1. Tái hòa nhập cộng đồng với người được đặc xá?
Chào Luật sư, Hiện tại chỗ tôi sinh sống có một số người đã từng vi phạm pháp luật và bị kết án tù, trong quá trình chấp hành án phạt tù, họ đã cải tạo tốt và được đặc xá tha tù trước thời hạn. Tôi được biết những người như họ có quyền được giúp đỡ để tái hòa nhập với cộng đồng. Luật sư cho tôi hỏi, công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người được đặc xá thời gian qua được thực hiện như thế nào?
Người gửi: ****
>> Luật sư tư vấn pháp luật Hình sự, gọi: 1900 6162
Trả lời:
Tái hoà nhập cộng đồng đối với người được đặc xá, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người chấp hành xong án phạt tù đã trở về cộng đồng là người Việt Nam, người nước ngoài và người không có quốc tịch thường trú tại Việt Nam là một hoạt động chính trị, xã hội có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Đây là sự chung tay của xã hội để giúp những người lầm lỡ trở thành người có ích, góp phần quan trọng trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội.
Nghị định số 49/2020/NĐ-CP ngày 17 tháng 4 năm 2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số nội dung sau:
1. Các biện pháp chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng cho người được đặc xá
- Tư vấn tâm lý, hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho phạm nhân.
- Định hướng nghề nghiệp, nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm cho phạm nhân.
- Hỗ trợ kinh phí từ Quỹ hòa nhập cộng đồng của trại giam cho phạm nhân khi tái hòa nhập cộng đồng.
- Thông báo phạm nhân hết hạn chấp hành án phạt tù.
2. Các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng đối với người được đặc xá
- Thông tin, truyền thông, giáo dục về tái hòa nhập cộng đồng
- Trợ giúp về tâm lý, hỗ trợ các thủ tục pháp lý
- Đào tạo nghề nghiệp, tạo việc làm cho người chấp hành xong hình phạt tù
- Các biện pháp hỗ trợ khác
3. Trách nhiệm của các Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp, cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng
- Trách nhiệm của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan, tổ chức có liên quan.
- Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, huyện, xã.
- Trách nhiệm của Công an cấp tỉnh, huyện, xã.
- Cơ quan, tổ chức, cá nhân, gia đình tham gia giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù.
2. Phương pháp tư vấn tâm lý cho phạm nhân được thực hiện thế nào?
Chào luật sư, tôi được biết theo quy định mới ban hành gần đây thì phạm nhân chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng sẽ được trợ giúp về tâm lý. Vậy tại sao phải làm công việc này? Phương pháp tư vấn tâm lý được thực hiện như thế nào?
Trả lời:
Theo Điều 10 Nghị định 49/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/6/2020) thì Hình thức thông tin, truyền thông, giáo dục đối với phạm nhân được quy định như sau:
- Trợ giúp về tâm lý nhằm hỗ trợ, giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù xây dựng niềm tin, nghị lực, ý chí phấn đấu tái hòa nhập cộng đồng và phòng tránh các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật. Nội dung trợ giúp về tâm lý gồm: tư vấn xóa bỏ mặc cảm tự ti; rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập cộng đồng; nâng cao khả năng tự giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong các quan hệ xã hội.
- Trợ giúp về tâm lý được thực hiện ngay khi người chấp hành xong hình phạt tù trở về nơi cư trú, thông qua các hình thức sau:
+ Tổ chức tư vấn riêng, tư vấn nhóm;
+ Cung cấp thông tin, tài liệu trên cơ sở nhu cầu cần được trợ giúp của người chấp hành xong hình phạt tù;
+ Thông qua các buổi nói chuyện, sinh hoạt cộng đồng, diễn đàn với chủ đề về các nội dung người chấp hành xong hình phạt tù cần được trợ giúp;
+ Tư vấn thông qua mạng xã hội, trang thông tin điện tử, email, điện thoại và các phương tiện thông tin, truyền thông khác.
Như vậy, theo quy định này thì có 5 hình thức trợ giúp về tâm lý được thực hiện ngay khi người chấp hành xong hình phạt tù trở về nơi cư trú. Những hình thức này đều góp phần hỗ trợ, giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù xây dựng niềm tin, nghị lực, ý chí phấn đấu tái hòa nhập cộng đồng và phòng tránh các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật.
