1. Mức lãi suất của công ty tài chính

Theo quy định tại khoản 1, điều 468 Bộ luật dân sự 2015 quy định lãi suất vay sẽ do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay. Tuy nhiên, trường hợp luật khác có liên quan quy định khác thì lãi suất cho vay sẽ thực hiện theo quy định đó.

Tại Khoản 4, Điều 4 Luật các tổ chức tín dụng 2010 quy định:

"Tổ chức tín dụng phi ngân hàng bao gồm công ty tài chính; công ty cho thuê tài chính và các tổ chức tín dụng phi ngân hàng khác". 

Do vậy, công ty tài chính không chỉ phải chịu sự điều chỉnh của Bộ luật dân sự 2015, mà còn chịu sự điều chỉnh của luật các tổ chức tín dụng 2010 và các văn bản khác có liên quan. Công ty tài chính thực hiện một số các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng (Công ty tài chính được cho vay, bao gồm: vay trả góp, cho vay tiêu dùng khi đáp ứng được đầy đủ các điều kiện của pháp luật); trừ các hoạt động nhận tiền gửi của cá nhân và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản ngân hàng.

Cụ thể, tại Điều 9 thông tư 43/2016/TT-NHNN quy định:

- Lãi suất cho vay tiêu dùng của công ty tài chính thực hiện theo quy định của Ngân hàng nhà nước về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng. 

- Công ty tài chính ban hành quy định về khung lãi suất cho vay tiêu dùng áp dụng thống nhất trong toàn hệ thống trong từng thời kỳ, trong đó bao gồm mức lãi suất cho vay cao nhất, mức lãi suất cho vay thấp nhất đối với từng sản phẩm cho vay tiêu dùng. Việc áp dụng khung lãi suất của các công ty tài chính vẫn phải chịu sự kiểm tra, giám sát của ngân hàng Nhà nước.

Việc không có quy định khung trần lãi suất cụ thể khiến cho lãi suất cho vay của các công ty tài chính cao, ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng thanh toán và quyền lợi của người vay tiền. Tuy vậy, mức lãi suất tối đa cho mục đích tiêu dùng tại công ty tài chính sẽ do công ty tài chính tự điều chỉnh nhưng sẽ phải được Ngân hàng Nhà nước cho phép mới được áp dụng.

 

2. Quy định về thỏa thuận lãi suất cho vay 

Quy định về thỏa thuận lãi suất cho vay được quy định cụ thể tại Điều 13 thông tư 39/2016/TT-NHNN. Theo đó:

- Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng, trừ trường hợp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có quy định về lãi suất tối đa (Khoản 2 Điều 13 Luật Các tổ chức tín dụng 2010).

- Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt nam nhưng không vượt quá mức lãi suất cho vay tối đa do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ nhằm đáp ứng một số nhu cầu vốn:

+ Phục vụ lĩnh vực phát triển nông nghiệp, nông thôn theo quy định của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn;

+ Thực hiện phương án kinh doanh hàng xuất nhập khẩu theo quy định tại Luật thương mại và các văn bản hướng dẫn liên quan;

+ Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Chính phủ về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa;

+ Phát triển ngành  công nghiệp hỗ trợ theo quy định của Chính phủ về phát triển công nghiệp hỗ trợ;

+ Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo quy định của Luật công nghệ cao và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Như vậy, tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng. Trường hợp khách hàng vay vốn ngắn hạn bằng đồng việt Nam nhằm đáp ứng nhu cầu thuộc về các lĩnh vực ưu tiên và được tổ chức tín dụng đánh giá là có tình hình tài chính minh bạch, lành mạnh thì tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về mức lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam được Ngân hàng Nhà nước quy định trong từng thời kỳ. 

 

3. Tại sao các công ty tài chính có thể cho vay lãi suất cao?

Pháp luật hiện hành chưa có quy định về mức trần lãi suất cho vay tiêu dùng áp dụng với các công ty tài chính mà các công ty tài chính tự đưa ra mức lãi suất cho vay cụ thể và báo cáo với Ngân hàng Nhà nước Việt nam, nếu Ngân hàng Nhà nước không phản đối thì công ty tài chính được quyền áp dụng. Cũng có nghĩa việc áp dụng mức lãi suất có thể cao hơn 20%/năm. 

