Quy định về chiều cao hàng hóa xếp trên xe tải năm 2025

Vận tải đường bộ đóng vai trò là xương sống của chuỗi cung ứng quốc gia, chịu trách nhiệm cho phần lớn hoạt động lưu chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh và áp lực thời gian giao hàng, việc xếp hàng hóa quá khổ, đặc biệt là vượt quá giới hạn chiều cao cho phép, đã trở thành một vấn đề cấp bách, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn giao thông và gây ra rủi ro pháp lý nghiêm trọng cho doanh nghiệp. Các vụ tai nạn liên quan đến hàng hóa bị đổ, rơi vãi, hoặc làm mất tầm nhìn của tài xế không chỉ gây tổn thất về người và tài sản mà còn làm hư hại cơ sở hạ tầng giao thông. 

1. Cơ sở pháp lý

Thông tư số 12/2025/TT-BXD (TT 12/2025/TT-BXD) là văn bản pháp lý mới nhất, được ban hành bởi Bộ Xây dựng (BXD) vào ngày 30/06/2025, và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2025. Việc Bộ Xây dựng đảm nhận vai trò ban hành Thông tư này là một sự thay đổi lớn trong cơ cấu quản lý nhà nước về giao thông đường bộ tại Việt Nam.  

Việc ban hành liên tục các thông tư 12/2025/TT-BXD cho thấy cơ quan quản lý nhà nước đang có xu hướng siết chặt và chi tiết hóa các quy định kỹ thuật để bắt kịp với sự phát triển của ngành vận tải và các phương thức xếp hàng mới. Đặc biệt, sự chuyển đổi từ Nghị định 100 sang Nghị định 168/2024/NĐ-CP được nhận định là một động thái mạnh mẽ, nâng cao đáng kể mức phạt tiền và chế tài bổ sung. Đây là chỉ báo rõ ràng rằng Chính phủ đang chuyển sang cơ chế răn đe tài chính nghiêm khắc, đặt trách nhiệm lên cả tài xế và chủ xe nhằm buộc các đơn vị vận tải phải triệt để tuân thủ quy định khổ giới hạn và tải trọng. Nghị định số 168/2024/NĐ-CP: Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2025, thay thế Nghị định 100/2019/NĐ-CP, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

2. Quy định chi tiết về chiều cao hàng hoá cho từng loại xe

Thông tư 12/2025/TT-BXD quy định chi tiết giới hạn kích thước xếp hàng hóa, đặc biệt là chiều cao, chiều rộng và chiều dài, nhằm đảm bảo phương tiện lưu thông an toàn và phù hợp với khổ giới hạn của đường bộ. Các giới hạn này được tính toán cẩn thận để tránh gây hư hỏng công trình và nguy hiểm cho các phương tiện khác. Điều 16, TT 12/2025/TT-BXD Quy định về chiều cao xếp hàng hóa được phân loại theo thiết kế của phương tiện và khối lượng chuyên chở, tính từ điểm cao nhất của mặt đường xe chạy trở lên.

2.1. Xe tải thùng hở (không có mui)

Đây là loại xe có quy định linh hoạt hơn nhưng đi kèm với các giới hạn nghiêm ngặt về chiều cao tuyệt đối. Nếu hàng hóa xếp trên xe vượt quá chiều cao của thùng xe, đơn vị vận tải bắt buộc phải chằng buộc, kê, chèn chắc chắn để đảm bảo an toàn giao thông. Chiều cao tối đa cho phép, tính từ mặt đường xe chạy, được quy định theo khối lượng hàng hóa chuyên chở theo thiết kế của xe:  ​​

• Xe có khối lượng chuyên chở dưới 2,5 tấn: Chiều cao tối đa cho phép là 2,8 mét.  
• Xe có khối lượng chuyên chở từ 2,5 tấn đến dưới 5 tấn: Chiều cao tối đa cho phép là 3,5 mét.  
• Xe có khối lượng chuyên chở từ 5 tấn trở lên: Chiều cao tối đa cho phép là 4,2 mét.  

