1. Phân biệt tội cố ý làm hư hỏng tài sản và tội hủy hoại tài sản

Hia hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản và hủy hoại tài sản là hai hành vi có đặc điểm khá tương đồng và được quy định chung trong một điều luật là Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tại sản tại Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi bổ sung năm 2017. Tuy nhiên, đây là hai hành vi độc lập với nhau nhưng lại dễ gây nhầm lẫn trong khi xác định tội danh và trong quá trình xét xử với nhiều quan điểm khác nhau.

Để phân biệt tội cố ý làm hư hỏng tài sản và tội hủy hoại tài sản, chúng ta có thể căn cứ vào một số tiêu chí sau đây:

Tiêu chí	Hủy hoại tài sản	Cố ý làm hư hỏng tài sản
Khái niệm	Hành vi làm cho tài sản của người khác bị thiệt hại đến mức làm mất hẳn giá trị hoặc mất hẳn công năng, giá trị sử dụng hoặc bị tiêu hủy hoàn toàn.	Hành vi làm tài sản của người khác bị mất một phần hoặc giảm giá trị hoặc giảm giá trị sử dụng nhưng ở mức độ có thể khôi phục, sửa chữa lại được
Cơ sở pháp lý	Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017
Mục đích	Làm cho tài sản bị hư hỏng hoàn toàn hoặc làm cho tài sản không có giá trị sử dụng	Làm hư hỏng một phần của tài sản hoặc làm cho tài sản bị mất một phần, giảm giá trị sử dụng nhưng có thể khôi phục, sửa chữa được
Thiệt hại của tài sản bị xâm phạm	Hành vi phạm tội làm cho tài sản bị hư hỏng toàn bộ hoặc không còn sử dụng được.	Hành vi chỉ làm hư hỏng một phần của tài sản hoặc làm giảm một phần giá trị tài sản.
Đối tượng	Tài sản trị giá từ 02 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng hoặc tài sản trị giá dưới 02 triệu đồng nhưng thuộc một trong những trường hợp: Đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn vi phạm; đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình; tài sản là di vật, cổ vật
Ví dụ	Do nghi ngờ anh A ngắt mạng internet dẫn đến việc cháu của bà B không thể kết nối laptop và học online, nên bà B đã nối ý đốt nhà anh A để trả thù. Từ đó, bà B đã cầm theo bật lửa và đoạn gỗ khô đến nhà anh A để châm lửa vào mái nhà kho được lập bằng lá cọ của anh A. Bà B đứng chờ đến khi ngọn lửa tại nhà anh A cháy to và không thể dập tắt lửa thì bà B mới về nhà. Ngôi nhà của anh A cùng toàn bộ đồ đạc, tài sản trong đó đã bị cháy hoàn toàn. Hành vi này được xác định là hủy hoại tài sản.	Sau khi uống rượu say, anh C có chở bạn là anh D đi xe mô tô về nhà. Trên đường về, khi đang đứng đợi đèn đỏ, anh H điều khiển xe ô tô cùng chiều với xe của anh C, anh H có bấm còi xin nhường đường rẽ phải nhưng anh C vẫn nhất quyết đứng chắn đoạn rẽ. Sau đó, anh C có cầm gậy sắt được dắt ở xe xuống đập vào xe ô tô của anh H, dẫn đến xe của anh H bị móp méo xe, hỏng gương bên trái. Đây là hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác.

2. Quy định xử phạt hành chính đối với hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác

Căn cứ điểm a khoản 2, điểm a khoản 3, điểm c khoản 4 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về vi phạm quy định về gây thiệt hại đến tài sản của tổ chức, cá nhân khác như sau:

- Phạt tiền từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

+ Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức, trừ trường hợp vi phạm quy định tại điểm b khoản 3 Điều 21 Nghị định này;

+ Dùng thủ đoạn hoặc tạo ra hoàn cảnh để buộc người khác đưa tiền, tài sản;

+ Gian lận hoặc lừa đảo trong việc môi giới, hướng dẫn giới thiệu dịch vụ mua, bán nhà, đất hoặc các tài sản khác;

- Hình thức xử phạt bổ sung:

+ Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 và các điểm a, b, c và đ khoản 2 Điều này;

+ Trục xuất người nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này.

- Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 2 Điều này.

Như vậy, theo quy định pháp luật nêu trên thì người có hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng. Người vi phạm còn bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, nếu là người nước ngoài vi phạm thì bị trục xuất. Bên cạnh đó người vi phạm còn bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đối với hành vi vi phạm.

3. Hình phạt áp dụng đối với người thực hiện hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác

Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được định nghĩa là hành vi làm giảm giá trị sử dụng hoặc phá hủy tài sản của người khác. Theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người phạm tội sẽ chịu án phạt tương ứng theo các khung hình phạt sau:

Khung 01: Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ từ 6 tháng đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm trong các trường hợp sau:

- Hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản của người khác có giá trị từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng.

- Tài sản bị hư hỏng có giá trị dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau:

+ Người phạm tội đã bị xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến tội phạm này và tiếp tục vi phạm.

+ Người phạm tội đã bị kết án trước đó về tội phạm này mà chưa được xóa án tích và tiếp tục vi phạm.

+ Hành vi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

+ Tài sản bị hủy hoại hoặc làm hư hỏng là phương tiện sống chính của người bị hại và gia đình của họ.

+ Tài sản bị hủy hoại hoặc làm hư hỏng là di vật, cổ vật.

Khung 02: Phạt tù từ 2 năm đến 7 năm đối với các trường hợp sau:

- Phạm tội có tổ chức.

- Gây thiệt hại cho tài sản có giá trị từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng.

- Tài sản bị thiệt hại là bảo vật quốc gia.

- Sử dụng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc các phương pháp nguy hiểm khác.

- Sử dụng hành vi hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản nhằm che giấu tội phạm khác.

- Sử dụng hành vi hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản vì lý do công vụ của người bị hại.

- Tái phạm hành vi hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản đối với tài sản có giá trị.

Khung 03: Phạt tù từ 5 năm đến 10 năm khi phạm tội gây thiệt hại cho tài sản có giá trị từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.

Khung 04: Phạt tù từ 10 năm đến 20 năm đối với trường hợp phạm tội gây thiệt hại cho tài sản có giá trị 500 triệu đồng trở lên.

Ngoài ra, người phạm tội cũng có thể bị áp dụng các hình phạt bổ sung như phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm. Tóm lại, người phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác sẽ bị xử lý hình sự theo các quy định đã trích dẫn ở trên.

Tham khảo thêm: Hủy hoại tài sản là gì? Các yếu tố cấu thành tội huỷ hoại tài sản

Vui lòng gọi ngay tới số tổng đài: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được Luật Minh Khuê hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng.