Theo Luật Quản lý thuế năm 2019 số 38/2019/QH14 ngày 13 tháng 06 năm 2019; Nghị định 126/2020/NĐ-CP ngày 19 tháng 10 năm 2020 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế. Quy định cụ thể như sau:

Điều 126 Luật Quản lý thuế quy định:

1. Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế, Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Tổng cục Hải quan, Cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế quy định tại các điểm a, b, c, d, đ và e khoản 1 Điều 125 của Luật này.

2. Việc thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy phép thành lập và hoạt động, giấy phép hành nghề quy định tại điểm g khoản 1 Điều 125 của Luật này được thực hiện theo quy định của pháp luật.

 Luật Minh Khuê phân tích chi tiết quy định pháp luật hiện nay về vấn đề này như sau:

 

1. Quản lý thuế là gì? 

Thuế được hiểu là một khoản nộp ngân sách nhà nước bắt buộc của tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân theo quy định của các luật thuế. Quản lý thuế trong tiếng anh là Tax management, là việc mà nhà nước xác lập cơ chế, biện pháp để đảm bảo quyền và nghĩa vụ của chủ thể nộp thuế, cơ quan thu thuế và các tổ chức cá nhân có liên quan trong quá trình thu, nộp thuế. 

Tại điều 5 của Luật quản lý thuế có quy định cụ thể như sau:

- Mọi tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân có nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của luật

- Cơ quan quản lý thuế, các cơ quan khác của nhà nước được giao nhiệm vụ quản lý thu thực hiện việc quản lý thuế theo quy định của luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan, bảo đảm công khai, minh bạch, bình đẳng và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế. 

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm tham gia quản lý thuế theo quy định của pháp luật

- Thực hiện cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại trong quản lý thuế, áp dụng các nguyên tắc quản lý thuế theo thông lệ quốc tế, trong đó có nguyên tắc bản chất hoạt động, giao dịch quyết định nghĩa vụ nộp thuế, nguyên tắc quản lý rủi ro trong quản lý thuế, và các nguyên tắc khác phù hợp với điều kiện của Việt Nam

- Áp dụng biện pháp ưu tiên khi thực hiện các thủ tục về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về hải quan và quy định của chính phủ. 

Các cơ quan quản lý thuế thì bao gồm cơ quan thuế như là tổng cục Thuế, Cục Thuế, Chi cục Thuế, Chi cục Thuế khu vực. Cơ quan hải quan bao gồm tổng cục Hải quan, Cục kiểm tra sau thông quan, Chi cục Hải quan.

 

2. Quyết định hành chính về quản lý thuế

Căn cứ theo nghị định 126/2020/NĐ-CP  thì các quyết định hành chính về quản lý thuế thì bao gồm các văn bản như là:

- Quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế

- Các thông báo ấn định thuế, quyết định ấn định thuế

- Thông báo tiền thuế nợ

- Quyết định thu hồi hoàn

- Quyết định gia hạn

- Quyết định nộp dần

- Quyết định chấm dứt hiệu lực của quyết định khoanh tiền thuế nợ

- Quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính về quản lý thuế

- Quyết định bồi thường thiệt hại

- Quyết định hành chính về quản lý thuế khác theo quy định của pháp luật. 

 

3. Cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. 

Quy định về cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế thì Nghị định 126/2020/NĐ-CP thì có quy định cụ thể các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính. Theo đó thì có thể cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản của người nộp thuế bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Cưỡng chế bằng biện pháp khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập. Cưỡng chế bằng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Cưỡng chế bằng biện pháp ngường sử dụng hóa đơn. Cưỡng chế bằng biện pháp kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên tài sản. Cưỡng chế bằng biện pháp thu tiền, tài sản khác của người nộp thuế bị cưỡng chế do cơ quan, tổ chức cá nhân khác đang giữ. Cưỡng chế bằng biện pháp thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy phép thành lập và hoạt động, giấy phép hành nghề.

- Cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản của người nộp thuế bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. 