Việc áp dụng giới hạn 4.2 mét cho xe tải nặng là một trong những quy định phổ biến nhất. Điều cần lưu ý là ngay cả khi hàng hóa được xếp dưới giới hạn chiều cao tối đa này, nếu hàng hóa xếp trên xe vượt quá chiều cao của thùng xe, đơn vị vận tải và lái xe vẫn phải thực hiện việc chằng buộc, kê, chèn hàng hóa một cách chắc chắn để đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông.  

2.2. Xe tải thùng hở có mui

Chiều cao xếp hàng hóa tối đa là chiều cao giới hạn trong phạm vi thùng xe theo thiết kế đã được ghi nhận trong Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe. Điều này có nghĩa là hàng hóa không được vượt quá mui xe.  

Nói cách khác, hàng hóa không được phép vượt ra ngoài giới hạn vật lý của khung mui hoặc chiều cao thùng xe đã đăng ký trên Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

2.3. Xe chuyên dụng và hàng rời

Đối với xe chở container, chiều cao xếp hàng hóa tối đa được nới rộng hơn một chút, là không quá 4,35 mét tính từ điểm cao nhất của mặt đường xe chạy trở lên. Việc duy trì hai mức giới hạn chiều cao tuyệt đối (4.2m cho xe tải nặng và 4.35m cho xe container chuyên dụng) đòi hỏi các nhà khai thác phải xác định chính xác loại phương tiện được đăng ký để đảm bảo an toàn vượt qua các công trình giới hạn chiều cao như cầu vượt hoặc hầm chui.  

Hàng rời, Vật liệu Xây dựng, Phế thải: Khi vận chuyển các loại hàng hóa như đất, đá, cát, sỏi, than, quặng, chiều cao xếp hàng hóa phải tuân thủ quy định không vượt quá chiều cao của thùng xe được ghi trong Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.  

3.  Quy định chiều rộng và chiều dài xếp hàng hóa 

Điều 17 của TT 12/2025/TT-BXD​ quy định như sau: 

• Chiều rộng xếp hàng: Chiều rộng xếp hàng hóa trên phương tiện giao thông đường bộ được giới hạn không vượt quá chiều rộng toàn bộ của phương tiện theo thiết kế. Giới hạn khổ giới hạn chung của xe tải là không được rộng hơn 2,5 mét.  
• Chiều dài xếp hàng: Đối với hàng hóa thông thường, khi xếp nhiều đơn nguyên hàng hóa theo chiều dài thùng xe (từ 02 đơn nguyên trở lên), tổng chiều dài toàn bộ của xe cộng với hàng hóa xếp trên xe (tính từ điểm ngoài cùng phía trước đầu xe đến điểm cuối cùng phía sau của hàng hóa) không được vượt quá 20,0 mét.  

4. Mức xử phạt vi phạm quy định chiều cao hàng hoá theo nghị định mới 

Kể từ ngày 01/01/2025, các hành vi vi phạm giao thông đường bộ, bao gồm cả vi phạm chiều cao xếp hàng hóa, sẽ được áp dụng theo chế tài mới nghiêm khắc hơn trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Luật pháp Việt Nam áp dụng nguyên tắc xử phạt kép đối với hành vi vận chuyển quá khổ, quá tải. Cả người điều khiển phương tiện (lái xe) và chủ phương tiện (cá nhân hoặc doanh nghiệp) đều bị xử phạt cho cùng một hành vi vi phạm.

• Trách nhiệm của Tài xế: Chịu trách nhiệm trực tiếp về hành vi "chở hàng vượt quá chiều cao xếp hàng cho phép."
• Trách nhiệm của Chủ xe: Chịu trách nhiệm do hành vi "để cho người làm công, người đại diện điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm".

