1. Cải cách tiền lương được hiểu là như thế nào?
Cải cách tiền lương đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một hệ thống tiền lương công bằng và hợp lý, nhằm khuyến khích sự nỗ lực và sáng tạo của người lao động. Đây không chỉ là quá trình thay đổi chính sách tiền lương mà còn là một quá trình toàn diện, ảnh hưởng đến cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động nói chung.
Mục tiêu cốt lõi của cải cách tiền lương là tạo ra một hệ thống công bằng và linh hoạt, đồng thời khuyến khích sự đồng đều và hài hòa giữa khu vực công và khu vực tư. Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 đã nêu rõ về tầm quan trọng của chính sách tiền lương trong hệ thống chính sách kinh tế - xã hội. Tiền lương không chỉ là nguồn thu nhập chính, mà còn là một đầu tư quan trọng cho phát triển nguồn nhân lực, tạo động lực để nâng cao năng suất lao động và hiệu quả làm việc.
Qua Nghị quyết nói trên, chính sách tiền lương được coi là một phần quan trọng của sự tiến bộ và công bằng xã hội. Việc trả lương đúng đắn không chỉ ổn định chính trị xã hội mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững. Cải cách chính sách tiền lương phải tuân thủ nguyên tắc phân phối theo lao động và quy luật khách quan của kinh tế thị trường, đặt tăng năng suất lao động làm cơ sở để tăng lương.
Đặc biệt, cải cách này cần bảo đảm tính tổng thể, hệ thống, đồng bộ, và kế thừa những ưu điểm của chính sách tiền lương hiện hành. Đồng thời, nó cũng phải khắc phục một cách hiệu quả những hạn chế và bất cập của hệ thống hiện tại. Quan trọng hơn, cải cách tiền lương cần điều chỉnh theo yêu cầu hội nhập quốc tế và có lộ trình phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội cũng như nguồn lực của đất nước.
Tóm lại, cải cách tiền lương không chỉ là một sự thay đổi về chính sách mà còn là một quá trình tối ưu hóa hệ thống, hướng tới mục tiêu xây dựng một xã hội công bằng, năng động và phát triển bền vững
2. Nguồn thực hiện cải cách tiền lương 2024 của các địa phương theo Thông tư 76/2023/TT-BTC
Thông tư 76/2023/TT-BTC, được Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 29/12/2023, đã đưa ra hướng dẫn chi tiết về nguồn thực hiện cải cách tiền lương năm 2024 của các địa phương. Điều này là một bước quan trọng nhằm tối ưu hóa nguồn lực tài chính, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo và năng suất lao động, đặt ra những nguyên tắc cụ thể để đảm bảo hiệu quả trong quản lý ngân sách nhà nước.
Theo quy định tại khoản 4 Điều 4 Thông tư 76/2023/TT-BTC, nguồn thực hiện cải cách tiền lương năm 2024 của các địa phương sẽ bao gồm nhiều phần chính như sau:
- 70% Tăng thu ngân sách địa phương năm 2023 thực hiện so với dự toán năm 2023: Nguồn thu này không bao gồm một số khoản như tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết; thu cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước do địa phương quản lý, tiền thuê đất một lần được nhà đầu tư ứng trước để bồi thường, giải phóng mặt bằng và thu từ xử lý tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị được cơ quan có thẩm quyền quyết định sử dụng để chi đầu tư theo quy định; thu tiền bảo vệ và phát triển đất trồng lúa; phí tham quan các khu di tích, di sản thế giới; phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu; phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản; phí bảo vệ môi trường đối với nước thải; thu từ quỹ đất công ích, thu hoa lợi, công sản tại xã và thu tiền cho thuê, cho thuê mua, bán nhà thuộc sở hữu nhà nước) được Thủ tướng Chính phủ giao
- 50% Tăng thu ngân sách địa phương dự toán năm 2024 so với dự toán năm 2023: Tương tự như trường hợp trên, cũng không tính một số khoản chi tiết như thu tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết, và các khoản khác được giao bởi Thủ tướng Chính phủ.
- 50% Kinh phí ngân sách địa phương từ việc tiết kiệm chi hỗ trợ hoạt động thường xuyên: Đây là phần nguồn kinh phí được cấp phát từ việc tiết kiệm chi hỗ trợ hoạt động thường xuyên trong lĩnh vực hành chính và hỗ trợ các đơn vị sự nghiệp công lập.
- Nguồn thực hiện cải cách tiền lương năm 2023 còn dư chuyển sang năm 2024: Phần này chỉ đề cập đến số dư của nguồn thực hiện cải cách tiền lương từ năm trước.
- 10% Tiết kiệm chi thường xuyên dự toán năm 2024: Tiết kiệm chi này không bao gồm các khoản liên quan đến lương, phụ cấp, đóng góp theo lương, và các chi tiền cho con người theo chế độ.
- Sử dụng tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ năm 2024: Phần này quy định cụ thể về việc sử dụng nguồn thu từ các loại phí và lệ phí để tạo ra nguồn kinh phí thực hiện cải cách tiền lương.
+ Trong khuôn khổ chính sách tài chính năm 2024, các cơ sở y tế công lập và đơn vị sự nghiệp công lập đang đối mặt với yêu cầu cụ thể về việc sử dụng số thu được. Theo thông báo, việc sử dụng tối thiểu 40% số thu để lại theo chế độ năm 2024 là điều bắt buộc đối với các cơ quan hành chính nhà nước, với một số ngoại lệ được cấp phép có thẩm quyền để thực hiện cơ chế tự chủ tài chính.
+ Đối với các cơ quan hành chính nhà nước, chúng phải sử dụng ít nhất 40% số thu phí được để lại sau khi trừ các chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động cung cấp dịch vụ và thu phí. Các chi phí này bao gồm cả chi phí tiền lương cơ sở với mức 1,8 triệu đồng/tháng, nhưng không bao gồm chi phí trực tiếp phục vụ cho công tác thu nếu đã được ngân sách nhà nước bảo đảm chi phí.
+ Các đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên và đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên phải tuân theo quy định tương tự. Cụ thể, ít nhất 40% số thu phí được để lại sau khi trừ các chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động cung cấp dịch vụ và thu phí, với các điều kiện giống như cơ quan hành chính nhà nước.
Ngoài ra, đối với số thu từ việc cung cấp các dịch vụ y tế, như khám bệnh, chữa bệnh, y tế dự phòng và dịch vụ y tế khác của các cơ sở y tế công lập, yêu cầu sử dụng ít nhất 35% số thu để lại theo chế độ. Điều này áp dụng sau khi trừ các khoản chi phí đã được kết cấu trong giá dịch vụ, bao gồm nhiều yếu tố như chi phí thuốc, máu, dịch truyền, hóa chất, vật tư thay thế, và các chi phí điều hành như điện, nước, nhiên liệu, xử lý chất thải, bảo dưỡng thiết bị, và tiền lương đã kết cấu trong giá dịch vụ.
- Điều chỉnh cụ thể đối với các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi đầu tư và chi thường xuyên: Điều này liên quan đến việc quy định tỷ lệ nguồn thu phải trích lập để thực hiện cải cách tiền lương cho các đơn vị sự nghiệp công lập có cơ chế tự chủ tài chính.
Thông tư 76/2023/TT-BTC đã xác định rõ cách phân chia và sử dụng nguồn lực tài chính để thực hiện cải cách tiền lương năm 2024. Điều này mang lại sự minh bạch và quyết định trong việc quản lý ngân sách, đồng thời tạo động lực để các địa phương thực hiện cải cách tiền lương một cách hiệu quả và bền vững
3. 5 Bảng lương mới heo vị trí việc làm sau khi cải cách tiền lương
Theo quy định của Nghị quyết 27-NQ/TW 2018, từ ngày 01/07/2024, quá trình cải cách tiền lương 2024 sẽ áp dụng 5 bảng lương mới theo các vị trí việc làm cụ thể. Tuy nhiên, để có cái nhìn rõ ràng hơn về cách thức và cấu trúc chi tiết của 5 bảng lương này, cần đợi đến khi có văn bản chính thức, Nghị định ban hành.
Hiện tại, các bảng lương được công bố như sau:
- Bảng lương 01: Bảng lương chức vụ lãnh đạo: Áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo từ Trung ương đến cấp xã, bao gồm cả những người được bầu cử và bổ nhiệm.
- Bảng lương 02: Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ: Áp dụng chung đối với công chức, viên chức không giữ chức danh lãnh đạo, tùy theo ngạch công chức và chức danh nghề nghiệp.
- Bảng lương 03: Bảng lương sĩ quan quân đội, sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ công an: Áp dụng theo chức vụ, chức danh và cấp bậc quân hàm hoặc cấp hàm.
- Bảng lương 04: Bảng lương quân nhân chuyên nghiệp, chuyên môn kỹ thuật công an: Dành cho lực lượng vũ trang với cấu trúc lương tương ứng với chức danh và chuyên môn.
- Bảng lương 05: Bảng lương công nhân quốc phòng, công nhân công an: Áp dụng tương quan tiền lương của lực lượng vũ trang so với công chức hành chính, đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong hệ thống lương.
Cụ thể về cấu trúc và mức lương trong từng bảng lương, đặc biệt là tỉ lệ giữa lương cơ bản, phụ cấp và tiền thưởng, vẫn chưa có thông tin chính thức. Hệ thống tiền lương mới sẽ được tính toán dựa trên cơ cấu chi tiết như sau:
- Lương cơ bản: Chiếm khoảng 70% tổng quỹ lương.
- Phụ cấp: Chiếm khoảng 30% tổng quỹ lương.
- Tiền thưởng: Bổ sung vào quỹ tiền lương, chiếm khoảng 10% tổng quỹ tiền lương của năm (không bao gồm phụ cấp).
Quy trình tính toán lương mới này được thiết kế nhằm tối ưu hóa nguồn lực tài chính, đồng thời đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quản lý nguồn nhân lực của cả nước. Tuy nhiên, để biết thêm chi tiết và cập nhật, cần theo dõi và chờ đợi thông báo chính thức từ các văn bản pháp luật sắp tới
Liên hệ hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật. Bài viết liên quan: Nguồn thực hiện cải cách tiền lương của các địa phương