Chào anh chị, em muốn hỏi trường hợp như sau: Chị A đã li dị chồng, có một đứa con trai 4 tuổi là cháu B. Sau khi li hôn, chị có mua 1 Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và người được thụ hưởng nếu chị A gặp rủi ro tử vong hoặc thương tật vĩnh viễn là đứa con trai duy nhất đó, đã được chỉ định trong HĐBH. Hiện tại, ba của cháu có nghĩa vụ cấp dưỡng, cháu ở chung với ông bà ngoại. Vậy, nếu chị A chết hoặc thương tật toàn bộ vĩnh viễn, HDBH này sẽ thừa kế cho con trai thì người chồng đã li dị (ba của đứa bé) có quyền lợi gì đối với HD BH này không? Nếu chị muốn ông ba ngoại thay cho cháu B nhận số tiền BH đó và người cha không liên quan đến tài sản này thì ông ba ngoại cần làm những thủ tục gì? Cảm ơn anh chị rất nhiều.

Trả lời:

Về việc quản lý tài sản riêng của con được quy định ở Điều 76 luật hôn nhân và gia đình 2014 

“1. Con từ đủ 15 tuổi trở lên có thể tự mình quản lý tài sản riêng hoặc nhờ cha mẹ quản lý.

2. Tài sản riêng của con dưới 15 tuổi, con mất năng lực hành vi dân sự do cha mẹ quản lý. Cha mẹ có thể ủy quyền cho người khác quản lý tài sản riêng của con. Tài sản riêng của con do cha mẹ hoặc người khác quản lý được giao lại cho con khi con từ đủ 15 tuổi trở lên hoặc khi con khôi phục năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp cha mẹ và con có thỏa thuận khác.

3. Cha mẹ không quản lý tài sản riêng của con trong trường hợp con đang được người khác giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự; người tặng cho tài sản hoặc để lại tài sản thừa kế theo di chúc cho người con đã chỉ định người khác quản lý tài sản đó hoặc trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

4. Trong trường hợp cha mẹ đang quản lý tài sản riêng của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự mà con được giao cho người khác giám hộ thì tài sản riêng của con được giao lại cho người giám hộ quản lý theo quy định của Bộ luật dân sự”.

Vậy trong trường hợp của bạn , tài sản của bạn để lại cho con sau khi qua đời sẽ được coi là tài sản riêng của con , giả sử tại thời điểm đó, con bạn đã đủ 15 tuổi thì cháu có quyền được tự mình quản lý tài sản này hoặc ủy quyền cho người khác quản lý . Nếu lúc đó cháu dưới 15 tuổi thì căn cứ vào khoản 3 điều 75 luật hôn nhân gia đình nêu trên thì bạn có thể chỉ định người quản lý tài sản cho cháu ( ví dụ chỉ định cho ông bà ngoại mà không nhất thiết phải là người bố).

Chào Luật sư Tôi có câu hỏi về luật đất đai như sau, rất mong luật sư tư vấn sớm Gia đình tôi có mảnh đất hơn 1.300m2 ở ngoại thành Hà Nội. Hiện gia đình tôi vẫn đang ở. Năm 2009 được làm sổ đỏ đứng tên ông nội tôi, nhưng sau đó sổ đỏ bị thất lạc, và gia đình tôi chưa nhận được. Năm 2010, ông nội tôi mất. Bố tôi có lên xã làm lại sổ đỏ để chuyển về tên bố tôi, tuy nhiên khi chưa làm xong, bố tôi qua đời. Và từ đó đến nay đất nhà tôi vẫn chưa có sổ đỏ Năm nay 2016, trên xã có đợt làm sổ lại cho nhà tôi, và lần này mẹ tôi (tức con dâu) đứng tên dạng thừa kế lại từ ông nội, và bố tôi. Tuy nhiên hiện xã có báo về 1 khoản thuế TNCN 20 triệu và phí trước bạ 5 triệu (vì lí do mẹ tôi là con dâu, nên phải đóng thuế TNCN khi được thừa kế) Vậy Luật sư cho tôi hỏi như vậy có đúng không? Nếu ko thì phải ntn? Cảm ơn Luật sư.

