1. Như thế nào là khám chữa bệnh đúng tuyến?

Theo Điều 11 Thông tư 40/2015/TT-BYT và khoản 7 Điều 15 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, các trường hợp được xác định là đúng tuyến khám, chữa bệnh BHYT như sau:

- Người có thẻ BHYT đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu tại cơ sở khám, chữa bệnh tuyến xã hoặc phòng khám đa khoa hoặc bệnh viện tuyến huyện được quyền khám, chữa bệnh BHYT tại trạm y tế tuyến xã hoặc phòng khám đa khoa, hoặc bệnh viện tuyến huyện trong cùng địa bàn tỉnh.

- Người có thẻ BHYT đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu tại cơ sở khám, chữa bệnh tuyến xã chuyển tuyến đến bệnh viện huyện, bao gồm cả các bệnh viện huyện đã được xếp hạng I, hạng II và bệnh viện y học cổ truyền tỉnh (trong trường hợp bệnh viện huyện không có khoa y học cổ truyền).

- Người có thẻ BHYT được bệnh viện tuyến huyện, bao gồm cả bệnh viện đã được xếp hạng I, hạng II và bệnh viện đa khoa, bệnh viện chuyên khoa, viện chuyên khoa, trung tâm chuyên khoa tuyến tỉnh chuyển tuyến đến trung tâm chuyên khoa tuyến tỉnh hoặc bệnh viện đa khoa, bệnh viện chuyên khoa, viện chuyên khoa tuyến tỉnh cùng hạng hoặc hạng thấp hơn.

- Trường hợp cấp cứu:

+ Người bệnh được cấp cứu tại bất kỳ cơ sở khám, chữa bệnh nào. Bác sĩ hoặc y sĩ tiếp nhận người bệnh đánh giá, xác định tình trạng cấp cứu và ghi vào hồ sơ, bệnh án.

+ Sau giai đoạn điều trị cấp cứu, người bệnh được chuyển vào điều trị nội trú tại cơ sở khám, chữa bệnh nơi đã tiếp nhận cấp cứu người bệnh hoặc được chuyển đến cơ sở khám, chữa bệnh khác để tiếp tục điều trị theo yêu cầu chuyên môn hoặc được chuyển về nơi đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu sau khi đã điều trị ổn định.

+ Trường hợp người bệnh được chuyển tuyến khám, chữa bệnh có bệnh khác kèm theo, bệnh được phát hiện hoặc phát sinh ngoài bệnh đã ghi trên giấy chuyển tuyến, cơ sở khám, chữa bệnh nơi tiếp nhận người bệnh thực hiện việc khám, chữa bệnh đối với các bệnh đó trong phạm vi chuyên môn.

- Người tham gia BHYT trong thời gian đi công tác, làm việc lưu động, học tập trung được khám, chữa bệnh ban đầu tại cơ sở khám, chữa bệnh cùng tuyến hoặc tương đương với cơ sở đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu ghi trên thẻ BHYT.

Như vậy, từ quy định trên, người dân được xem là khám, chữa bệnh đúng tuyến trong các trường hợp:

- Khám, chữa bệnh đúng nơi đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu.

- Khám, chữa bệnh tại nơi được thông tuyến.

- Khám, chữa bệnh có giấy chuyển tuyến của cơ sở khám, chữa bệnh ban đầu.

- Trường hợp cấp cứu.

- Khám, chữa bệnh trong thời gian đi công tác, làm việc lưu động, học tập trung khám, chữa bệnh ban đầu tại cơ sở khám, chữa bệnh cùng tuyến hoặc tương đương cơ sở đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu.

2. Khám, chữa bệnh đúng tuyến có mức hưởng năm 2021 thế nào?

Căn cứ Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế 2008 sửa đổi bổ sung 2014, người tham gia BHYT khi đi khám, chữa bệnh được quỹ BHYT thanh toán chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng với mức hưởng như sau:

+ 100% chi phí khám, chữa bệnh với đối tượng là bộ đội, công an, người có công với cách mạng, trẻ em dưới 06 tuổi, người thuộc hộ gia đình nghèo…

+ 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh khi người bệnh có thời gian tham gia BHYT 5 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí khám, chữa bệnh trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở, trừ trường hợp tự đi khám, chữa bệnh không đúng tuyến.

+ 95% chi phí khám, chữa bệnh với người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hàng tháng, thân nhân của người có công với cách mạng, người thuộc hộ gia đình cận nghèo…

+ 80% chi phí khám, chữa bệnh đối với các đối tượng khác.

Lưu ý: Trường hợp một người thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT thì được hưởng quyền lợi BHYT theo đối tượng có quyền lợi cao nhất.

Như vậy, mức hưởng BHYT khi khám, chữa bệnh đúng tuyến 2021 gồm các mức 100%, 95% và 80% tùy từng đối tượng.

3. Khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trái tuyến là gì?

Khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trái tuyến: Là trường hợp đến cơ sở KCB không đúng với nơi đăng ký KCB BHYT ban đầu đã đăng ký, nhưng cơ sở KCB đó cùng cấp (có thể là cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh) với cơ sở KCB BHYT ban đầu đã đăng ký.

Theo Điều 11 Thông tư 40/2015/TT-BYT, các trường hợp được xác định là đúng tuyến khám, chữa bệnh BHYT bao gồm:

Người có thẻ BHYT đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu.

Đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu tại cơ sở khám, chữa bệnh tuyến xã chuyển tuyến đến bệnh viện huyện.

Trường hợp khám, chữa bệnh chuyển tuyến.

Trường hợp cấp cứu.

Trường hợp người bệnh được chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh có bệnh khác kèm theo, bệnh được phát hiện hoặc phát sinh ngoài bệnh đã ghi trên giấy chuyển tuyến, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi tiếp nhận người bệnh thực hiện việc khám bệnh, chữa bệnh đối với các bệnh đó trong phạm vi chuyên môn.

Như vậy, có thể hiểu khám, chữa bệnh BHYT trái tuyến là trường hợp không khám, chữa bệnh đúng tuyến như quy định nêu trên.

4. Quy định về mức hưởng bảo hiểm khi khám chữa bệnh trái tuyến

Khoản 3 Điều 22 Luật BHYT quy định: Trường hợp người có thẻ bảo hiểm y tế tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán theo mức hưởng quy định tại khoản 1 Điều này theo tỷ lệ như sau, trừ trường hợp quy định tại khoản 5 điều này:

– Tại bệnh viện tuyến trung ương là 40% chi phí điều trị nội trú.

– Tại bệnh viện tuyến tỉnh là 100% chi phí điều trị nội trú theo mức hưởng của thẻ BHYT từ ngày 01 tháng 01 năm 2021 trên phạm vi cả nước.

Từ ngày 01 tháng 01 năm 2021, quỹ bảo hiểm y tế chi trả chi phí điều trị nội trú theo mức hưởng quy định tại khoản 1 Điều này cho người tham gia bảo hiểm y tế khi tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tuyến tỉnh trong phạm vi cả nước.

Như vậy, từ thời điểm ngày 01/01/2021, người có thẻ BHYT tự đi khám chữa bệnh không đúng tuyến tại các cơ sở khám chữa bệnh tuyến tỉnh trên phạm vi toàn quốc được quỹ BHYT chi trả chi phí điều trị nội trú theo phạm vi quyền lợi và mức hưởng (như đúng tuyến).

Quy định trên được hiểu như sau: Ví dụ một người có thẻ BHYT thuộc đối tượng có mức hưởng 80% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong trường hợp đi khám chữa bệnh đúng tuyến thì từ 01/01/2021, đi khám chữa bệnh trái tuyến tại bệnh viện tuyến tỉnh được chi trả theo tỷ lệ là 100% của 80% chi phí điều trị nội trú (tức 80% chi phí điều trị nội trú).