Về phương pháp tư vấn tâm lý:
- Các cơ sở giam giữ phạm nhân tổ chức cho phạm nhân đăng ký nhu cầu tư vấn bằng phiếu nêu các nội dung cần được tư vấn hoặc chủ động phát hiện các vướng mắc cần được tư vấn của phạm nhân, từ đó phân công cán bộ có kinh nghiệm, hiểu biết về các lĩnh vực để tư vấn trực tiếp cho phạm nhân. Có thể tư vấn riêng cho từng phạm nhân hoặc tư vấn nhóm cho số phạm nhân có cùng nội dung tư vấn;
- Việc tổ chức tư vấn riêng phải được thực hiện trong các phòng tư vấn, có trang bị bàn ghế làm việc và các phương tiện cần thiết phục vụ cho việc tư vấn.
3. Chế độ hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng?
Thưa luật sư, Chồng tôi bị án tù 10 năm do có liên quan đến đánh bạc. Tới đây anh được mãn hạn, nhưng sau này chúng tôi muốn chuyển chỗ ở đến địa phương khác thì có khó khăn gì không? Thời gian ở trại giam anh cải tạo tốt, đã mấy lần được giảm án. Nhiều lần tôi vào thăm anh cũng hứa không bao giờ đánh bạc nữa. Xin cho biết Nhà nước có những chính sách gì để giúp đỡ những người mới ra tù không? Hiện tại gia đình tôi rất khó khăn. Xin cảm ơn!
Người gửi: Tuấn Anh
Trả lời:
Tạo điều kiện thuận lợi cho người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống, phòng ngừa tái phạm và vi phạm pháp luật là một nội dung được Nhà nước quan tâm, thể hiện trên chính sách, pháp luật và việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện trên thực tế. Cùng với việc ban hành các chính sách nhằm hỗ trợ một cách thiết thực đối với các đối tượng này, chính sách của Nhà nước quán triệt nguyên tắc nghiêm cấm mọi hành vi kì thị, phân biệt đối xử hoặc xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người chấp hành xong án phạt tù.
Tại Nghị định số 49/2020/NĐ-CP đã quy định các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù. Các biện pháp đó là:
1. Thông tin, truyền thông giáo dục về hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù.
2. Quản lý, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng.
3. Dạy nghề, giải quyết việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù.
4. Trợ giúp về tâm lý và hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho người chấp hành xong án phạt tù.
5. Các biện pháp hỗ trợ khác.
Cùng với việc xác lập các biện pháp, Chính phủ cũng đã giao trách nhiệm cụ thể cho các Bộ, UBND các cấp, các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện các biện pháp đó một cách hiệu quả.
Người chấp hành xong án phạt tù có quyền được chính quyền địa phương và cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân tạo điều kiện giúp đỡ để tái hòa nhập cộng đồng; được đăng ký thường trú, tạm trú theo quy định của pháp luật về cư trú; được quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận xóa án tích khi có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật và được đề nghị cấp Phiếu lý lịch tư pháp khi có nhu cầu.
Pháp luật cũng đòi hỏi người chấp hành xong án phạt tù thực hiện một số nghĩa vụ như: Phải trở về nơi cư trú và xuất trình Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù hoặc Giấy chứng nhận đặc xá với Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan, đơn vị công tác cũ theo đúng thời gian quy định; chịu sự quản lý, giáo dục, giám sát của chính quyền địa phương, đơn vị, tổ chức xã hội và nhân dân nơi cư trú, công tác, học tập trong thời gian chưa được xóa án tích; định kỳ báo cáo kết quả chấp hành pháp luật và việc thực hiện các cam kết, nghĩa vụ dân sự (nếu có) với chính quyền địa phương hoặc cơ quan, đơn vị nơi cư trú, công tác, học tập; tích cực lao động, học tập và tham gia các hoạt động phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm và những hành vi vi phạm pháp luật khác.
Như vậy, trong trường hợp của chồng bạn thì sau khi chấp hành xong hình phạt tù, nhà nước sẽ có chính sách để tạo điều kiện tốt nhất cho chồng bạn tái hòa nhập cộng đồng. Việc chuyển nơi cư trú của gia định bạn được thực hiện theo quy định chung tại Luật cư trú hiện hành. Bạn cần có chỗ ở hợp pháp nơi đến và làm đầy đủ thủ tục chuyển nơi thường trú.
