1. Hiểu thế nào về lựa chọn nhà thầu?
Lựa chọn nhà thầu được hiểu là hình thức mà chủ đầu tư đã chọn cho dự án của mình cho phép sự tham gia của nhiều nhà thầu và nhà đầu tư, mở rộng các cơ hội và không gặp các ràng buộc về kỹ thuật hay các yêu cầu đặc biệt. Bằng cách lựa chọn hình thức này, chủ đầu tư đã tạo ra một môi trường đa dạng, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà thầu và nhà đầu tư. Điều này không chỉ tăng khả năng đạt được mức giá cạnh tranh tốt nhất, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để tìm kiếm các đối tác có kỹ năng và kinh nghiệm phù hợp.
Hơn nữa, hình thức này không đặt ra bất kỳ rào cản nào về kỹ thuật hoặc yêu cầu đặc biệt. Điều này cho phép nhà thầu và nhà đầu tư tham gia tự do, không bị hạn chế bởi các yêu cầu kỹ thuật phức tạp hay các đặc tính đặc biệt. Sự linh hoạt trong việc tham gia này mang lại nhiều lợi ích cho cả chủ đầu tư và những người tham gia, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và thành công của dự án. Tổng quan, việc lựa chọn hình thức này không chỉ mở rộng phạm vi tham gia của các nhà thầu và nhà đầu tư, mà còn loại bỏ các ràng buộc kỹ thuật và yêu cầu đặc biệt, tạo ra một môi trường linh hoạt và cơ hội đa dạng cho dự án
2. Quy trình lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công
Quy trình cụ thể cho việc lựa chọn nhà thầu cung cấp sản phẩm và dịch vụ công, dựa trên quy định tại Điều 54 của Luật Đấu thầu năm 2013. Quy trình này bao gồm các bước sau:
- Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu: Bước này đòi hỏi sự chuẩn bị trước để tiến hành quá trình lựa chọn nhà thầu. Các công việc chuẩn bị bao gồm xác định nhu cầu cụ thể, lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu, và thu thập thông tin về các nhà thầu tiềm năng.
- Tổ chức lựa chọn nhà thầu: Bước này liên quan đến việc tổ chức quá trình lựa chọn nhà thầu. Điều này có thể bao gồm việc công bố thông báo lựa chọn nhà thầu, yêu cầu nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, và tổ chức phiên họp để xem xét các hồ sơ và đánh giá nhà thầu.
- Đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và thương thảo hợp đồng: Ở bước này, các hồ sơ dự thầu và hồ sơ đề xuất của nhà thầu sẽ được đánh giá. Quá trình này có thể bao gồm việc kiểm tra, đánh giá năng lực kỹ thuật và tài chính của nhà thầu, và thực hiện thương thảo để đạt được điều khoản hợp đồng tốt nhất.
- Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu: Kết quả lựa chọn nhà thầu sau quá trình đánh giá sẽ được trình, thẩm định và phê duyệt. Khi đã hoàn thành, kết quả này sẽ được công khai để tạo tính minh bạch và công bằng.
- Hoàn thiện, ký kết hợp đồng: Cuối cùng, sau khi kết quả lựa chọn nhà thầu đã được công khai, bước này liên quan đến hoàn thiện và ký kết hợp đồng với nhà thầu được chọn. Việc này đảm bảo rằng các điều khoản và điều kiện của hợp đồng được thực hiện theo đúng quy định và đáp ứng nhu cầu của dự án.
Quy trình lựa chọn nhà thầu cung cấp sản phẩm và dịch vụ công theo các bước trên đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong việc tìm kiếm và chọn lựa nhà thầu phù hợp cho các dự án công.
3. Các hình thức lựa chọn nhà thầu
* Đấu thầu hạn chế:
Hai hình thức đấu thầu được quy định trong Luật Đấu thầu 2013: đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế.
- Đấu thầu rộng rãi:
+ Đấu thầu rộng rãi là hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư mà không có hạn chế về số lượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự. Điều này tạo điều kiện cho sự tham gia rộng rãi và cạnh tranh trong quá trình đấu thầu.
+ Hình thức đấu thầu rộng rãi áp dụng cho các gói thầu, dự án thuộc phạm vi quy định của Luật Đấu thầu 2013, trừ khi có quy định riêng tại các điều 21, 22, 23, 24, 25, 26 và 27 của Luật
- Đấu thầu hạn chế:
+ Đấu thầu hạn chế được áp dụng trong trường hợp gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng được yêu cầu của gói thầu. Điều này có nghĩa là chỉ có một số nhà thầu đáp ứng đủ tiêu chí và khả năng kỹ thuật để tham gia vào quá trình đấu thầu.
+ Đấu thầu hạn chế áp dụng khi gói thầu có tính đặc thù và chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu. Điều này cho phép chủ thầu lựa chọn từ một nhóm nhỏ nhà thầu có khả năng thực hiện dự án một cách tốt nhất
Quy định về đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế trong Luật Đấu thầu 2013 đảm bảo sự linh hoạt và hiệu quả trong quá trình lựa chọn nhà thầu, dựa trên yêu cầu kỹ thuật và tính đặc thù của gói thầu.
* Chỉ định thầu:
- Gói thầu cần thực hiện để khắc phục ngay hoặc để xử lý kịp thời hậu quả gây ra do sự cố bất khả kháng; gói thầu cần thực hiện để bảo đảm bí mật nhà nước: Trong trường hợp xảy ra sự cố bất khả kháng gây hậu quả cần khắc phục ngay, chủ thầu có thể chỉ định thầu cho nhà thầu mà không cần qua quá trình đấu thầu. Gói thầu cần thực hiện để bảo đảm bí mật nhà nước cũng có thể áp dụng chỉ định thầu.
- Gói thầu cần triển khai ngay để tránh gây nguy hại trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe và tài sản của cộng đồng dân cư hoặc để không ảnh hưởng nghiêm trọng đến công trình liền kề: Trong trường hợp gói thầu có liên quan đến an toàn và sự bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của cộng đồng dân cư hoặc để tránh ảnh hưởng nghiêm trọng đến công trình liền kề, chủ thầu có thể áp dụng chỉ định thầu.
- Gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư, thiết bị y tế để triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh trong trường hợp cấp bách: Trong trường hợp phòng, chống dịch bệnh đang diễn ra trong tình trạng cấp bách, gói thầu liên quan đến mua sắm các vật tư y tế cần thiết có thể được chỉ định thầu.
- Gói thầu cấp bách cần triển khai nhằm mục tiêu bảo vệ chủ quyền quốc gia, biên giới quốc gia, hải đảo: Trong trường hợp gói thầu liên quan đến bảo vệ chủ quyền quốc gia, biên giới quốc gia hoặc bảo vệ các lợi ích quốc gia trên hải đảo, chủ thầu có thể áp dụng chỉ định thầu.
- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa phải mua từ nhà thầu đã thực hiện trước đó do phải bảo đảm tính tương thích về công nghệ, bản quyền mà không thể mua được từ nhà thầu khác; gói thầu có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm; mua bản quyền sở hữu trí tuệ: Trong các trường hợp gói thầu liên quan đến dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa đòi hỏi tính tương thích về công nghệ, bản quyền hoặc có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm, chủ thầu có thể áp dụng chỉ định thầu
- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng: Trường hợp gói thầu liên quan đến dịch vụ tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế xây dựng, tác giả của thiết kế kiến trúc công trình trúng tuyển hoặc được tuyển chọn theo quy định có thể được chỉ định thầu.
- Gói thầu thi công xây dựng tượng đài, phù điêu, tranh hoành tráng, tác phẩm nghệ thuật gắn với quyền tác giả: Trong trường hợp gói thầu liên quan đến thi công xây dựng các công trình nghệ thuật như tượng đài, phù điêu, tranh hoành tráng, tác phẩm nghệ thuật gắn với quyền tác giả từ khâu sáng tác đến thi công công trình, nhà thầu có thể được chỉ định thầu.
- Gói thầu di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật do một đơn vị chuyên ngành trực tiếp quản lý để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng: Trong trường hợp gói thầu liên quan đến di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật để phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, nhà thầu có thể được chỉ định thầu.
- Gói thầu rà phá bom, mìn, vật nổ để chuẩn bị mặt bằng thi công xây dựng công trình: Trong trường hợp gói thầu liên quan đến rà phá bom, mìn, vật nổ để chuẩn bị mặt bằng thi công xây dựng công trình, nhà thầu có thể được chỉ định thầu.
- Gói thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công, gói thầu có giá gói thầu trong hạn mức được áp dụng chỉ định thầu theo quy định của Chính phủ phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ:Trong trường hợp gói thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công có giá gói thầu nằm trong hạn mức quy định bởi Chính phủ và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, nhà thầu có thể được chỉ định thầu
* Chào hàng cạnh tranh
- Chào hàng cạnh tranh áp dụng cho các gói thầu có giá trị nằm trong hạn mức quy định bởi Chính phủ và thuộc vào một trong các trường hợp sau:
+ Gói thầu dịch vụ phi tư vấn thông dụng và đơn giản.
+ Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, có sẵn trên thị trường với đặc tính kỹ thuật đã được tiêu chuẩn hóa và có chất lượng tương đương.
+ Gói thầu xây lắp công trình đơn giản đã có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt
- Để thực hiện chào hàng cạnh tranh, các điều kiện sau phải được đáp ứng:
+ Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt.
+ Có dự toán được phê duyệt theo quy định.
+ Đã được bố trí vốn theo yêu cầu tiến độ thực hiện gói thầu
* Mua sắm trực tiếp
- Mua sắm trực tiếp áp dụng cho gói thầu mua sắm hàng hóa tương tự thuộc cùng một dự án, dự toán mua sắm hoặc thuộc dự án, dự toán mua sắm khác
- Để thực hiện mua sắm trực tiếp, các điều kiện sau phải được đáp ứng:
+ Nhà thầu đã trúng thầu thông qua đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế và đã ký hợp đồng thực hiện gói thầu trước đó.
+ Gói thầu có nội dung, tính chất tương tự và quy mô nhỏ hơn 130% so với gói thầu đã ký hợp đồng trước đó.
+ Đơn giá của các phần việc trong gói thầu mua sắm trực tiếp không được cao hơn đơn giá của các phần việc tương ứng trong gói thầu tương tự đã ký hợp đồng trước đó.
+ Thời hạn từ khi ký hợp đồng của gói thầu trước đó đến ngày phê duyệt kết quả mua sắm trực tiếp không quá 12 tháng
- Trong trường hợp nhà thầu thực hiện hợp đồng trước đó không có khả năng tiếp tục thực hiện gói thầu mua sắm trực tiếp, có thể áp dụng mua sắm trực tiếp cho nhà thầu khác nếu nhà thầu đó đáp ứng các yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và giá theo hồ sơ mời thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu trước đó
* Tự thực hiện
- Tự thực hiện áp dụng cho gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm trong trường hợp tổ chức trực tiếp quản lý và sử dụng gói thầu. Điều này có nghĩa là tổ chức đó sẽ không thực hiện quy trình đấu thầu mở rộng hoặc hạn chế mà tự thực hiện công việc đó
- Để tự thực hiện, tổ chức đó phải đáp ứng các yêu cầu sau:
+ Có năng lực kỹ thuật đủ để thực hiện công việc trong gói thầu.
+ Có năng lực tài chính đủ để thực hiện gói thầu.
+ Có kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu
* Lựa chọn nhà thầu, nhà thầu tư trong trường hợp đặc biệt
- Trong trường hợp gói thầu, dự án có các điều kiện đặc thù, riêng biệt không phù hợp với các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư quy định tại các điều 20, 21, 22, 23, 24 và 25 của Luật Đấu thầu 2013, thì người có thẩm quyền sẽ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và quyết định phương án lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
- Trong trường hợp này, quyết định về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư sẽ được đưa ra bởi Thủ tướng Chính phủ sau khi xem xét các yếu tố đặc thù và riêng biệt liên quan đến gói thầu, dự án. Điều này đảm bảo rằng quyết định lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư được đưa ra một cách linh hoạt và phù hợp với tình huống cụ thể
* Tham gia thực hiện của cộng đồng:
Điều 27 của Luật Đấu thầu 2013, quy định về cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương có thể thực hiện toàn bộ hoặc một phần gói thầu trong các trường hợp sau đây:
- Gói thầu thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ xóa đói giảm nghèo cho các huyện, xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo, vùng kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn: Điều này cho phép cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương được giao thực hiện toàn bộ hoặc một phần gói thầu trong các chương trình nhằm hỗ trợ phát triển và cải thiện điều kiện sống cho các khu vực đặc biệt khó khăn như miền núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo.
- Gói thầu quy mô nhỏ mà cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương có thể đảm nhiệm: Điều này cho phép cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương thực hiện toàn bộ hoặc một phần gói thầu có quy mô nhỏ, và họ có đủ năng lực và kỹ thuật để thực hiện công việc đó. Điều này nhằm khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương trong quá trình thực hiện các gói thầu nhỏ, tạo điều kiện phát triển kinh tế cũng như thúc đẩy tạo việc làm trong cộng đồng.
Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề thời gian lựa chọn nhà thầu theo quy định mới nhất năm 2023 của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.