Về mức lãi suất cho vay sẽ do các bên thỏa thuận và công ty tài chính sẽ được tự ấn định về mức lãi suất cho vay riêng. Khi tự ấn định mức lãi suất các công ty tài chính phải có sự chấp nhận của Ngân hàng nhà nước. Việc công ty tài chính cho vay với lãi suất cao hơn 20% so với quy định của Bộ luật Dân sự là không vi phạm pháp luật và không bị xử phạt. 

Lãi suất mà công ty tài chính đã làm hồ sơ xin phép và được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phê duyệt thì dù công ty tài chính cho vay với lãi suất cao cũng không phải là vi phạm pháp luật về lãi suất cho vay. 

 

4. Vì sao lãi suất vay tại các công ty tài chính cao hơn ngân hàng?

Lãi suất vay các công ty tài chính cao hơn so với lĩa suất của ngân hàng. Dù cùng là các tổ chức tài chính nhưng các công ty tài chính và ngân hàng hoạt động và vận hành khác nhau hoàn toàn. Cho vay tiêu dùng tín chấp luôn chứa đựng rủi ro cao, nên phần rủi ro sẽ phù vào yếu tố cấu thành lãi suất. Từ đó lãi suất phải cao hơn so với các khoản vay thế chấp do các ngân hàng đang áp dụng.

- Về điều kiện tiêu chuẩn vay; công ty tài chính chỉ yêu cầu người có thu nhập dưới 3 triệu đồng và không cần tài sản thế chấp. Còn phía ngân hàng yêu cầu người có thu nhập thường niên từ khá trở lên, có điểm tín dụng cao và có lịch ử tín dụng tốt, phải có tài sản đảm bảo.

- Thủ tục vay công ty tài chính nhanh chóng, đơn giản chỉ cần chứng minh nhân dân/căn cước công dân và sổ hộ khẩu là có thể giải ngân trong thời gian ngắn. thủ tục vay của Ngân hàng thì phức tạp, đòi hỏi nhiều giấy tờ khác nhau và phải chứng minh được khả năng trả nợ, thời gian giải ngân thì lâu hơn so với công ty tài chính.

- Ngân hàng cho vay hạn mức tối thiểu từ 10 triệu đồng đến 500 triệu đồng. còn công ty tài chính thì đáp ứng được các khoản vay đa dạng từ nhỏ đến 70 triệu đồng.

- Về mục đích vay: công ty tài chính phục vụ cho các nhu cầu tiêu dùng cá nhân và gia đình. Còn phía ngân hàng chỉ đáp ứng các khoản vay lớn như vay để kinh doanh, mua nhà hay đầu tư,...

Một nguyên nhân lớn tác động đến lãi suất của các công ty tài chính đó là công ty tài chính không được phép huy động vốn từ các cá nhân là khách hàng nên nguồn vốn cho vay của công ty tài chính thường có chi phí huy động cao hơn so với ngân hàng. Với lợi thế về thủ tục đơn giản, giải ngân nhanh chóng, điều kiện vay lại dễ dàng hơn so với ngân hàng nên các khoản cay của công ty tài chính dễ tiếp cận được đa số những người dân có nhu cầu vay nhanh và tránh được tình trạng bị lợi dụng bởi các tín dụng đen, tránh vay nặng lãi.

Ngoài ra, giá trị của khoản vay thấp, kỳ hạn vay ngắn từ khoản 6 tháng đến 8 tháng, thậm chí có khoản vay kỳ hạn từ 4 tháng đến 5 tháng dẫn đến các chi phí thu hồi và chi phí quản lý khoản vay cao hơn bình thường - Đây là yếu tố tác động không nhỏ đến lãi suất vay.

Vì vậy, trước khi quyết định vay, người tiêu dùng cần tìm hiểu ký các loại hình vay, đọc kỹ các điều khoản hợp đồng trước khi ký, tìm hiểu thông tin về tổ chức cho vay cũng như pháp nhân của tổ chức. Cần lựa chọn loại hình vay phù hợp với nhu cầu, khả năng chứng minh thu nhập và khả năng chi trả của bản thân và tìm hiểu kỹ thông tin lãi suất của tổ chức cho vay trước khi ký hợp đồng vay.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ cần sự hỗ trợ pháp lý khác quý khách vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi ngay số: 1900.6162 để được giải đáp.