Trả lời:

Trong trường hợp của gia đình bạn , việc cơ quan thuế yêu cầu như vậy là không đúng với quy định của pháp luật, bởi :

Thứ nhất , bố bạn mất sau ông bạn do vậy bố bạn đã là người thừa kế hợp pháp của ông bạn , tuy trong quá trình làm sổ đỏ bố bạn không may qua đời (chưa đứng tên chủ sở hữu trên sổ đỏ) nhưng tài sản mà ông bạn để lại sẽ vẫn được coi là tài sản hợp pháp của bố bạn , sau khi bố bạn qua đời thì tài sản này sẽ được chuyển giao theo hình thức thừa kế cho mẹ bạn ( theo sự thỏa thuận của các thành viên trong gia đình ) . Vì vậy đây là tài sản mà mẹ bạn được thừa ké từ bố bạn chứ không phải từ ông nội bạn .

Thứ hai , có thể đã có sự áp dụng sai pháp luật đối với trường hợp của mẹ bạn , Điểm d Điều 3 Thông tư số 111/2013/TT-BTC ngày 15/8/2013 của Bộ Tài chính quy định về các khoản thu nhập được miễn thuế, trong đó:

“d) Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản (bao gồm cả nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản) giữa: vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội, ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau”.

Khoản 10 Điều 4 Nghị định 45/2011/NĐ-CP ngày 17-6-2011 của Chính phủ về Lệ phí trước bạ, có quy định một trong các trường hợp không phải nộp lệ phí trước bạ là:

Nhà, đất nhận thừa kế hoặc là quà tặng giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau nay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu.

Khoản 10, điều 3, Thông tư 124/2011/TT-BTC ngày 31-8-2011 của Bộ Tài chính, hướng dẫn về lệ phí trước bạ, có hướng dẫn thêm về trường hợp không phải nộp lệ phí trước bạ, như sau:

>> Xem thêm:  Nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm, án phí phúc thẩm

Nhà, đất thừa kế, hoặc là quà tặng giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau nay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu. Trường hợp này, nhà, đất được miễn lệ phí trước bạ là nhà, đất có nguồn gốc là tài sản thừa kế hoặc quà tặng mà người nhận tài sản lần đầu tiên được nhận thừa kế hoặc nhận quà tặng từ vợ (hoặc chồng), từ cha đẻ (hoặc mẹ đẻ), từ cha nuôi (hoặc mẹ nuôi), từ cha vợ (hoặc mẹ vợ), từ cha chồng (hoặc mẹ chồng), từ ông nội (hoặc bà nội), từ ông ngoại (hoặc bà ngoại), từ con đẻ (hoặc con nuôi), từ con dâu (hoặc con rể) từ cháu nội (hoặc cháu ngoại), từ anh, chị, em ruột.

Vậy có thể khẳng định , dù giải thích trường hợp của mẹ bạn theo hướng chồng để lại thừa kế cho vợ , hay cha chồng để lại cho con dâu thì cũng đều được miễn thuế trước bạn cũng như thuế TNCN .

Xin quý Luật sư vui lòng tư vấn giúp tôi: nguyên ba mẹ tôi mất nay gia đình tôi làm lại thủ tục cấp đổi chủ sở hữu ( diện thừa kế ), đã hoàn tất hồ sơ và đã có Biên nhận hồ sơ ( từ tháng 7/ 2010 ), hẹn 45 ngày sau sẽ có sổ đó . Nhưng mấy năm nay gia đình tôi đi từ Phường rồi lân thị xã để nhận sổ luôn được trả lời là chưa cò. đến nay lại trả lời là mất hồ sơ rồi. Gia đình tôi rất bức xúc với sự việc này. Xin Luật sư chỉ giúp: - Thủ tục người dân nộp lân để xin đăng kí Quyền sử dụng đất ( cấp đổi ) thì có thể mất được không? - Bây giờ gia đình tôi phải làm sao? Xin luật sư chỉ giúp, chúng tôi phải đi đến những cơ quan nào để xin được cứu giúp. Xin chân thành cảm ơn!

Trả lời:

Theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành, thời hạn giải quyết yêu cầu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là không quá 15 ngày. Trong thời gian giải quyết yêu cầu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nếu trong hồ sơ của bạn còn thiếu loại giấy tờ nào thì cơ quan có thẩm quyền đăng ký quyền sử dụng đất có trách nhiệm hướng dẫn bạn làm lại, làm đúng, làm đủ, đồng thời cơ quan này còn có trách nhiệm hướng dẫn bạn về việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính khi đăng ký quyền sử dụng đất. 

Nếu mảnh đất của bạn cần phải xác minh , đo đạc lại thì thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày .

Do đó, việc Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất 6 năm không có trả lời cho bạn và đến nay thông báo là làm mất hồ sơ của gia đình bạn là đã vi phạm quy định của luật đất đai năm 2013 

Trong trường hợp này, bạn có thể làm đơn khiếu nại gửi Phòng tài nguyên và môi trường cấp huyện, nơi quản lý của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất, yêu cầu được giải quyết vụ việc . 

Thưa luật sư, xin hỏi: Gia đình ông Lâm hiện đang ở tại căn nhà của bà Sơn được thừa kế từ cha mẹ. Bà Sơn đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2004. Tháng 5/2015, bà Sơn ủy quyền cho ông Lâm sử dụng căn nhà. Tháng 12/2015, bà Hoa muốn mua căn nhà này nên đã đặt cọc trước số tiền là 50 triệu đồng với ông Lâm. Hai bên dự định sẽ ký hợp đồng mua bán vào tháng 3/2016. Tuy nhiên sau đó vì không yên tâm với hợp đồng ủy quyền, cho rằng ông Lâm thực ra không phải là chủ sử dụng đất nên bà Hoa không muốn làm hợp đồng mua bán nữa và đòi lại số tiền cọc 50 triệu đồng. Hỏi: 1. Hợp đồng ủy quyền giữa bà Sơn - ông Lâm, hợp đồng đặt cọc và hợp đồng mua bán giữa ông Lâm – bà Hoa có là các hợp đồng hợp pháp không? 2. Bà Hoa có thể đòi lại số tiền cọc 50 triệu đồng hay không?

Theo quy định của bộ luật dân sự 2015 , thì khi ông Lâm và bà Sơn xác lập hợp đồng ủy quyền thì cần phải căn cứ vào các tình tiết :

1. Hợp đồng ủy quyền này có được công chứng hoặc chứng thực không ? , nếu có thì hợp đồng này mới có hiệu lực về mặt pháp luật , nếu không thì người chủ mảnh đất có quyền yêu cầu tuyên hợp dồng ủy quyền này là vô hiệu . Theo đó hai bên phải trả lại cho nhau những gì đã nhận của nhau và hợp đồng đặt cọc mua bán đất gữa ông Lâm và bà Hoa cũng sẽ bị tuyên vô hiệu theo do ông Lâm không phải là người có thẩm quyền mua đất, theo đó , bà Hoa sẽ được nhận lại phần tiền cọc của mình và có thể có quyền phạt cọc, mức phạt do các bên thỏa thuận.

2. Giả sử hợp đồng này đã đám bảo về mặt hình thức , nhưng nội dung các công việc được bà Sơn ủy quyền cho ông Lâm là gì , trong đó có việc đại diện cho bà Sơn bán nhà không ? nếu có thì ông Lâm được phép bán nhà , nếu không thì ông Lâm không có quyền bán nhà .

>> Xem thêm:  Mẫu văn bản từ chối nhận di sản thừa kế mới nhất năm 2020

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi về vấn đề của bạn. Cảm ơn bạn đã tin tưởng và lựa chọn công ty chúng tôi.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê 

>> Xem thêm:  Dịch vụ luật sư tư vấn soạn thảo, xác lập di chúc và phân chia tài sản thừa kế theo quy định của pháp luật