Đối với biện pháp cưỡng chế bằng trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản của người nộp thuế bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế thì đối tượng áp dụng biện pháp cưỡng chế này thì áp dụng đối với người nộp thuế bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế mở tài khoản tại kho bạc nhà nước, ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng khác. Quyết định hành chính về quản lý thuế bao gồm: Quyết định  xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế; các thông báo ấn định thuế, quyết định ấn định thuế; thông báo tiền thuế nợ; quyết định thu hồi hoàn; quyết định gia hạn; quyết định nộp dần; quyết định chấm dứt hiệu lực của quyết định khoanh tiền thuế nợ; quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính về quản lý thuế; quyết định về bồi thường thiệt hại; quyết định hành chính về quản lý thuế khác theo quy định của pháp luật.

- Cưỡng chế bằng biện pháp khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập thì biện pháp cưỡng chế này áp dụng đối với người nộp thuế là cá nhân bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế được hưởng tiền lương, tiền công hoặc thu nhập tại một cơ quan, tổ chức theo biên chế hoặc hợp đồng lao động có thời hạn từ 06 tháng trở lên hoặc được hưởng trợ cấp hưu trí, mất sức. 

Quyết định hành chính về quản lý thuế bao gồm: quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế; các thông báo ấn định thuế, quyết định ấn định thuế; thông báo tiền thuế nợ; quyết định thu hồi hoàn; quyết định gia hạn; quyết định nộp dần; quyết định chấm dứt hiệu lực của quyết định khoanh tiền thuế nợ; quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính về quản lý thuế; quyết định về bồi thường thiệt hại; quyết định hành chính về quản lý thuế khác theo quy định của pháp luật.

Cơ quan quản lý thuế tổ chức xác minh thông tin về các khoản tiền lương hoặc thu nhập của cá nhân bị cưỡng chế và cơ quan, tổ chức quản lý tiền lương hoặc thu nhập của người nộp thuế bị cưỡng chế tại cơ sở dữ liệu của cơ quan quản lý thuế. Trường hợp cơ sở dữ liệu tại cơ quan quản lý thuế không đầy đủ thì người có thẩm quyền ban hành quyết định cưỡng chế giử văn bản yêu cầu cá nhân bị cưỡng chế cung cấp đầy đủ các thông tin về các khoản tiền lương hoặc thu nhập của cá nhân bị cưỡng chế. 

Cá nhân bị cưỡng chế, cơ quan, tổ chức quản lý tiền lương hoặc thu nhập và các cơ quan, tổ chức liên quan phải cung cấp các thông tin về tiền lương và thu nhập của cá nhân bị cưỡng chế cho cơ quan quản lý thuế trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được yêu cầu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về các thông tin đã cung cấp. Trường hợp sau 03 ngày làm việc, cá nhân bị cưỡng chế, cơ quan, tổ chức quản lý tiền lương hoặc thu nhập và các cơ quan, tổ chức liên quan không cung cấp hoặc cung cấp thông tin không đầy đủ về tiền lương và thu nhập của cá nhân bị cưỡng chế thì cơ quan quản lý thuế căn cứ vào tình hình thực tế để áp dụng biện pháp cưỡng chế phù hợp theo quy định của pháp luật. 

- Cưỡng chế bằng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Cưỡng chế bằng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được áp dụng trong trường hợp không áp dụng được các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế hoặc đã áp dụng các biện pháp này rồi nhưng vẫn không thu đủ tiền thuế nợ vào ngân sách nhà nước...

Trường hợp mà cơ quan hải quan đã thực hiện ấn định thuế sau thông quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nếu quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn chấp hành quyết định ấn định thuế mà người nộp thuế hoặc người bảo lãnh không tự nguyện chấp hành quyết định ấn định thuế thì cơ quan hải quan áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế theo quy định. 

Tuy nhiên thì sẽ không áp dụng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với những trường hợp như là: Hàng hóa xuất khẩu thuộc đối tượng miễn thuế, đối tượng không chịu thuế hoặc có mức thuế suất thuế xuất khẩu 0%; hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phục vụ trực tiếp an ninh, quốc phòng, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, cứu trợ khẩn cấp, hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại. 

