Điều kiện xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp

Trong hoạt động đấu thầu, việc xét duyệt trúng thầu là bước quan trọng nhằm xác định nhà thầu đáp ứng đầy đủ yêu cầu của hồ sơ mời thầu và mang lại hiệu quả kinh tế cho gói thầu. Đối với các gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp và gói thầu hỗn hợp, pháp luật về đấu thầu đã quy định rõ các điều kiện để nhà thầu được xem xét trúng thầu. Những điều kiện này không chỉ nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà thầu mà còn giúp chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm và đề xuất tài chính phù hợp. Việc hiểu rõ các điều kiện xét duyệt trúng thầu giúp các bên tham gia đấu thầu thực hiện đúng quy định pháp luật và hạn chế các rủi ro phát sinh trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

1. Đấu thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp là gì?

Đấu thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp và gói thầu hỗn hợp là hình thức lựa chọn nhà thầu để thực hiện các công việc liên quan đến cung ứng dịch vụ hoặc sản phẩm phục vụ hoạt động của dự án, cơ quan, tổ chức. Trong đó, dịch vụ phi tư vấn là các dịch vụ không mang tính chất tư vấn chuyên môn như bảo trì, vệ sinh, vận chuyển, đào tạo, kiểm định hoặc các dịch vụ kỹ thuật thông thường. Mua sắm hàng hóa là việc lựa chọn nhà thầu để cung cấp các loại vật tư, thiết bị, máy móc hoặc sản phẩm phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh hay thực hiện dự án. Việc tổ chức đấu thầu đối với các gói thầu này nhằm bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm và giá dự thầu hợp lý. 

Bên cạnh đó, đấu thầu xây lắp là quá trình lựa chọn nhà thầu để thực hiện các công việc thi công xây dựng công trình, bao gồm xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo hoặc nâng cấp các hạng mục công trình. Trong nhiều trường hợp, một gói thầu có thể bao gồm nhiều nội dung khác nhau như vừa cung cấp hàng hóa vừa thực hiện xây lắp hoặc cung cấp dịch vụ, khi đó được gọi là gói thầu hỗn hợp. Việc tổ chức đấu thầu đối với các loại gói thầu này giúp chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu phù hợp nhất để thực hiện toàn bộ hoặc một phần công việc của dự án. Đồng thời, cơ chế đấu thầu cũng tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu, thúc đẩy chất lượng dịch vụ, hàng hóa và công trình được cung cấp. Nhờ vậy, hoạt động đầu tư, mua sắm công được thực hiện hiệu quả, tiết kiệm và đúng quy định của pháp luật.

2. Điều kiện xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp

2.1. Điều kiện về tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 61 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi bổ sung 2025, nhà thầu chỉ được xem xét, đề nghị trúng thầu khi có hồ sơ dự thầu hoặc hồ sơ đề xuất hợp lệ. Hồ sơ hợp lệ được hiểu là hồ sơ được nộp đúng thời hạn theo quy định của hồ sơ mời thầu, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hình thức và nội dung theo quy định của pháp luật về đấu thầu. Đồng thời, hồ sơ phải do nhà thầu hợp pháp lập, có chữ ký hợp lệ của người đại diện và kèm theo bảo đảm dự thầu nếu hồ sơ mời thầu có yêu cầu. Những yếu tố này thể hiện tính pháp lý và tính nghiêm túc của nhà thầu trong quá trình tham dự thầu.

Điều kiện về tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu được xem là bước sàng lọc ban đầu trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu. Nếu hồ sơ không đáp ứng các yêu cầu cơ bản về thủ tục và hình thức thì sẽ không được đưa vào các bước đánh giá tiếp theo như năng lực, kỹ thuật hay tài chính. Quy định này góp phần bảo đảm tính minh bạch và kỷ luật trong hoạt động đấu thầu, đồng thời hạn chế các trường hợp nhà thầu tham dự thầu không đúng quy định hoặc không chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của bên mời thầu.

2.2. Điều kiện về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu

Theo điểm b khoản 1 Điều 61 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi bổ sung 2025, nhà thầu được xem xét trúng thầu khi có năng lực và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu. Việc đánh giá năng lực và kinh nghiệm thường dựa trên các tiêu chí như năng lực tài chính của nhà thầu, kinh nghiệm thực hiện các hợp đồng tương tự, năng lực của đội ngũ nhân sự chủ chốt và khả năng huy động thiết bị, công nghệ để thực hiện gói thầu. Các tiêu chí này giúp bên mời thầu có cơ sở đánh giá toàn diện khả năng thực hiện hợp đồng của nhà thầu.

Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm nhà thầu được lựa chọn là chủ thể có đủ năng lực thực tế để thực hiện gói thầu. Trong thực tiễn đấu thầu, nếu nhà thầu trúng thầu nhưng không có đủ kinh nghiệm hoặc nguồn lực thì có thể dẫn đến việc chậm tiến độ, chất lượng công trình hoặc dịch vụ không bảo đảm. Vì vậy, việc đánh giá năng lực và kinh nghiệm giúp hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng và nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu.

2.3. Điều kiện về đề xuất kỹ thuật

Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 61 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi bổ sung 2025, nhà thầu chỉ được xem xét trúng thầu khi đề xuất kỹ thuật đáp ứng các yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Nội dung đề xuất kỹ thuật thường bao gồm phương án kỹ thuật, quy trình thực hiện công việc, tiêu chuẩn chất lượng, giải pháp công nghệ cũng như tiến độ thực hiện gói thầu. Thông qua việc đánh giá các nội dung này, bên mời thầu có thể xác định mức độ phù hợp và khả thi của phương án do nhà thầu đề xuất.

Trong hoạt động đấu thầu, yếu tố kỹ thuật có vai trò quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng của hàng hóa, dịch vụ hoặc công trình sau khi thực hiện. Nếu đề xuất kỹ thuật không đáp ứng yêu cầu thì dù giá dự thầu thấp, nhà thầu vẫn không được lựa chọn. Quy định này nhằm bảo đảm việc lựa chọn nhà thầu không chỉ dựa vào yếu tố giá mà còn phải bảo đảm chất lượng và tính khả thi của phương án thực hiện gói thầu.

2.4. Điều kiện về sai lệch trong hồ sơ dự thầu

Theo điểm d khoản 1 Điều 61 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi bổ sung 2025, hồ sơ dự thầu của nhà thầu được xem xét trúng thầu khi giá trị phần sai lệch thiếu không vượt quá 10% giá dự thầu. Sai lệch trong hồ sơ dự thầu có thể phát sinh từ sự khác biệt về khối lượng công việc, phạm vi công việc hoặc việc thiếu một số hạng mục so với yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Việc cho phép một mức sai lệch nhất định giúp tạo sự linh hoạt trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu.

Tuy nhiên, nếu giá trị sai lệch vượt quá mức 10% giá dự thầu thì hồ sơ của nhà thầu sẽ bị loại khỏi quá trình xét thầu. Quy định này nhằm đảm bảo rằng hồ sơ dự thầu phản ánh đầy đủ phạm vi công việc cần thực hiện và tránh tình trạng nhà thầu cố tình bỏ sót một số nội dung để giảm giá dự thầu. Qua đó, hoạt động đấu thầu được thực hiện minh bạch hơn và bảo đảm sự cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu.

2.5. Điều kiện về phương pháp đánh giá và xếp hạng nhà thầu

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 61 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi bổ sung 2025, nhà thầu được đề nghị trúng thầu khi đạt kết quả tốt nhất theo phương pháp đánh giá đã được quy định trong hồ sơ mời thầu. Các phương pháp đánh giá có thể được áp dụng bao gồm phương pháp giá thấp nhất, phương pháp giá đánh giá, phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá hoặc phương pháp dựa trên kỹ thuật. Tùy thuộc vào đặc điểm và yêu cầu của từng gói thầu, bên mời thầu sẽ lựa chọn phương pháp đánh giá phù hợp để xác định nhà thầu có lợi thế nhất.

Việc áp dụng các phương pháp đánh giá khác nhau giúp bảo đảm sự linh hoạt trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Đối với các gói thầu có yêu cầu kỹ thuật cao, phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá hoặc phương pháp dựa trên kỹ thuật thường được ưu tiên áp dụng nhằm bảo đảm chất lượng thực hiện gói thầu. Nhờ đó, việc lựa chọn nhà thầu không chỉ dựa trên yếu tố giá mà còn xét đến năng lực chuyên môn và giải pháp kỹ thuật của nhà thầu.

2.6. Điều kiện về giá đề nghị trúng thầu

Theo điểm e khoản 1 Điều 61 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi bổ sung 2025, nhà thầu được đề nghị trúng thầu khi giá đề nghị trúng thầu không vượt quá giá gói thầu đã được phê duyệt. Quy định này nhằm đảm bảo việc lựa chọn nhà thầu phù hợp với nguồn vốn và kế hoạch tài chính của gói thầu. Đặc biệt đối với gói thầu xây lắp, nếu giá dự thầu của nhà thầu thấp bất thường so với giá gói thầu thì chủ đầu tư phải yêu cầu nhà thầu giải trình để làm rõ tính hợp lý và khả thi của mức giá đã chào.

Trong trường hợp nhà thầu không chứng minh được tính khả thi của giá dự thầu thì hồ sơ dự thầu có thể bị loại khỏi quá trình xét thầu. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng nhà thầu đưa ra mức giá không thực tế nhằm giành lợi thế trong đấu thầu. Đồng thời, quy định cũng góp phần bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn và hạn chế các rủi ro có thể phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng sau khi nhà thầu trúng thầu.

