1. Một số dấu hiệu đặc trưng trong hình thức lừa đảo hiện nay
- Thứ nhất: Đối tượng gửi quà là người nước ngoài hoặc giả danh là người nước ngoài, mới quen, quen qua mạng xã hội, chưa từng gặp mặt và chỉ liên hệ qua mạng xã hội. Sau một khoảng thời gian quen biết, lợi dụng sự cả tin của người dân để nhờ họ làm trung gian nhận món quà, tài sản với giá trị lớn. Dấu hiệu đặc trưng trong hình thức lừa đảo này là các đối tượng tự xưng là người ngoại quốc hoặc Việt kiều đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài, kết bạn Zalo, Facebook làm quen rồi thường xuyên nhắn tin, trò chuyện, dùng những lời ngon ngọt để dụ dỗ, chiếm cảm tình của nạn nhân. Khi thấy “con mồi” cắn câu, các đối tượng sẽ đề nghị tặng quà nạn nhân hoặc nhờ nạn nhân làm trung gian để nhận quà từ nước ngoài gửi về. Quà gửi thường là những món hàng có giá trị như: Tiền, vàng, đồ trang sức...
- Thứ hai: Thông qua thủ đoạn tiết lộ cho nạn nhân biết trong gói quà gửi về Việt Nam có nhiều tài sản giá trị lớn như tiền, vàng, trang sức đắt tiền… mặc dù các tài sản này bị cấm gửi qua đường bưu điện, chuyển phát nhanh.
- Thứ ba: Khi nạn nhân chấp nhận làm trung gian, đối tượng lấy danh nghĩa giả nhân viên công ty giao hàng, hải quan, ngân hàng gọi điện thoại cho nạn nhân yêu cầu nộp tiền vận chuyển, thuế hải quan và tiền phạt vì soi thấy có tiền, vàng, trang sức trong gói hàng gửi về. Các đối tượng lừa đảo dùng thủ đoạn ẩn danh, hoạt động ngày càng tinh vi và thực hiện thông qua không gian mạng, trong khi nạn nhân chưa được gặp trực tiếp và thiếu thông tin về các đối tượng lừa đảo nên gây khó khăn cho công tác truy tìm, điều tra của cơ quan chức năng.
- Thứ tư: Yêu cầu chuyển khoản trong mọi trường hợp đều chuyển vào số tài khoản cá nhân tại Việt Nam.
- Thứ năm: Khi nạn nhân "sập bẫy" và chuyển khoản, đối tượng lừa đảo sẽ khóa tài khoản mạng xã hội, nhanh chóng chuyển tiền chiếm đoạt qua nhiều tài khoản tại các ngân hàng khác nhau. Cuối cùng, tiền sẽ được rút ở một ngân hàng nước ngoài.
=> Do những đặc tính của không gian mạng như xuyên quốc gia, ẩn danh, thủ đoạn lừa đảo của các đối tượng ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho công tác truy tìm, điều tra của cơ quan chức năng. Trước tình hình trên, phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đề nghị chính quyền các cấp, các ban ngành, đoàn thể… đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn lừa nhận bưu phẩm, quà tặng qua mạng xã hội, internet; khuyến cáo người dân không nên công khai các hình ảnh, thông tin cá nhân lên mạng xã hội; khi sử dụng tài khoản ngân hàng, nhất là các ngân hàng có giao dịch chuyển tiền quốc tế thì cẩn thận bảo mật dữ liệu tài khoản nhằm tránh bị lộ thông tin cá nhân, tuyệt đối không tiết lộ mã xác thực tài khoản ngân hàng OTP cho bất kỳ ai vì bất kỳ lý do gì.
2. Phải làm gì với chiêu trò lừa đảo phổ biến của người nước ngoài?
- Khi biết mình bị lừa, người bị hại thường rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng, sợ không lấy lại tiền. Việc lấy lại được tiền sẽ rất khó vì đối tượng lừa đảo rất tinh vi và hiểu biết về công nghệ. Tuy nhiên, có một số phương án để lấy lại tiền bị lừa có thể áp dụng như sau:
- Trong trường hợp vừa mới chuyển tiền và phát hiện ra việc lừa đảo thì người bị hại thông báo cho ngân hàng để tạm thời phong tỏa số tiền vừa gửi vào tài khoản của bên lừa đảo để xác minh xem có dấu hiệu nhầm lẫn hay sai sót gì không.
- Sau khi thực hiện thông báo với Ngân hàng để ngăn chặn việc rút tiền mà không tìm được người lừa đảo, cũng không nhận lại được tiền vì lệnh chuyển tiền không có sai sót. Do vậy, trong trường hợp này, để nhận lại số tiền bị lừa đảo, bị hại cần làm đơn trình báo lên cơ quan công an. Việc trình báo với cơ quan công an có ý nghĩa quan trọng giúp công an biết và phát hiện ra tội phạm. Người có hành vi lừa người khác chuyển tiền qua tài khoản có thể bị truy cứ trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017.