Quyết định cưỡng chế được gửi đến đối tượng bị cưỡng chế và thông báo trên trang thông tin điện tử hải quan chậm nhất là 05 ngày làm việc trước ngày áp dụng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

Chỉ tạm dừng áp dụng biện pháp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan nếu như người nộp thuế đáp ứng được các điều kiện như là: Không còn nợ tiền thuế quá hạn, tiền chậm nộp, tiền phạt của các lô hàng khác; Người nộp thuế phải nộp thuế trước khi thông quan hoặc giải phóng hàng đối với lô hàng đang làm thủ tục hải quan; Số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt người nộp thuế đang còn nợ phải được bảo lãnh theo quy định. 

- Cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn. Cưỡng chế bằng biện pháp ngưng sử dụng hóa đơn được áp dụng đối với người nộp thuế bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế mà không áp dụng được các biện pháp cưỡng chế khác hoặc đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế này nhưng vẫn không thu đủ tiền thuế nợ vào ngân sách nhà nước, hoặc là theo đề nghị của cơ quan hải quan. 

Hóa đơn bị ngưng sử dụng bao gồm các loại hóa đơn: hóa đơn tự in do các tổ chức, cá nhân kinh doanh tự in; hóa đơn đặt in do các tổ chức, cá nhân kinh doanh hoặc cơ quan thuế đặt in; hóa đơn điện tử do các tổ chức cá nhân kinh doanh khởi tạo, lập theo quy định của pháp luật. 

Căn cứ ban hành quyết định cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn: Thông tin về hóa đơn của người nộp thuế bị cưỡng chế tại cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế hoặc dữ liệu của cơ quan, tổ chức khác. Và căn cứ vào thông tin về tình hình sử dụng hóa đơn do người nộp thuế bị cưỡng chế và các tổ chức, cá nhân có liên quan khác( nếu có) cung cấp theo yêu cầu của cơ quan thuế trong trường hợp cơ sở dữ liệu tại cơ quan thuế không đầy đủ. 

- Cưỡng chế bằng biện pháp kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên: Áp dụng đối với người nộp thuế bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế mà không áp dụng được các biện pháp cưỡng chế trên hoặc đã áp dụng rồi nhưng không thu đủ tiền thuế nợ vào ngân sách nhà nước hoặc thuộc trường hợp quy định của pháp luật

Không áp dụng kê biên tài sản trong trường hợp mà người nộp thuế là cá nhân đang trong thời gian chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh được thành lập theo quy định của pháp luật. 

Những tài sản không được kê biên như sau:

Đối với cá nhân bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế thì là nhà ở duy nhất của cá nhân và gia đình người bị cưỡng chế; thuốc chữa bệnh, lương thực, thực phẩm phục vụ cho nhu cầu thiết yếu của cá nhân, gia đình người bị cưỡng chế; công cụ lao động thông thường cần thiết được dùng làm phương tiện sinh sống chủ yếu hoặc duy nhất của cá nhân và gia đình người bị cưỡng chế; quần áo, đồ dừng sinh hoạt thiết yếu của cá nhân và gia đình người bị cưỡng chế; đồ dùng thờ cúng, di vật, huân chương, huy chương, bằng khen

Đối với cơ sở sản xuất kinh doanh: thuốc chữa bệnh, phương tiện dụng cụ, tài sản thuộc cơ sở y tế, khám chữa bệnh, trừ trường hợp đây là các tài sản lưu thông để kinh doanh; lương thực, thực phẩm, dụng cụ, tài sản phục vụ ăn giữa ca cho người lao động. Nhà trẻ, trường học và các thiết bị, phương tiện, đồ dùng thuộc các cơ sở này, nếu đây không phải là tài sản lưu thông để kinh doanh của doanh nghiệp. Trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng chống cháy nổ, phòng chống ô nhiễm môi trường. Cơ sở hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng, an ninh, quốc phòng; hàng hóa nhập khẩu phục vụ trực tiếp cho an ninh, quốc phòng; hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phục vụ đảm bảo an sinh xã hội, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh; hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại. Nguyên - vật liệu, thành phẩm, bán thành phẩm là các hóa chất độc hại nguy hiểm không được phép lưu hành. Nguyên vật liệu, bán thành phẩm đang nằm trong dây chuyền sản xuất khép kín. 