3. Quy định về thông báo quyết định lựa chọn nhà thầu

Căn cứ khoản 2 Điều 61 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi bổ sung 2025, đối với nhà thầu không được lựa chọn, thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu phải nêu rõ lý do nhà thầu không trúng thầu. Quy định này yêu cầu bên mời thầu hoặc chủ đầu tư khi công bố kết quả đấu thầu phải cung cấp thông tin minh bạch về quá trình đánh giá và xếp hạng hồ sơ dự thầu. Việc nêu rõ lý do không trúng thầu có thể liên quan đến các yếu tố như hồ sơ không hợp lệ, không đáp ứng yêu cầu về năng lực, kỹ thuật hoặc có giá dự thầu không cạnh tranh. Đây là một nội dung quan trọng trong giai đoạn kết thúc quá trình lựa chọn nhà thầu.

Quy định về thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính công khai và minh bạch của hoạt động đấu thầu. Khi lý do không trúng thầu được nêu rõ, các nhà thầu có thể hiểu được những hạn chế trong hồ sơ dự thầu của mình để rút kinh nghiệm cho các lần tham dự thầu sau. Đồng thời, quy định này cũng tạo cơ sở để nhà thầu thực hiện quyền giải trình, kiến nghị hoặc khiếu nại nếu cho rằng quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu chưa bảo đảm đúng quy định pháp luật. Qua đó, cơ chế giám sát trong hoạt động đấu thầu được tăng cường và góp phần nâng cao tính cạnh tranh, công bằng giữa các nhà thầu.

4. Các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp

Căn cứ Điều 58 Luật Đấu thầu 2023, sửa đổi, bổ sung 2025, pháp luật quy định nhiều phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp và gói thầu hỗn hợp nhằm bảo đảm việc lựa chọn nhà thầu khách quan và hiệu quả. Trước hết là phương pháp giá thấp nhất, được áp dụng khi các đề xuất kỹ thuật, tài chính và thương mại của các nhà thầu được coi là tương đương nhau khi đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Trong trường hợp này, yếu tố quyết định xếp hạng là giá dự thầu sau khi đã sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch và trừ đi giá trị giảm giá (nếu có). Nhà thầu có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất và được xem xét trúng thầu. Phương pháp này thường được áp dụng đối với các gói thầu có yêu cầu kỹ thuật tiêu chuẩn, ít khác biệt giữa các nhà thầu.

Bên cạnh đó, pháp luật còn quy định phương pháp giá đánh giá, phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá và phương pháp dựa trên kỹ thuật để đánh giá hồ sơ dự thầu trong những trường hợp phức tạp hơn. Phương pháp giá đánh giá xem xét tổng chi phí của gói thầu trong toàn bộ vòng đời sử dụng, bao gồm các chi phí vận hành, bảo dưỡng, tiến độ, chất lượng và các yếu tố liên quan khác để quy đổi về cùng một mặt bằng so sánh.

Đối với phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá, hồ sơ dự thầu được chấm điểm dựa trên cả hai yếu tố này và nhà thầu có điểm tổng hợp cao nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất. Trong khi đó, phương pháp dựa trên kỹ thuật được áp dụng đối với các gói thầu có yêu cầu công nghệ cao hoặc sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó nhà thầu có điểm kỹ thuật cao nhất sẽ được lựa chọn để mở hồ sơ tài chính và tiến hành thương thảo hợp đồng. 

5. Kết luận

Như vậy, việc xét duyệt trúng thầu đối với các gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp và gói thầu hỗn hợp được thực hiện trên cơ sở những điều kiện chặt chẽ do pháp luật về đấu thầu quy định. Theo đó, nhà thầu chỉ được xem xét trúng thầu khi có hồ sơ dự thầu hợp lệ, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, tiêu chuẩn kỹ thuật và có giá dự thầu hợp lý, bảo đảm hiệu quả kinh tế của gói thầu. Việc áp dụng các tiêu chí xét duyệt trúng thầu một cách minh bạch, khách quan không chỉ giúp bên mời thầu lựa chọn được nhà thầu phù hợp nhất để thực hiện gói thầu mà còn góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ hoặc công trình được cung cấp. Đồng thời, các quy định này cũng bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong hoạt động đấu thầu, hạn chế các yếu tố chủ quan và tiêu cực trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về đấu thầu ngày càng được hoàn thiện, việc nắm vững và tuân thủ đầy đủ các điều kiện xét duyệt trúng thầu là yêu cầu quan trọng đối với cả bên mời thầu và nhà thầu, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn vốn và bảo đảm hoạt động đấu thầu diễn ra đúng quy định pháp luật.

Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email  để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.