Hủy hoại rừng là hành vi đốt, phá rừng trái phép hoặc các hành vi khác làm cho rừng bị mất đi giá trị, tính năng, tác dụng của rừng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái.

- Khách thể của tội phạm:

Tội phạm xâm phạm vào các quy định của Nhà nước về quản lý, khai thác và bảo vệ rừng, xâm phạm nghiêm trọng đến sự ổn định, bền vững của môi trường sinh thái.

Đối tượng tác động của tội phạm bao gồm: Rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất, rừng khoanh nuôi tái sinh. Trong đó:

+ Rừng đặc dụng: là rừng được sử dụng chủ yếu để bảo tồn thiên nhiên, mẫu chuẩn hệ sinh thái của quốc gia, nguồn gen sinh vật rừng; nghiên cứu khoa học; bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh; phục vụ nghỉ ngơi, du lịch, kết hợp phòng hộ bảo vệ môi trường;

+ Rừng phòng hộ: là rừng được sử dụng chủ yếu để bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn, chống sa mạc hóa, hạn chế thiên tai, điều hòa khí hậu và bảo vệ môi trường;

+ Rừng sản xuất: là rừng được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh gỗ, các lâm sản ngoài gỗ và kết hợp phòng hộ, bảo vệ môi trường.

+ Rừng khoanh nuôi tái sinh: là khu vực rừng được áp dụng giải pháp lợi dụng triệt để khả năng tái sinh, diễn thế tự nhiên để phục hồi rừng thông qua các biện pháp bảo vệ, biện pháp kỹ thuật lâm sinh, từ đó mồ rộng diện tích rừng.

* Mặt khách quan của tội phạm:

Hành vi khách quan của tội phạm:

+ Đốt rừng trái phép: là hành vi cố ý làm cháy rừng với bất kỳ mục đích gì như dùng lửa hoặc các loại hóa chất, làm cho rừng bị cháy, có thể cháy toàn bộ hoặc cháy một phần mà không được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.

+ Phá rừng trái phép: là hành vi chặt phá cây rừng làm cho cây bị chết hoặc khai thác trái phép tài nguyên rừng mà không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.

+ Hành vi khác hủy hoại rừng: là đào bổi, san ủi, nổ mìn, đào, đắp ngăn nước, tháo nước hoặc xả chất độc hại vào rừng làm cho rừng bị ô nhiễm, cây rừng chết hoặc bất cứ hành vi nào làm cho rừng bị tàn phá đều được xác định là hủy hoại rừng.,.

* Điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự:

+ Cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng bị hủy hoại có diện tích từ 30.000 m2 trở lên;

+ Rừng sản xuất bị hủy hoại có diện tích từ 5.000 m2 trở lên;

+ Rừng phòng hộ bị hủy hoại có diện tích từ 3.000 m2 trổ lên;

+ Rừng đặc dụng bị hủy hoại có diện tích từ 1.000 m2 trở lên;

+ Gây thiệt hại về lâm sản trị giá từ 50.000.000 đồng trở lên;

+ Thực vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IA trị giá từ 20.000.000 đồng trở lên; thực vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIA trị giá từ 40.000.000 đồng trở lên.

+ Trường hợp diện tích rừng hoặc trị giá lâm sản bị hủy hoại dưói mức quy định tại một trong các điểm a, b, c, d, đ và e Khoản 1, Điều 243 nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

* Mật chủ quan của tội phạm:

Tội phạm được thực hiện với hình thức lỗi cố ý. Động cơ, mục đích phạm tội không phải là yếu tố bắt buộc trong cấu thành tội phạm.

* Chủ thể của tội phạm:

Chủ thể của tội phạm là bất kỳ người nào có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi theo luật định hoặc pháp nhân thương mại được thành lập theo quy định của pháp luật có đủ điều kiện chịu trách nhiệm hình sự.

- Hình phạt:

+ Đối với cá nhân phạm tội

Khoản 1 phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm;

Khoản 2 phạt tù từ 03 năm đến 07 năm;

Khoản 3 phạt tù từ 07 năm đến 15 năm;

Khoản 4 quy định về hình phạt bổ sung, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

+ Đối với pháp nhân thương mại phạm tội

Khoản 1 phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;

Khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ

2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng;

Khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ

5.000.000.000 đồng đến 7.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm;

Mặt khác, nếu pháp nhân thương mại gây thiệt hại hoặc có khả năng thực tế gây thiệt hại đến tính mạng của nhiều người, gây sự cố môi trường hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự và an toàn xã hội không có khả năng khắc phục hậu quả xảy ra thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.