Luật sư tư vấn:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi, vấn đề này Luật Minh Khuê xin được trao đổi như sau:

 

1. Đánh giá pháp luật về hợp đồng cho vay là gì ?

Đánh giá hiệu quả pháp luật về hợp đồng cho vay là công việc cần thiết để: Kết luận về sự cần thiết tiếp tục duy trì, sửa đổi, chấm dứt một văn bản quy phạm pháp luật; Kết luận về tính khả thi của pháp luật, về chi phí, nhân lực; Đưa ra những giải pháp, kiến nghị phù hợp, có cơ sở khoa học, thực tiễn đáp ứng nhu cầu xây dựng, hoàn thiện pháp luật.

 

2. Giải quyết hiệu quả các giao dịch cho vay, đáp ứng mục tiêu phát triển tín dụng

Pháp luật về hợp đồng cho vay được ban hành phải phù hợp với nhu cầu phát triển tín dụng. Các nhu cầu này thể hiện qua các nghị quyết chỉ đạo của Đảng, có giá trị lý luận và thực tiễn. Trong đó, các chủ trương về cho vay đã được các nhà nghiên cứu kinh tế, pháp luật bàn bạc, thảo luận và đánh giá có luận cứ vững chắc.

Hợp đồng cho vay là hình thức pháp lý của quan hệ cho vay, phương tiện thể hiện những thỏa thuận để các bên thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ pháp lý. Do vậy, các quy định được đặt ra cũng phải phù hợp, hiệu quả, gắn liền nhu cầu và mục tiêu phát triển tín dụng, kinh tế.

- Về mục tiêu phát triển tín dụng chung: Các số liệu thống kê, kết quả tăng trưỏng tín dụng dự báo duy trì tăng trưỏng tiếp tục ổn định trong thời gian tới. Để đạt được mục tiêu này, các tổ chức tín dụng phải đưa ra thị trường lãi suất cho vay cạnh tranh, không làm phát sinh chi phí, mang lại nhiều tiện ích, tạo niềm tin cho khách hàng trong suốt thời hạn của hợp đồng vay, hạn chế thấp nhất những rủi ro. Khi đó, quan hệ giữa các tổ chức tín dụng với khách hàng được mỗ rộng, hiệu quả hợp đồng vay được nâng cao. Đây cũng là mục tiêu chung nhằm hướng đến công tác bảo đảm quyền tiếp cân tín dụng, bảo đảm các mục tiêu kinh tế - xã hội, hiệu quả khi cho vay của các tổ chức tín dụng.

- Về các mục tiêu cụ thể: Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 01/11/2016 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, tại điểm 4.2 Mục III đã xác định vai trò trọng tâm của các tổ chức tín dụng trong bối cảnh hoạt động hiện nay của ngành ngân hàng, bằng các biện pháp: tăng cường công tác thanh tra, giám sát, quản trị rủi ro; tập trung xử lý nợ xấu;... Những yêu cầu đánh giá, hoàn thiện pháp luật về hợp đồng cho vay cũng phải gắn liền với các nhiệm vụ được vạch ra nêu trên. Đó là nhiệm vụ: nâng cao năng lực kiểm tra, giám sát hợp đồng cho vay; có biện pháp xử lý hiệu quả, kịp thời những vướng mắc phát sinh, xử lý tốt các khoản nợ vay phát sinh.

Cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nghị quyết số 27/NQ-CP ngày 21/02/2017 của Chính phủ đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 đưa tỷ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống các tổ chức tín dụng, nợ xấu đã bán cho Công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) và nợ xấu đã thực hiện các biện pháp phân loại nợ xuống dưới 3%x. Số liệu này cũng là những mục tiêu đòi hỏi các nhà làm luật, các cơ quan quản lý ngành ngân hàng thật sự quan tâm và sớm có những giải pháp đột phá, cho phép tổ chức tín dụng được chủ động xử lý tài sản bảo đảm theo thỏa thuận của các bên, giảm tỷ lệ nợ về đúng định mức như Chính phủ đã đề ra.

 

3. Quy định về hợp đồng cho vay cần ban hành kịp thời, đồng bộ; ổn định, minh bạch, không chồng chéo

Các văn bản luật mang tính định khung, khó vận dụng vào tình huống, vụ việc cụ thể, nên cần có hướng dẫn kịp thời, thông nhất khi áp dụng. Vì vậy, tiêu chí chất lượng của pháp luật về hợp đồng cho vay phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:

Thứ nhất, pháp luật hợp đồng cho vay được ban hành phải kịp thời, đồng bộ, không chồng chéo. Để thực hiện tiêu chí này, các nhà làm luật, các cơ quan quản lý nhà nước cần tiến hành rà soát, đánh giá nghiêm túc những vấn đề còn thiếu sót trong quá trình thực thi pháp luật về hợp đồng cho vay qua thực tiễn, không để xảy ra tình trạng văn bản dưới luật mâu thuẫn với luật.

Thứ hai, tổ chức tín dụng tổ chức đánh giá hiệu quả, chỉ ra những lỗ hổng, tiến đến hoàn thiện các quy định cho vay nội bộ, làm rõ nguyên tắc, thẩm quyền ký kết, thực hiện hợp đồng cho vay; kiểm tra, giám sát cho vay; thu hồi nỢ... tiến đến xây dựng hoàn thiện cẩm nang tín dụng về một quy trình cho vay an toàn, hiệu quả.

