1. Thương nhân có phải lập báo cáo đối với việc xuất khẩu khoáng sản không?

Thương nhân hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu khoáng sản cần tuân thủ các quy định liên quan đến việc lập báo cáo, nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật và thực hiện công tác quản lý hiệu quả. Theo quy định tại Điều 5 của Thông tư 23/2021/TT-BTC, thương nhân có trách nhiệm lập và gửi báo cáo thực hiện xuất khẩu khoáng sản theo quy định cụ thể sau đây:

- Báo cáo định kỳ hàng quý: Thương nhân cần lập báo cáo định kỳ hàng quý theo Mẫu số 01 tại Phụ lục 2 của Thông tư. Báo cáo này phải được gửi về Bộ Công Thương, Sở Công Thương, Cục Hải quan cấp tỉnh nơi thương nhân có trụ sở chính. Thời hạn gửi báo cáo là chậm nhất vào ngày 15 tháng đầu của quý tiếp theo. Điều này đảm bảo rằng thông tin về hoạt động xuất khẩu khoáng sản được cập nhật và đầy đủ định kỳ để quản lý và thống kê.

- Báo cáo đột xuất khi có yêu cầu từ cơ quan nhà nước: Ngoài báo cáo định kỳ hàng quý, thương nhân còn phải sẵn sàng lập báo cáo đột xuất nếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu. Báo cáo đột xuất này cần được hoàn thành và gửi đi theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn quy định.

- Phương thức gửi báo cáo: Việc gửi báo cáo về Bộ Công Thương có thể thực hiện qua nhiều hình thức như gửi trực tiếp tại văn thư Bộ, qua bưu điện đến Bộ Công Thương hoặc qua email tới địa chỉ: CucCN@moit.gov.vn. 

Điều này đảm bảo tính tiện lợi và nhanh chóng trong việc trao đổi thông tin giữa thương nhân và cơ quan quản lý.

Với các quy định chi tiết như trên, thương nhân hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu khoáng sản cần hiểu rõ và tuân thủ để đảm bảo hoạt động kinh doanh được thực hiện đúng quy định và trong sự minh bạch, công bằng.

Lập và gửi báo cáo là một phần quan trọng trong việc thực hiện trách nhiệm pháp lý và thực hiện công tác quản lý chặt chẽ từ cả hai phía: doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Như vậy, thương nhận phải lập báo cáo định kỳ hàng quý theo Mẫu số 01 tại Phụ lục 2 gửi về Bộ Công Thương, Sở Công Thương, Cục Hải quan cấp tỉnh nơi thương nhân có trụ sở chính chậm nhất vào ngày 15 tháng đầu quý tiếp theo Khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu báo cáo đột xuất để phục vụ công tác quản lý, thương nhân có trách nhiệm báo cáo theo yêu cầu. Việc gửi báo gáo về Bộ Công Thương thực hiện theo hình thức gửi trực tiếp tại văn thư Bộ hoặc qua bưu điện đến Bộ Công Thương hoặc qua địa chỉ email: CucCN@moit.gov.vn.

2. Thẩm quyền quản lý đối với việc xuất khẩu khoáng sản của thương nhân?

Cơ quan có thẩm quyền quản lý đối với việc xuất khẩu khoáng sản của các thương nhân là Bộ Công Thương, cụ thể là Cục Công nghiệp. Điều này được quy định rõ trong Điều 6 của Thông tư 23/2021/TT-BTC, trong đó nêu rõ các trách nhiệm quản lý của cơ quan này như sau:

- Chủ trì, phối hợp kiểm tra và xử lý vướng mắc: Bộ Công Thương, thông qua Cục Công nghiệp, được giao trách nhiệm chủ trì và phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương liên quan để tổ chức kiểm tra việc thực hiện các quy định về xuất khẩu khoáng sản theo Thông tư và các quy định pháp luật liên quan. Nhiệm vụ này bao gồm việc định kỳ kiểm tra để đảm bảo rằng các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này tuân thủ đúng quy định và xử lý mọi vướng mắc phát sinh trong quá trình xuất khẩu khoáng sản.

- Báo cáo và điều chỉnh chính sách: Cục Công nghiệp có trách nhiệm căn cứ vào tình hình thực tế của hoạt động khai thác, chế biến, tiêu thụ khoáng sản trong nước và xuất khẩu, cùng như chủ trương, định hướng xuất khẩu khoáng sản của Đảng và Chính phủ, để báo cáo cho Bộ trưởng Bộ Công Thương. Báo cáo này có mục đích là để Bộ trưởng Bộ Công Thương xem xét, điều chỉnh hoặc bổ sung các quy định của Thông tư khi cần thiết, nhằm đảm bảo rằng chính sách quản lý về xuất khẩu khoáng sản phản ánh đúng tình hình và đáp ứng được các yêu cầu của thị trường và pháp luật.

