1. Giới thiệu tác giả Luật sư Nguyễn Thị Chi
Sách Tìm hiểu quyền thừa kế và thủ tục giải quyết tranh chấp thừa kế tại Tòa án do Luật sư Nguyễn Thị Chi biên soạn.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Sách Tìm hiểu quyền thừa kế và thủ tục giải quyết tranh chấp thừa kế tại Tòa án
Tác giả: Luật sư Nguyễn Thị Chi
Nhà xuất bản Lao động
3. Tổng quan nội dung sách
Quan hệ về thừa kế là một trong những quan hệ pháp luật dân sự được quy định trong Bộ luật dân sự. Về bản chất thì thừa kế là sự chuyển dịch tài sản của người chết cho người còn sống theo di chúc hoặc theo pháp luật. Trong đời sống thực tế, do sự thiếu am hiểu các quy định về thừa kế nên nhiều trường hợp dẫn đến tranh chấp thừa kế và phải yêu cầu Tòa án giải quyết. Nội dung tranh chấp về thừa kế thực chất là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của các chủ thể có quyền thừa kế đối với di sản thừa kế.
Khi đã phát sinh một vụ tranh chấp thừa kế thì việc hiểu và nắm vững các quy định của pháp luật về thừa kế cũng như pháp luật tố tụng dân sự có một ý nghĩa hết sức quan trọng. Bởi lẽ nếu các đương sự và những người tiến hành tố tụng dân sự hiểu và nắm vững các quy định của pháp luật về thừa kế cũng như pháp luật tố tụng dân sự, sẽ giúp cho các chủ thể có quyền thừa kế bảo vệ có hiệu quả quyền, lợi ích hợp pháp của mình trước Tòa án, đồng thời cũng giúp cho người tiến hành tố tụng dân sự giải quyết chính xác và kịp thời các vụ kiện tranh chấp thừa kế.
Cuốn sách " Tìm Hiểu Quyền Thừa Kế và Thủ Tục Giải Quyết Tranh Chấp Thừa Kế Tại Tòa Án" do Luật sư Nguyễn Thị Chi biên soạn dựa theo các quy định mới nhất của Bộ luật dân sự 2015 và Bộ luật tố tụng dân sự 2015, sẽ giúp cho bạn đọc có thể dễ dàng nắm vững các quy định về thừa kế cũng như thủ tục giải quyết các tranh chấp về thừa kế tại Tòa án.
Ngoài ra cuốn sách còn in các quy định về thừa kế qua các thời kỳ (từ 1981 đến 2019) và các văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật tố tụng dân sự mới nhất để bạn đọc tra cứu và áp dụng khi cần thiết.
Nội dung cuốn sách gồm các chương mục như sau:
Phần I. Tìm hiểu quyền thừa kế trong Bộ luật dân sự 2015
Mục 1. Quy định chung về quyền thừa kế
Mục 2. Quy định về thừa ké theo di chúc
Mục 3. Quy định về thừa kế theo pháp luật
Mục 4. Quy định về thanh toán và phân chia di sản
Phần II. Thủ tục giải quyết tranh chấp thừa kế tại Tòa án
Mục 1. Thẩm quyền của Tòa án các cấp
1. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện
2. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh
3. Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ (Điều 39 Bộ luật TTDS 2015)
4. Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của nguyên đơn (Điều 40 Bộ luật TTDS 2015)
5. Chuyển vụ việc cho Tòa án khác và giải quyết tranh chấp về thẩm quyền (Điều 41 Bộ luật TTDS 2015)
6. Nhập hoặc tách vụ án (Điều 42 Bộ luật TTDS năm 2015)
7. Giải quyết vụ việc dân sự trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng
Mục 2. Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, và người tham gia tố tụng, thành phần giải quyết vụ việc dân sự
1. Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và nhiệm vụ, quyền hạn của những người tiến hành tố tụng
2. Việc thay đổi người tiến hành tố tụng
3. Thành phần giải quyết vụ việc dân sự
Mục 3. Người tham gia tố tụng
1. Đương sự trong vụ án dân sự và quyền nghĩa vụ vủa các đương sự
2. Những người tham gia tố tụng khác