Thứ ba, cụ thể hóa các quyền tự do kinh doanh, quyền tiếp cận vốn vay của cộng đồng doanh nghiệp, cá nhân. Để thực hiện tiêu chí này, bên cạnh việc làm rõ những luận điểm trong khoa học, công tác nghiên cứu phải đánh giá thực trạng pháp luật về hợp đồng cho vay đã đạt được hiệu quả ở mức độ nào, đưa ra những giải pháp để hoàn thiện, bảo đảm các quyền cơ bản về tín dụng như viện dẫn được thực thi trên thực tế.

Thứ tư, pháp luật về hợp đồng cho vay phải ổn định, có giá trị bền vững, lâu dài, giải quyết tốt các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng. Thông qua công tác đánh giá thực trạng, nghiên cứu dự báo tác động hiệu quả thực thi pháp luật - thước đo đánh giá tính ổn định, lâu dài của văn bản luật. Các cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động ngân hàng phải chủ động hướng dẫn, tìm ra các biện pháp xử lý, sớm khắc phục những chồng chéo, kịp thời hỗ trợ các tổ chức tín dụng về nghiệp vụ, kịp thời phát hiện sai phạm của các cấp Tòa án trong hoạt động xét xử. Tránh gây tâm lý hoang mang lo sợ cho các tổ chức tín dụng, khi cho vay sẽ gây ra những sai phạm, bị truy cứu trách nhiệm dân sự, hình sự.

 

4. Chủ trương, chính sách pháp luật về hợp đồng cho vay hài hòa, đúng mực, mang lại lợi ích chính đáng của các bên (bên vay và bên cho vay)

Các bên khi tham gia quan hệ hợp đồng cho vay đều hướng đến lợi ích, giá trị vật chất nhất định. Những lợi ích này phải chính đáng, phù hợp mục tiêu an toàn của hệ thống tiền tệ. Trong đó có xét đến vai trò điều tiết, quản lý có hiệu quả của các cơ quan quản lý nhà nước đối với lĩnh vực khá nhạy cảm này. Do đó, pháp luật điều chỉnh hợp đồng cho vay khi sửa đổi, bổ sung bắt buộc phải bảo đảm công bằng, không chỉ giới hạn ở phạm vi lợi ích của các bên trong quan hệ hợp đồng (bên vay và bên cho vay).

-    Đối với cơ quan quản lý nhà nước: Tác động từ các hợp đồng cho vay được thực hiện an toàn có hiệu quả sẽ đem lại trật tự, ổn định cho nền kinh tế, đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế, bảo đảm sự phát triển lành mạnh, Ổn định của các tổ chức tín dụng. Các quy định của luật điều chỉnh quan hệ này phải hướng đến lợi ích công cộng, triệt tiêu các nguy cơ đe dọa, gây mất ổn định hệ thống ngân hàng.

-    Đối với các tổ chức tín dụng: Pháp luật được ban hành phải duy trì tính chủ động, hiệu quả, sáng tạo trong hoạt động cho vay. Với bản chất sinh lòi, các tổ chức tín dụng hoạt động dưới hình thức đơn vị kinh doanh phải bảo đảm các yêu cầu này. Các quy định của pháp luật về hợp đồng cho vay giúp cho tổ chức tín dụng nhận diện những rủi ro, nguy cơ tiềm ẩn, đồng thdi đưa ra các biện pháp phòng ngừa, khắc phục những rủi ro xuyên suốt quá trình tín dụng, mang đến những lợi ích thiết thực.

-    Đối với khách hàng vay vốn: Quyền lợi của bên vay phải hài hòa, công bằng đặc biệt cần lưu ý đến quyền lợi của những chủ thể đi vay yếu thế, những chủ thể vay vốn nhằm mục đích tiêu dùng luôn có những khó khăn về tài chính; nâng cao ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật đối với các bên, không để xảy ra tình trạng pháp luật không rõ ràng, không đầy đủ làm nảy sinh tâm lý chây ỳ, không thực hiện nghiêm túc các điều khoản hợp đồng, đặc biệt là nghĩa vụ trả nợ nhằm hưởng lợi trái pháp luật từ quyền được trực tiếp nắm giữ, khai thác tài sản bảo đảm khoản vay.

Giải quyết hài hòa các quyền lợi hợp pháp, chính đáng giữa các chủ thể hợp đồng nêu trên là công việc khó khăn đối với các nhà làm luật. Bởi trong chừng mực nhất định, quyền lợi của từng chủ thể mâu thuẫn, đối lập nhau (lợi ích công và tư thông thường khác nhau) tạo nên những xung đột, khó giải quyết.

Mọi vướng mắc pháp lý trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, hoạt động vay vốn, giải ngân vốn... Quý khác hàng vui lòng gọi: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật ngân hàng, tài chính trực tuyến qua tổng đài điện thoại. Đội ngũ luật sư của Công ty luật Minh Khuê luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp mọi vướng mắc pháp lý trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng.