Trả lời:

Khi kéo dài thời hiệu khởi kiện, có bên đương sự được lợi nhưng sẽ có bên đương sự bị bất lợi. Do đó, chỉ được kéo dài thời hạn của thời hiệu khởi kiện khi có quy định của pháp luật.

Pháp luật không có quy định thời gian chờ Uỷ ban nhân dân hoặc các cơ quan nhà nước khác giải quyết được trừ vào thời hiệu khởi kiện nhưng pháp luật có quy định về “thời gian không tính vào thời hiệu khởi kiện”. Khoản 1 Điều 156 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định một trong các sự kiện mà thời gian xảy ra sự kiện này không tính vào thời hiệu khởi kiện là “trở ngại khách quan làm cho chủ thể có quyền khởi kiện, quyền yêu cầu không thể khởi kiện, yêu cầu trong phạm vi thời hiệu”. Do vậy, cần xem xét các trường hợp cụ thể mà Uỷ ban nhân dân hoặc các cơ quan nhà nước khác giải quyết xem có phải là trở ngại khách quan làm cho việc khởi kiện không thể đúng hạn hay không.

Thời điểm để tính thời hạn khởi kiện là ngày khởi kiện. Ngày khởi kiện đã được quy định tại Điều 190 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Tuy nhiên, cũng cần hiểu rằng, việc khởi kiện phải hợp pháp, không phải cứ có đơn là đã được công nhận khởi kiện. Khởi kiện hợp pháp phải có các điều kiện bắt buộc như đơn làm đúng quy định (theo Điều 189 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015), người khởi kiện có quyền khởi kiện, có tài liệu kèm theo đơn khởi kiện... Do đó, làm cho người khởi kiện không thực hiện được một trong các điều kiện của khởi kiện hợp pháp thì cũng phải coi là trở ngại cho việc khởi kiện. Tuy nhiên, phải là trở ngại khách quan, tức là người khởi kiện không tự mình vượt qua được, không có lỗi để xảy ra trở ngại.

Việc Uỷ ban nhân dân giải quyết có liên quan đến khởi kiện về thừa kế thường là việc hòa giải tranh chấp đất đai của Uỷ ban nhân dân cấp xã theo quy định của Luật Đất đai. Có thời kỳ, tranh chấp đất đai được hiểu là tất cả các tranh chấp liên quan đến đất đai nên việc thuộc nhiệm vụ hòa giải của cấp xã rất lớn. Từ thời kỳ thi hành Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2011, có sự giải thích tranh chấp đất đai chỉ là tranh chấp “ai là người có quyền sử dụng đất” thì việc tranh chấp thừa kế có liên quan đến đất đai phải hòa giải tại cấp xã ít đi nhưng không phải là không còn. Tuy nhiên, việc hòa giải ở cấp xã cũng được quy định có thời hạn, hòa giải không thành hoặc không tiến hành hòa giải được thì phải chuyên cho Tòa án giải quyết. Việc Uỷ ban nhân dân cấp xã có chậm trễ trong việc hòa giải không cản trở việc người có quyền khởi kiện làm đơn khởi kiện. Do vậy, thực tiễn xét xử không trừ thời gian chờ giải quyết tại Uỷ ban nhân dân vào thời hiệu khởi kiện.

Đối với thời gian giải quyết của các cơ quan nhà nước khác có liên quan đến việc thừa kế cũng không phải đương nhiên được trừ vào thời hiệu khởi kiện về thừa kế. Ví dụ: Một người đã bị xét xử về tội xâm phạm tính mạng người để lại di sản nên không thể khởi kiện chia thùa kế, nhưng sau khi được cầp giám đốc thẩm xác định không phạm tội thì họ lại có quyền khởi kiện và thời gian xem xét giám đốc thẩm phải được trù vào thời hiệu khởi kiện. Tuy nhiên, thời gian trước khi có bản án có hiệu lực pháp luật thì không được trừ vào thời hiệu vì thời gian đó họ vẫn có thể thực hiện được quyền khởi kiện.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến việc chia tài sản thừa kế, pháp luật thừa kế ... vui lòng liên hệ trực tiếp: Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật thừa kế trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi ngay số: 1900.6162

Luật Minh Khuê (tổng hợp & phân tích)