1. Quy định về lập, thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản

Theo quy định tại Điều 36 của Nghị định 08/2022/NĐ-CP về việc lập và thẩm định kế hoạch cải tạo, phục hồi môi trường trong hoạt động khai thác khoáng sản, các điểm cụ thể được quy định như sau:

- Chủ dự án đầu tư khai thác khoáng sản theo quy định tại điểm a, khoản 2 của Điều 67 Luật Bảo vệ Môi trường 2020 sẽ lập kế hoạch cải tạo, phục hồi môi trường trong quá trình đánh giá tác động môi trường và được thẩm định trong quá trình thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường.

- Cơ sở khai thác khoáng sản do chủ thực hiện hoạt động trước ngày Nghị định có hiệu lực, nhưng không có kế hoạch cải tạo, phục hồi môi trường theo quy định tại điểm b, khoản 2 của Điều 67 Luật Bảo vệ Môi trường sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường. Trong trường hợp cơ sở này thuộc đối tượng phải cấp giấy phép môi trường, họ phải lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép môi trường, trong đó có kế hoạch cải tạo, phục hồi môi trường và được thẩm định trong quá trình thẩm định hồ sơ đề nghị cấp giấy phép môi trường. Đối với cơ sở không thuộc đối tượng cấp giấy phép môi trường, họ phải lập kế hoạch cải tạo, phục hồi môi trường và được thẩm định theo quy định tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 và 9 của Điều này.

- Chủ cơ sở khai thác khoáng sản quy định tại điểm b, khoản 2 của Điều 67 Luật Bảo vệ Môi trường, nếu có thay đổi nội dung cải tạo, phục hồi môi trường so với kế hoạch đã được phê duyệt, họ sẽ lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép môi trường, trong đó có kế hoạch cải tạo, phục hồi môi trường với nội dung được thay đổi và được thẩm định trong quá trình thẩm định hồ sơ đề nghị cấp giấy phép môi trường. Trường hợp cơ sở không thuộc đối tượng phải cấp giấy phép môi trường, họ phải lập kế hoạch cải tạo, phục hồi môi trường và được thẩm định theo quy định tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 và 9 của Điều này.

- Chủ cơ sở khai thác khoáng sản quy định tại điểm c, khoản 2 của Điều 67 Luật Bảo vệ Môi trường sẽ lập kế hoạch cải tạo, phục hồi môi trường là một phần của đề án đóng cửa mỏ khoáng sản của dự án khai thác khoáng sản và được thẩm định trong quá trình thẩm định đề án đóng cửa mỏ khoáng sản.

 

2. Quy định về hồ sơ đề nghị thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường

Dựa vào quy định tại khoản 2 của Điều 36 Nghị định 08/2022/NĐ-CP về hồ sơ đề nghị thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường đối với trường hợp cơ sở không thuộc đối tượng phải cấp giấy phép môi trường quy định tại điểm b và điểm c, khoản 1 của Điều này, bao gồm các thành phần sau:

- Một văn bản đề nghị thẩm định của chủ cơ sở.

- Một bản phương án cải tạo, phục hồi môi trường.

- Một bản sao của báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc kế hoạch bảo vệ môi trường hoặc bản cam kết bảo vệ môi trường hoặc bản đăng ký đạt tiêu chuẩn môi trường hoặc đề án bảo vệ môi trường đơn giản hoặc đề án bảo vệ môi trường chi tiết đã được phê duyệt hoặc xác nhận.

 

3. Thời hạn thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường là bao lâu?

Ở khoản 3 của Điều 36 trong Nghị định 08/2022/NĐ-CP, quy định về thời hạn thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường đối với trường hợp mà khoản 2 của Điều 36 Nghị định 08/2022/NĐ-CP đã quy định là không quá 30 ngày, tính từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ hợp lệ. Trong thời hạn quy định này, cơ quan thẩm định phải thông báo kết quả thẩm định cho chủ cơ sở bằng văn bản. Những giai đoạn như thời gian chủ cơ sở chỉnh sửa, bổ sung phương án cải tạo, phục hồi môi trường theo yêu cầu của cơ quan thẩm định và thời gian xem xét, ra quyết định phê duyệt theo quy định tại khoản 6 của Điều này sẽ không được tính vào thời hạn thẩm định.