- Lừa đảo chuyển tiền qua tài khoản là hành vi khá phổ biến, nhưng không phải trong trường hợp nào bị hại cũng đòi lại tiền được. Do đó, để bảo vệ quyền lợi của bản thân, mọi người cần tự nâng cao ý thức cảnh giác, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân hay tài khoản ngân hàng qua điện thoại, email, tin nhắn, không nên nhẹ dạ cả tin khi thực hiện các giao dịch qua tài khoản.
- Việc tự mình lấy lại số tiền bị lừa đảo là rất khó thực hiện bởi người bị hại chỉ được cung cấp thông tin giả mạo và không hề biết kẻ lừa đảo phía sau màn hình là ai, sinh sống ở đâu.
- Cách duy nhất để có thể xử lý được kẻ lừa đảo cũng như lấy lại số tiền bị lừa là lên trình báo lừa đảo với cơ quan Công an có thẩm quyền.
- Để giúp cho việc điều tra được thuận lợi, nạn nhân cần thu thập tất cả các thông tin có liên quan như tin nhắn, số điện thoại, tài khoản ngân hàng lừa chuyển khoản… và cung cấp cho Công an.
- Trường hợp làm đơn tố giác lừa đảo gửi đến cơ quan Công an, người tố giác cần chuẩn bị hồ sơ gồm:
+ Đơn trình báo công an;
+ Chứng minh thư nhân dân/Căn cước công dân;
+ Chứng cứ chứng minh như: Tin nhắn, hình ảnh, ghi âm… liên quan đến hành vi lừa đảo.
+ Ngoài ra, nạn nhân cũng có thể trình báo lừa đảo bằng cách nhắn tin qua các trang thông tin hoặc gọi điện thoại đến đường dây nóng của cơ quan Công an các tỉnh, thành phố:
3. Quy định về việc chuyển và nhận tiền từ nước ngoài về Việt Nam
Căn cứ Pháp lệnh ngoại hối 07/VBHN – VPQH và Thông tư 15/2011/TT-NHNN ngày 12/08/2011 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có quy định về chuyển tiền một chiều như sau: Ngoại tệ của người cư trú là tổ chức ở Việt Nam thu được từ các khoản chuyển tiền một chiều phải được chuyển vào tài khoản ngoại tệ mở tại tổ chức tín dụng được phép hoặc bán cho tổ chức tín dụng được phép. Ngoại tệ của người cư trú là cá nhân ở Việt Nam thu được từ các khoản chuyển tiền một chiều được sử dụng cho mục đích cất giữ, mang theo người, gửi vào tài khoản ngoại tệ mở tại tổ chức tín dụng được phép hoặc bán cho tổ chức tín dụng được phép; trường hợp là công dân Việt Nam thì được gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép.Người cư trú được mua, chuyển, mang ngoại tệ ra nước ngoài phục vụ cho các nhu cầu hợp pháp.Người không cư trú, người cư trú là người nước ngoài có ngoại tệ trên tài khoản được chuyển ra nước ngoài; trường hợp có nguồn thu hợp pháp bằng đồng Việt Nam thì được mua ngoại tệ để chuyển ra nước ngoài.Người cư trú, người không cư trú không được gửi ngoại hối trong bưu gửi.’
Theo quy định trên thì tiền tệ của các tổ chức cư trú Việt Nam có nguồn gốc từ các khoản tiền chuyển đến từ một chiều nước ngoài phải được chuyển vào tài khoản ngoại tệ mở tại ngân hàng, các tổ chức tín dụng. Pháp luật cũng quy định cấm các tổ chức, cá nhân cư trú và không cư trú được gửi tiền tệ nước ngoài thông qua hình thức bưu phẩm, bưu chính, bưu gửi trái với quy định của pháp luật. Nếu mua, chuyển, mang ngoại tệ ra nước ngoài phục vụ cho các nhu cầu hợp pháp như khám chữa bệnh, đầu tư kinh doanh thương mại phải thực hiện theo các thủ tục trình tự với ngân hàng nhà nước.
Xem thêm: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản 500 triệu, 1 tỷ, 2 tỷ, 10 tỷ đi tù bao năm?
Hướng dẫn thủ tục tố cáo và khởi kiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản?
Hình thức lừa đảo vay tiền bằng CMND: Cách nhận biết thủ đoạn?
Trên đây là nội dung tư vấn về: "Phải làm gì với thủ đoạn lừa đảo tặng quà, tiền từ nước ngoài?" trường hợp còn điều gì thắc mắc vui lòng gọi 19006162 hoặc gửi qua email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ giải đáp thắc mắc