Mặc dù Nghị định 168/2024/NĐ-CP chưa công bố chi tiết về điều khoản vi phạm chiều cao, căn cứ vào mức tăng phạt chung đối với các vi phạm giao thông khác (có hành vi tăng gấp 6 lần mức phạt cũ), các mức phạt liên quan đến quá khổ, quá tải được dự đoán sẽ tăng mạnh so với Nghị định 100/2019/NĐ-CP (NĐ 100).

Việc áp dụng mức phạt cao hơn theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP kết hợp với chế tài phạt kép đặt ra rủi ro tài chính lớn hơn đáng kể cho các đơn vị vận tải. Hành vi vi phạm không chỉ dẫn đến một khoản tiền phạt lớn mà còn gây gián đoạn hoạt động kinh doanh do phương tiện bị tạm giữ và tài xế bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe trong thời gian dài.

Trong trường hợp bắt buộc phải vận chuyển hàng hóa có kích thước (bao gồm cả chiều cao) vượt quá khổ giới hạn tiêu chuẩn của đường bộ và phương tiện, doanh nghiệp phải tuân thủ quy trình xin cấp Giấy phép lưu hành xe quá tải trọng, xe quá khổ giới hạn, xe vận chuyển hàng siêu trường, siêu trọng. Việc xin giấy phép này là giải pháp pháp lý duy nhất để vận chuyển các lô hàng ngoại cỡ một cách hợp lệ, tránh được các mức phạt vi phạm hành chính.

Quá trình này đòi hỏi đơn vị vận tải phải chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt kỹ thuật và pháp lý. Hồ sơ cần thiết bao gồm đơn đề nghị, bản sao các giấy tờ đăng ký xe và kiểm định an toàn kỹ thuật, và quan trọng nhất là Phương án vận chuyển chi tiết. Phương án này phải nêu rõ tuyến đường, thông số kích thước (Dài x Rộng x Cao) và khối lượng hàng hóa, đảm bảo rằng tuyến đường được cấp phép chịu được tải trọng và khổ giới hạn của lô hàng.

Thẩm quyền cấp giấy phép được phân cấp rõ ràng: Cục Đường bộ Việt Nam, Khu Quản lý đường bộ, hoặc Sở Xây dựng/Sở Giao thông công chánh TP.HCM, tùy thuộc vào phạm vi và tính chất của tuyến đường. Thời gian cấp phép tương đối nhanh (01 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ), nhấn mạnh sự cần thiết của việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác ngay từ đầu.  

Kết luận

Việc quản lý chiều cao xếp hàng hóa trên xe tải là một khía cạnh không thể thiếu trong chiến lược quản lý rủi ro của mọi doanh nghiệp vận tải. Bằng cách tuân thủ nghiêm ngặt Thông tư 12/2025/TT-BXD và các quy định sửa đổi, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật chằng buộc (Lashing) chuyên nghiệp, các doanh nghiệp có thể đảm bảo an toàn vận hành, bảo vệ tài sản, và duy trì tính liên tục của chuỗi cung ứng.

Với hiệu lực của Nghị định 168/2024/NĐ-CP từ năm 2025, mức phạt tăng mạnh cùng cơ chế phạt kép đối với cả tài xế và chủ xe sẽ làm tăng đáng kể rủi ro pháp lý và tài chính cho những hành vi không tuân thủ. Do đó, doanh nghiệp cần chuyển đổi từ tư duy chấp nhận rủi ro vi phạm sang quản lý tuân thủ chủ động, thông qua việc đầu tư vào hệ thống đo lường chính xác, đào tạo thường xuyên, và kiểm soát quy trình xếp hàng nghiêm ngặt để tối ưu hóa vận hành và bảo vệ lợi ích dài hạn.

>>> Xem thêm: Những trường hợp "độ xe" vẫn được đăng kiểm cập nhật mới nhất 2024

Mọi vướng mắc pháp lý vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162 để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty luật Minh Khuê tư vấn, giải đáp chi tiết.Chúng tôi rất hân hạnh khi nhận được sự hợp tác của quý khách hàng. Xin chân thành cảm ơn!