4. Kinh phí hỗ trợ cho phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng?
Thưa luật sư, tôi có đứa con trai tháng 9 tới đây chấp hành xong hình phạt tù. Tôi nghe nói khi ra tù con tôi sẽ nhận được một khoản tiền là kinh phí hỗ trợ để tái hòa nhập cộng đồng trở thành người có ích. Vậy luật sư cho tôi hỏi khoản kinh phí này ở thời điểm hiên tại là bao nhiêu? Xin cảm ơn!
Trả lời:
Theo Điều 7 Nghị định 49/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/6/2020) thì việc hỗ trợ kinh phí từ Quỹ hòa nhập cộng đồng của trại giam cho phạm nhân khi tái hòa nhập cộng đồng sẽ thực hiện như sau:
1. Phạm nhân hết hạn chấp hành án phạt tù, được đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện trước khi trở về nơi cư trú được cấp hỗ trợ khoản tiền từ Quỹ hòa nhập cộng đồng của trại giam.
2. Căn cứ nguồn vốn của Quỹ hòa nhập cộng đồng, Giám thị trại giam quyết định mức tiền hỗ trợ phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng phạm nhân.
Như vậy, với trường hợp của con bạn thì không có một mức hỗ trợ cụ thể mà việc hỗ trợ sẽ căn cứ nguồn vốn của Quỹ hòa nhập cộng đồng, Giám thị trại giam quyết định mức tiền hỗ trợ phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng phạm nhân.
5. Giải quyết việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù?
Xin cho tôi hỏi Nhà nước có những chính sách gì để tạo việc làm cho người chấp hành xong hình phạt tù? Xin cảm ơn!
Trả lời:
Theo quy định tại Điều 11 Nghị định 49/2020/NĐ-CP thì:
1. Người chấp hành xong hình phạt tù tham gia đào tạo nghề nghiệp trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp, dưới 03 tháng được miễn, giảm học phí, hưởng chính sách nội trú, được hỗ trợ chi phí đào tạo, tiền ăn và tiền đi lại nếu thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp theo quy định của pháp luật hiện hành.
Trường hợp người chấp hành xong hình phạt tù không thuộc đối tượng hưởng các chính sách hỗ trợ theo quy định của pháp luật, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định chính sách hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp cho các đối tượng này.
2. Người chấp hành xong hình phạt tù được vay vốn đào tạo nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về tín dụng đối với học sinh, sinh viên; được vay vốn tạo việc làm từ Quỹ quốc gia về việc làm, được ưu tiên đăng ký tham gia chính sách việc làm công theo quy định của pháp luật về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và Quỹ quốc gia về việc làm.
Căn cứ tình hình kinh tế - xã hội của địa phương, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sử dụng các nguồn tín dụng khác để hỗ trợ cho vay ưu đãi đối với người chấp hành xong hình phạt tù để phát triển sản xuất, tạo việc làm.
3. Người chấp hành xong hình phạt tù dưới 18 tuổi được ưu tiên đào tạo nghề và hỗ trợ vay vốn để tạo việc làm; trẻ em chấp hành xong hình phạt tù được thực hiện các biện pháp hỗ trợ, can thiệp, bảo vệ phù hợp theo quy định của pháp luật.
4. Căn cứ nhu cầu của người chấp hành xong hình phạt tù và thực tiễn thị trường lao động, Trung tâm dịch vụ việc làm tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí cho người chấp hành xong hình phạt tù; theo dõi, báo cáo tình trạng việc làm của người chấp hành xong hình phạt tù do trung tâm giới thiệu với cơ quan quản lý nhà nước về dịch vụ việc làm.
Như vậy, nhà nước có rất nhiều chính sách để tạo việc làm cho người chấp hành xong hình phạt tù. Mỗi đối tượng sẽ có một số chế độ khác nhau. Căn cứ theo độ tuổi, nhu cầu của người chấp hành xong hình phạt tù và thực tiễn thị trường lao động.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900 6162 để được giải đáp. Rất mong nhận được sự hợp tác! Trân trọng./.
