác mạo danh để lừa đảo chiếm đoạt tài sản có phải chịu trách nhiệm pháp lý?

Trên đây là nội dung tư vấn về: "Phải làm gì với chiêu trò lừa đảo qua cổng thanh toán, ví điện tử?"  trường hợp còn điều gì thắc mắc vui lòng gọi 19006162 hoặc gửi qua email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ giải đáp thắc mắc