Đối với cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội, tổ chức xã hội- nghề nghiệp hoạt động bằng nguồn vốn do ngân sách nhà nước cấp thì không kê biên các tài sản được mua sắm từ nguồn ngân sách nhà nước mà yêu cầu cơ quan, tổ chức đó có văn bản đề nghị cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ tài chính để thực hiện quyết định cưỡng chế. Trường hợp cơ quan, tổ chức có nguồn thu từ các hoạt động có thu hợp pháp khác thì kê biên các tài sản được đầu tư, mua sắm từ nguồn thu đó để thực hiện quyết định cưỡng chế, trừ các tài sản sau đây: Thuốc chữa bệnh, phương tiện, dụng cụ, tài sản thuộc cơ sở y tế, khám chữa bệnh, trừ trường hợp đây là các tài sản lưu thông để kinh doanh; lương thực, thực phẩm, dụng cụ, tài sản phục vụ việc ăn giữa ca cho cán bộ, công chức. Nhà trẻ, trường học, các thiết bị, phương tiện, đồ dùng thuộc các cơ sở này nếu đây không phải là tài sản lưu thông để kinh doanh của cơ quan, tổ chức. Trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng chống cháy nổ, phòng chống ô nhiễm môi trường. Trụ sở làm việc. Cơ sở hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng, an ninh, quốc phòng. 

Việc kê biên tài sản thì phải được lập thành biên bản. Trong biên bản thì phải ghi thời gian địa điểm tiến hành kê biên tài sản; họ tên, chức vụ người chủ trì thực hiện việc kê biên; 

- Cưỡng chế bằng biện pháp thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy phép thành lập và hoạt động, giấy phép hành nghề. 

Khi thực hiện biện pháp cưỡng chế này thì cơ quan quản lý thuế phải công khai trên trang thông tin điện tử, ngành thuế hoặc ngành hải quan hoặc trên các phương tiện thông tin đại chúng. Cơ quan quản lý thuế xác minh thông tin của đối tượng bị áp dụng biện pháp cưỡng chế qua các dữ liệu quản lý về người nộp thuế tại cơ quan quản lý thuế hoặc tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành các loại giấy tờ nêu trên của người nộp thuế để làm căn cứ ban hành văn bản đề nghị thu hồi. 

Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị thu hồi của cơ quan quản lý thuế, cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thực hiện thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh theo trình tự, thủ tục quy định hoặc thông báo cho cơ quan quản lý thuế về lý do không thu hồi. Sau khi mà nhận được văn bản về việc không thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh nêu trên của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cơ quan quản lý thuế tiếp tục thực hiện theo dõi khoản nợ này và áp dụng các biện pháp cưỡng chế trước để đảm bảo thu được tiền thuế nợ vào ngân sách nhà nước. 

 

4. Thẩm quyền quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế

Căn cứ theo điều 126 của Luật quản lý thuế năm 2019 thì có quy định cụ thể về thẩm quyền quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Theo đó thì quy định như sau:

- Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế, cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu Tổng cục Hải quan, Cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế quy định tại các điểm a, b,c, d, đ và e của khoản 1 điều 125 luật Quản lý thuế năm 2019. 

- Việc thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy phép thành lập và hoạt động, giấy phép hành nghề theo quy định tại điểm g khoản 1 điều 125 của luật này thực hiện theo quy định của pháp luật. 

Trên đây là toàn bộ những thông tin mà chúng tôi muốn cung cấp đến các bạn có liên quan đến quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Hi vọng rằng thông qua những thông tin mà chúng tôi cung cấp các bạn có thêm những kiến thức hiểu biết về quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Ngoài ra nếu các bạn còn có những câu hỏi thắc mắc có liên quan đến những vấn đề về thuế thì có thể liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại của tổng đài 19006162 để có thể được tư vấn hỗ trợ một cách nhanh chóng. Minh Khuê xin chân thành cảm ơn sự ủng hộ của quý khách hàng.