5. Quy định khám chữa bệnh trái tuyến do Covid-19

Câu hỏi: Thưa Luật sư: Tôi là nhân viên văn phòng, tôi có tham gia bảo hiểm xã hội và có được hưởng quyền lợi về bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, trong dịch COVID-19, do thực hiện chỉ thị 16 của Chính phủ nên việc khám chữa bệnh được đúng tuyến bị hạn chế. Vậy, Nhà nước có chính sách nào giúp chúng tôi được đảm bảo quyền lợi không?

Trả lời: Cảm ơn câu hỏi của bạn, tôi xin thay mặt Luật Minh Khuê đưa ra giải đáp như sau:

Tình hình dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, gây ảnh hưởng rất nhiều đến mọi mặt đời sống xã hội của người dân. Trong các khu vực thực hiện dãn cách xã hội nhiều người buộc phải khám bệnh, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT) trái tuyến, lợi ích của người tham gia BHYT bị ảnh hưởng, chi phí khám chữa bệnh có thể tăng lên rất nhiều.

Để đảm bảo lợi ích cho người dân tham gia BHYT, mới đây, ngày 29/7/2021 Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành Công văn số 2259/BHXH-CSYT về khám bệnh, chữa bệnh và thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT giai đoạn dịch bệnh Covid-19. Tại công văn nêu rõ:

“Đối với các địa phương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16: BHXH tỉnh thông báo và hướng dẫn để người bệnh BHYT được KCB tại cơ sở KCB thuận lợi nhất trên địa bàn, không phân biệt nơi đăng ký KCB ban đầu, được hưởng quyền lợi KCB BHYT như các trường hợp KCB đúng tuyến; phối hợp với cơ sở KCB thực hiện chuyển tuyến người bệnh theo yêu cầu chuyên môn và khả năng tiếp nhận của tuyến trên”.

Do đó, các trường hợp tại các địa phương thực hiện giãn cách xã hội, người dân khi KCB sẽ không phân biệt nơi đăng ký KCB ban đầu, được hưởng quyền lợi như KCB đúng tuyến.

Đối với bệnh nhân được làm các xét nghiệm chẩn đoán COVID-19 theo hướng dẫn của Bộ Y tế và được quỹ BHYT hoặc ngân sách nhà nước chi trả theo quy định;

Đối với bệnh nhân mắc bệnh mãn tính như: Tăng huyết áp; tiểu đường; Basedow; ung thư đang được quản lý điều trị tại Bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh thì:

Căn cứ danh sách người bệnh được Trung tâm Giám định BHYT và thanh toán đa tuyến cập nhật, thông báo trên Hệ thống thông tin giám định.
BHXH tỉnh phối hợp với Sở Y tế và các cơ sở KCB tổ chức quản lý khám, cấp thuốc tại các cơ sở tuyến dưới đủ năng lực.

6. Mức hưởng khám chữa bệnh đúng tuyến

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 22, Luật Bảo hiểm y tế năm 2014 quy định,người tham gia BHYT khi đi KCB đúng tuyến sẽ được quỹ BHYT thanh toán chi phí trong phạm vi được hưởng với mức hưởng như sau:

“Đối với các địa phương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16: BHXH tỉnh thông báo và hướng dẫn để người bệnh BHYT được KCB tại cơ sở KCB thuận lợi nhất trên địa bàn, không phân biệt nơi đăng ký KCB ban đầu, được hưởng quyền lợi KCB BHYT như các trường hợp KCB đúng tuyến; phối hợp với cơ sở KCB thực hiện chuyển tuyến người bệnh theo yêu cầu chuyên môn và khả năng tiếp nhận của tuyến trên”.

Căn cứ danh sách người bệnh được Trung tâm Giám định BHYT và thanh toán đa tuyến cập nhật, thông báo trên Hệ thống thông tin giám định.
BHXH tỉnh phối hợp với Sở Y tế và các cơ sở KCB tổ chức quản lý khám, cấp thuốc tại các cơ sở tuyến dưới đủ năng lực.