1. Thế nào là tòa chuyên trách?
Chuyên trách được hiểu đơn giản là việc các cá nhân, tổ chức có kỹ năng, kiến thức đặc biệt về một lĩnh vực, ngành nghề, môn học nào đó và các cá nhân, tổ chức đó phải chịu trách nhiệm với công việc, lĩnh vực mà mình nắm vững.
Như vậy, chuyên trách thể hiện ở sự chuyên môn, chuyên đảm nhận một chức vụ, công việc, nhiệm vụ nhất định. Trách ở đây là trách nhiệm, thể hiện cá nhân tự chịu trách nhiệm với công việc, nhiệm vụ do các cá nhân, tổ chức có kỹ năng, kiến thức thực hiện.
Tòa án chuyên trách là Tòa án được tổ chức và giao thẩm quyền chuyên xét xử những vụ án mà nội dung thuộc sự điều chỉnh của các ngành luật riêng: luật dân sự, luật hình sự, luật kinh tế, luật lao động, luật hành chính.
Hiện nay có các tòa án chuyên trách sau đây: Tòa án dân sự, Tòa án hình sự,Tòa án kinh tế, Tòa án lao động, Tòa án hành chính, Tòa án quân sự được thành lập trong cơ cấu tổ chức của Tòa án nhân dân tối cao vàTòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Trong trường hợp cần thiết, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định thành lập các tòa chuyên trách khác.
Số lượng Tòa chuyên trách tại TAND cấp huyện
- Đối với TAND cấp huyện có số lượng các loại vụ, việc phải giải quyết trên 2.000 vụ, việc/năm trở lên, được tổ chức 04 tòa chuyên trách, gồm: Tòa hình sự, Tòa dân sự, Tòa gia đình và người chưa thành niên, Tòa hành chính (giải quyết các vụ, việc về hành chính, kinh tế, lao động). Các Tòa chuyên trách có Chánh tòa và 01 Phó Chánh tòa.
- Đối với TAND cấp huyện có số lượng các loại vụ, việc phải giải quyết trên 1.000 vụ, việc đến dưới 2.000 vụ, việc/năm, được tổ chức 03 tòa chuyên trách, gồm: Tòa hình sự, Tòa dân sự, Tòa gia đình và người chưa thành niên. Các Tòa chuyên trách có Chánh tòa.
- Đối với TAND cấp huyện có số lượng các loại vụ, việc phải giải quyết trên 700 vụ, việc đến dưới 1.000 vụ, việc/năm, được tổ chức 02 tòa chuyên trách, gồm: Tòa hình sự, Tòa dân sự. Các Tòa chuyên trách có Chánh tòa.
- Đối với các Tòa án có số lượng các loại vụ, việc phải giải quyết dưới 700 vụ, việc/năm thì không tổ chức Tòa chuyên trách.
2. Thẩm quyền của các Tòa chuyên trách Tòa án nhân dân cấp huyện
Mỗi Tòa án chuyên trách nhân dân cấp huyện sẽ có những thẩm quyền riêng theo từng lĩnh, cụ thể như sau:
- Tòa hình sự: Tòa hình sự có thẩm quyền xét xử các vụ án hình sự, trừ các vụ án hình sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa gia đình và người chưa thành niên; xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Toà án nhân dân đối với trường hợp tại Tòa án đó không tổ chức Tòa xử lý hành chính, trừ trường hợp việc xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa gia đình và người chưa thành niên.
- Tòa dân sự: Tòa dân sự có thẩm quyền giải quyết các vụ việc dân sự; giải quyết các vụ việc kinh doanh thương mại, phá sản, lao động, hành chính trong trường hợp tại Tòa án đó không tổ chức Tòa kinh tế, Tòa lao động, Tòa hành chính.
- Tòa kinh tế: Tòa kinh tế có thẩm quyền giải quyết các vụ việc kinh doanh thương mại, phá sản.
- Tòa hành chính: Tòa hành chính có thẩm quyền giải quyết các vụ việc liên quan đến các vấn đề hành chính.
- Tòa lao động: Tòa lao động có thẩm quyền giải quyết các vụ việc lao động.
- Tòa gia đình và người chưa thành niên:
Tòa gia đình và người chưa thành niên có thẩm quyền giải quyết các vụ việc như sau:
+ Tòa gia đình và người chưa thành niên có thẩm quyền giải quyết đối với các vụ án hình sự mà bị cáo là người dưới 18 tuổi hoặc các vụ án hình sự mà bị cáo là người đã đủ 18 tuổi trở lên nhưng người bị hại là người dưới 18 tuổi bị tổn thương nghiêm trọng về tâm lý hoặc cần sự hỗ trợ về điều kiện sống, học tập do không có môi trường gia đình lành mạnh như những người dưới 18 tuổi khác.
+ Tòa gia đình và người chưa thành niên có thẩm quyền xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân đối với người chưa thành niên;
+ Tòa gia đình và người chưa thành niên có thẩm quyền giải quyết các vụ việc hôn nhân gia đình theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
- Tòa xử lý hành chính: Tòa xử lý hành chính có thẩn quyền xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án Nhân dân, trừ những việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà gia đình và người chưa thành niên.
Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ căn cứ vào các điều kiện tổ chức Tòa án chuyên trách, rà soát, đánh giá nhu cầu tổ chức Tòa chuyên trách tại Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ; rà soát về biên chế Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án hiện có; xây dựng hồ sơ đề nghị tổ chức Tòa chuyên trách tại Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ.
3. Khi nào giải thể Tòa chuyên trách
Giải thể Tòa chuyên trách được quy định tại Điều 6 Thông tư 01/2016/TT-CA quy định việc tổ chức các Tòa chuyên trách tại Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành như sau:
- Các Tòa chuyên trách không đáp ứng đủ điều kiện quy định về tổ chức tòa chuyên trách thì Chánh án Tòa án nhân dân tối cao xem xét, quyết định giải thể.
Điều kiện tổ chức Tòa chuyên trách: Việc tổ chức các Tòa chuyên trách tại Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương phải đáp ứng được các điều kiện sau:
+ Số lượng vụ việc mà Tòa án thụ lý, giải quyết thuộc thẩm quyền của Tòa chuyên trách theo quy định phải từ 50 vụ/năm trở lên.
+ Có biên chế Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án đáp ứng được yêu cầu tổ chức Tòa chuyên trách.
+Trường hợp tại Tòa án không đáp ứng đủ điều kiện tổ chức Tòa chuyên trách quy định nêu trên thì không tổ chức Tòa chuyên trách nhưng phải bố trí Thẩm phán chuyên trách để giải quyết.
- Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm báo cáo và đề nghị Chánh án Tòa án nhân dân tối cao xem xét giải thể các Tòa chuyên trách tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh, các Tòa chuyên trách tại Tòa án nhân dân cấp huyện thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ.
- Vụ Tổ chức - Cán bộ Tòa án nhân dân tối cao có trách nhiệm kiểm tra, báo cáo với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao xem xét việc giải thể Tòa chuyên trách.
- Khi tòa chuyên trách bị giải thể Chánh tòa, Phó Chánh tòa tại Tòa chuyên trách bị giải thể bị miễn nhiệm chức vụ Chánh tòa, Phó Chánh tòa nhưng có thể được bổ nhiệm giữ chức vụ khác tương đương hoặc được bảo lưu các chế độ theo quy định của pháp luật.
Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Tòa hành chính là gì? Quy định pháp luật về tòa hành chính của Luật Minh Khuê.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Thẩm quyền của các Tòa chuyên trách Tòa án nhân dân cấp huyện mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!