Mục 4. Xác định chứng cứ và thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự
1. Chứng cứ và xác định chứng cứ
2. Trình tự thủ tục thu thập chứng cứ
Mục 5. Thời hạn tố tụng và thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm
1. Thời hạn tố tụng và thời hiệu khởi kiện
2. Khởi kiện và thụ lý vụ án
3. Chuẩn bị xét xử và thủ tục hòa giải tiếp cận công khai chứng cứ
Mục 6. Quy định về phiên tòa sơ thẩm
1. Quy định chung về phiên tòa sơ thẩm
2. Thủ tục bắt đầu phiên tòa
3. Thủ tục tranh tụng tại phiên tòa
4. Nghị án và tuyên án
Mục 7. Thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án cấp phúc thẩm
1. Tính chất cuẩ xét xử phúc thẩm và kháng cáo, kháng nghị bản án, quyết định của tòa án cấp sơ thẩm
2. Chuẩn bị xét xử phúc thẩm
3. Thủ tục xét xử phúc thẩm
Phần III. Các quy định về thừa kế qua các thời kỳ (từ năm 1981 đến năm 2019)
Phần phụ lục. Quy định về chế độ án phí, lệ phí tòa án và chi phí giám định, định giá, chi phí cho người làm chứng, người phiên dịch
Dưới đây Luật Minh Khuê trình bày đặc điểm của vụ án chia thừa kế ở nước ta để bạn đọc tham khảo:
Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng với các nước trên thế giới, cùng với việc toàn cầu hoá, vận hành theo cơ chế thị trường dẫn đến tình hình xã hội có nhiều biến đổi, vấn đề tài sản thuộc sở hữu cá nhân cũng ngày càng phong phú, việc thừa kế di sản cũng nảy sinh nhiều dạng tranh chấp phức tạp. Những năm gần đây, các loại tranh chấp trong quan hệ dân sự gia tăng, trong đó tranh chấp về di sản thừa kế và việc giải quyết loại án này luôn là mối quan tâm của xã hội, thậm chí gây bức xúc khi có những vụ việc phải giải quyết nhiều lần, qua nhiều cấp xét xử do khiếu kiện gay gắt, kéo dài.
Cùng với sự gia tăng về số lượng các tranh chấp dân sự nói chung và lĩnh vực thừa kế nói riêng thì tính chất mức độ tranh chấp cũng phức tạp, gay gắt hơn. Nhiều vụ việc đã qua hai cấp xét xử nhưng các bên tranh chấp vẫn không chấp nhận phán quyết của Toà án và tiếp tục khiếu nại theo thủ tục giám đốc thẩm. Mỗi năm Toà án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao tiếp nhận hàng trăm nghìn đơn khiếu nại đề nghị xem xét lại bản án, quyết định của Toà án cấp dưới theo thủ tục giám đốc thẩm.
Thực tiễn giải quyết các vụ án dân sự về thừa kế còn cho thấy không chỉ các bản án, quyết định của Toà án cấp sơ thẩm, phúc thẩm có sai lầm mà một số quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm của các Toà chuyên trách thuộc Toà án nhân dân tối cao (theo luật cũ), thậm chí là cả các quyết định của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao cũng có sai lầm nghiêm trọng. Do đó, tình trạng khiếu kiện và việc giải quyết khiếu kiện theo thủ tục giám đốc thẩm đang trở thành vấn đề thách thức gây quá tải cho Toà án và Viện kiểm sát khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ. Hệ quả không mong muốn là có trường hợp đã hết thời hạn kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm nhưng Toà án, Viện kiểm sát chưa kịp thời xem xét giải quyết, cũng có những trường hợp gần hết thời hạn kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm Tòa án, Viện kiểm sát mới nhận được đơn khiếu nại của đương sự nên không có đủ thời gian để xem xét. Do đó, có trường hợp mặc dù phát hiện bản án, quyết định của Tòa án có sai lầm, vi phạm nhưng thời hạn kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm không còn, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích chính đáng của đương sự.
Sự phức tạp của tranh chấp thừa kế do nhiều nguyên nhân, nhưng phải kể đến hai nguyên nhân chủ yếu, đó là:
Do các chủ thể tham gia quan hệ chia thừa kế (cha, mẹ, anh, em, những người thân thích, ruột thịt trong gia đình, dòng tộc…), quan hệ tranh chấp thừa kế có thể liên quan đến một vài người, song cũng có thể liên quan đến rất nhiều người trong gia đình, họ tộc, do đó tranh chấp tài sản thừa kế rất dễ phá vỡ tình cảm gia đình, họ tộc, thậm chí dẫn đến sự xuống cấp về đạo đức trong xã hội nếu không được giải quyết khách quan, thấu tình, đạt lý.
Do hạn chế của pháp luật nước ta trước đây còn thiếu hoặc quy định chưa đầy đủ về thủ tục đăng ký, quản lý tài sản, thủ tục giao, cấp đất; việc thực hiện không đúng trình tự, thủ tục trong kê khai, đăng ký của người dân, trong giao, cấp đất của cơ quan có thẩm quyền; việc giải toả, đền bù, chỉnh trang đô thị… dẫn đến việc xác định nguồn gốc của di sản khi giải quyết tranh chấp trở nên phức tạp, khó khăn hơn.
Trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự về thừa kế thấy rằng: Tài sản thực khi chia thường không trùng khớp với di sản để lại, có sự hao mòn nhất định, cùng sự thất lạc các giấy tờ, đòi hỏi cán bộ giải quyết khi xác định cần hết sức cẩn thận và chi tiết, về giá cả tài sản ở thời điểm hiện tại, về các biên bản thẩm định cũng như các khả năng sinh lợi của tài sản (đặc biệt là bất động sản). Việc xác định, đánh giá đúng đắn được các mối quan hệ tài sản cũng như phân định tài sản tranh chấp nêu trên là một vấn đề hết sức phức tạp và nhạy cảm. Thực tiễn cho thấy, nếu xác định và đánh giá đúng thì việc giải quyết mới đảm bảo được quyền lợi hợp pháp của các đương sự. Việc xác định thời hiệu thừa kế, hàng thừa kế phải chính xác, ngoài ra đối với trường hợp là con riêng của vợ hoặc chồng phải xác định mối quan hệ nuôi dưỡng, mức độ chăm sóc, tình cảm khi chung sống với người để lại di sản để đảm bảo quyền lợi cho các bên đương sự. Như vậy sẽ giảm tải việc khiếu nại theo thủ tục giám đốc thẩm.
Nhìn chung, khi giải quyết tranh chấp chia di sản thừa kế đòi hỏi Kiểm sát viên ngoài hiểu biết về tâm lý con người, tâm lý xã hội còn cần phải nắm vững chế định thừa kế trong Bộ luật dân sự, các văn bản hướng dẫn và nghiên cứu áp dụng các văn bản pháp luật có liên quan như pháp luật về sở hữu, về hôn nhân gia đình, về đất đai…nhằm giải quyết đúng pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân đặc biệt cần quan tâm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em sau khi chia tài sản thừa kế.
4. Đánh giá bạn đọc
Cuốn sách được biên soạn dựa trên các quy định pháp luật hiện hành về thừa kế cụ thể là Bộ luật dân sự năm 2015 và Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Với cách hệ thống của tác giả sẽ giúp bạn đọc nắm bắt được toàn diện quy định pháp luật về thừa kế và trình tự thủ tục giải quyết tranh chấp thừa kế tại tòa án. Hơn nữa, trong cuốn sách tác giả cũng có trích dẫn các quy định pháp luật về thừa kế qua các thời kỳ phục vụ cho mục đích tra cứu của bạn đọc.
Kết luận: Tuy không có những phân tích, bình giải chuyên sâu song cuốn sách vẫn có giá trị thực tiễn đối với bạn đọc có nhu cầu tìm hiểu quy định pháp luật về thừa kế và thủ tục giải quyết tranh chấp thừa kế tại Tòa án Việt Nam hiện nay.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé!