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh và thị trường quốc tế thay đổi liên tục, vai trò của Bộ Công Thương và Cục Công nghiệp là cực kỳ quan trọng để đảm bảo rằng hoạt động xuất khẩu khoáng sản diễn ra một cách bền vững, minh bạch và hợp pháp. Đồng thời, sự hỗ trợ và hướng dẫn từ phía cơ quan quản lý cũng giúp các doanh nghiệp thích nghi tốt hơn với các yêu cầu và thách thức trong ngành.

3. Khoáng sản cần đáp ứng những điều kiện nào thì mới được phép xuất khẩu

Để được phép xuất khẩu, khoáng sản phải đáp ứng một số điều kiện nghiêm ngặt theo quy định của Nghị định 17/2020/NĐ-CP, đặc biệt là Điều 14, mà trong đó có các yêu cầu cơ bản sau đây:

- Là thương nhân theo quy định của Luật Thương mại: Điều này đảm bảo rằng chỉ có các doanh nghiệp đã đăng ký kinh doanh và hoạt động theo quy định của pháp luật mới được phép tham gia vào hoạt động xuất khẩu khoáng sản.

- Khoáng sản có nguồn gốc hợp pháp: Điều này đòi hỏi rằng khoáng sản phải được khai thác hoặc tận thu từ các mỏ, điểm mỏ, hoặc nhập khẩu theo quy định của cơ quan Hải quan và cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ngoài ra, khoáng sản cũng có thể là những sản phẩm tịch thu và phát mại theo quy định của pháp luật. Điều này đảm bảo rằng việc khai thác khoáng sản được thực hiện theo quy trình và tiêu chuẩn kỹ thuật được quy định, đồng thời đảm bảo an toàn cho lao động và môi trường. Các doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và đảm bảo rằng việc khai thác không gây ra tác động tiêu cực đến cộng đồng và sinh thái xung quanh. Điều này đảm bảo rằng các loại khoáng sản được nhập khẩu đều được kiểm tra và xác nhận là hợp pháp trước khi được sử dụng hoặc xuất khẩu đi. Các quy định của cơ quan Hải quan và cơ quan nhà nước giúp đảm bảo rằng không có hoạt động buôn lậu hoặc nhập khẩu trái phép khoáng sản vào nước.

- Đáp ứng tiêu chuẩn và chất lượng: Khoáng sản xuất khẩu phải thuộc danh mục chủng loại và đáp ứng các tiêu chuẩn, chất lượng được quy định bởi Bộ Công Thương. Điều này đảm bảo rằng các sản phẩm xuất khẩu đáp ứng được yêu cầu của thị trường quốc tế và không gây ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường. Để đảm bảo tính đồng nhất và minh bạch trong quá trình xuất khẩu, Bộ Công Thương thường xuyên ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và danh mục chủng loại cho các loại khoáng sản. Các doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định này để đảm bảo rằng sản phẩm của họ đáp ứng được các yêu cầu cụ thể về chất lượng, kỹ thuật và an toàn. Thị trường quốc tế đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng và an toàn của các sản phẩm. Do đó, việc đáp ứng các tiêu chuẩn và chất lượng do Bộ Công Thương quy định không chỉ giúp các doanh nghiệp nắm bắt được cơ hội thị trường mà còn giúp họ xây dựng và duy trì mối quan hệ thương mại bền vững với các đối tác quốc tế.

- Giấy phép xuất khẩu vật liệu phóng xạ (đối với khoáng sản chứa thori, urani): Trong trường hợp khoáng sản xuất khẩu chứa thori, urani với nồng độ bằng hoặc lớn hơn 0,05% tính theo trọng lượng, doanh nghiệp cần có giấy phép xuất khẩu vật liệu phóng xạ từ Bộ Khoa học và Công nghệ, theo quy định của Luật Năng lượng nguyên tử.

Tất cả các điều kiện trên được thiết lập để đảm bảo rằng hoạt động xuất khẩu khoáng sản được thực hiện một cách bền vững, an toàn và tuân thủ pháp luật, đồng thời bảo vệ lợi ích của cả người tiêu dùng và môi trường. Việc tuân thủ các quy định này không chỉ là nghĩa vụ pháp lý của các doanh nghiệp mà còn là trách nhiệm xã hội và bảo vệ quốc gia trong việc quản lý và sử dụng tài nguyên khoáng sản.

Nếu như các bạn còn có những vướng mắc vui lòng liên hệ 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để có thêm thông tin chi tiết. Xin trân trọng cảm ơn!

Tham khảo thêm:Đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản là gì ? Đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm là gì ?