 

4. Quy định về nội dung thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường

Theo quy định tại khoản 4 của Điều 36 trong Nghị định 08/2022/NĐ-CP về nội dung thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường, điều này bao gồm:

- Sự tuân thủ các quy định pháp lý và sự phù hợp về cấu trúc và nội dung của phương án cải tạo, phục hồi môi trường với các quy định hiện hành.

- Sự phù hợp của nội dung phương án cải tạo, phục hồi môi trường với các yêu cầu về bảo vệ môi trường, quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch tỉnh (nếu có), và quy hoạch sử dụng đất có liên quan.

- Cơ sở tính toán khối lượng các hạng mục cải tạo, phục hồi môi trường và kinh phí cải tạo, phục hồi môi trường; tính chính xác và đầy đủ của khối lượng và dự toán kinh phí, và tính phù hợp của phương thức ký quỹ.

 

5. Khó khăn trong cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản

Quá trình cải tạo và phục hồi môi trường sau khi khai thác khoáng sản đóng một vai trò quan trọng trong việc đưa môi trường và hệ sinh thái như đất, nước, cảnh quan thiên nhiên... tại khu vực khai thác về trạng thái ban đầu, đồng thời đảm bảo đạt các tiêu chuẩn và quy chuẩn an toàn môi trường, phục vụ các mục đích có lợi cho con người. Đây là trách nhiệm và nghĩa vụ bắt buộc đối với mỗi doanh nghiệp sau khi kết thúc quá trình khai thác khoáng sản.

Tuy nhiên, ngày nay, việc cải tạo và phục hồi môi trường tại các mỏ khai thác khoáng sản đã đóng cửa vẫn chưa nhận được sự quan tâm và thực hiện đầy đủ từ các đơn vị và doanh nghiệp. Có hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này, đó là sự thiếu quan tâm và trách nhiệm từ các đơn vị, doanh nghiệp khai thác, cùng với nguồn quỹ phục hồi môi trường trong quá trình khai thác khoáng sản quá ít, không đủ để thực hiện các đề án và dự án phục hồi môi trường.

Tình trạng bỏ mặc hoặc chậm thực hiện quá trình cải tạo và phục hồi môi trường sau khi khai thác cũng đang diễn ra tại các điểm mỏ khai thác khoáng sản dành cho vật liệu xây dựng. Đến nay, chủ đầu tư vẫn chưa thực hiện việc cải tạo và phục hồi môi trường tại khu vực này. Hậu quả của tình trạng này là sự duy trì của hiện trạng sau khai thác, gồm việc hình thành vũng nước và hủm sâu, tăng nguy cơ sạt lở và xâm lấn vào đất trồng màu của người dân.

Để đối phó một cách toàn diện với tình trạng các đơn vị, doanh nghiệp trốn tránh hoặc chủ động làm chậm trễ quá trình cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản, đề xuất cần tăng cường hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực khai thác khoáng sản. Trong đó, Sở Tài nguyên và Môi trường cần tổ chức kiểm tra và rà soát các khu vực mỏ đã đóng cửa để xác định biện pháp xử lý theo quy định; đồng thời, quyết liệt xử lý trách nhiệm của chính quyền địa phương trong trường hợp khai thác khoáng sản diễn ra trái với quy định trên khu vực đã được đóng cửa mỏ. Hướng dẫn các đơn vị khai thác khoáng sản thực hiện nghĩa vụ nộp tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường theo đúng, đủ và đúng thời hạn cũng là một biện pháp cần thiết.

Đồng thời, cần tăng cường chất lượng của quá trình thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, đặt mục tiêu tăng mức ký quỹ để đảm bảo việc thực hiện trách nhiệm một cách chặt chẽ. Đối với những đơn vị, tổ chức vi phạm, làm không đúng, không đầy đủ hoặc tiến hành một cách không chính xác trong quá trình thực hiện cải tạo, phục hồi môi trường, cần áp dụng biện pháp xử lý nghiêm túc theo quy định của pháp luật.

Bài viết liên quan: Khoáng sản là gì ? Chính sách kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt động khoáng sản 

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về: Quy định về cải tạo, phục hồi môi trường trong hoạt động khoáng sản. Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!