1. Tiêu chí khi giao đất với các thửa đất nhỏ hẹp do Nhà nước quản lý
Các lô đất nhỏ có diện tích hạn chế, đang được quản lý bởi Nhà nước theo ủy quyền, phải đáp ứng các điều kiện theo quy định tại khoản 1 của Điều 14a Nghị định 43/2014/NĐ-CP, được điều chỉnh bởi khoản 11 của Điều 1 Nghị định 148/2020/NĐ-CP như sau:
+ Nằm trong quỹ đất đã thu hồi: Đất cần phải thuộc quỹ đất đã được Nhà nước thu hồi, bao gồm đất chưa được giao, đất chưa cho thuê, hoặc đất đang được quản lý theo quy định tại khoản 1 Điều 8 và khoản 2 của Luật Đất đai 2013.
+ Diện tích và hình dạng không đủ tiêu chuẩn để tách thành thửa đất mới: Các lô đất nhỏ không được phép có diện tích và hình dạng đủ để tách thành thửa đất mới, theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
+ Phù hợp với quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất: Đất cần phải phù hợp với quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, cũng như quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn, quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
+ Không nằm trong khu vực đất dành cho các dự án, công trình: Đất không được phép nằm trong khu vực đất đã được dành cho các dự án, công trình đã được xác định trong quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và công bố công khai. Điều này có thể đảm bảo rằng đất được chọn làm đối tượng không ảnh hưởng đến các dự án đã được phê duyệt và công bố trước đó và việc sử dụng đất mới không xung đột với các kế hoạch phát triển và quy hoạch tổng thể của địa phương.
+ Đất được dự kiến giao hoặc cho thuê phải không có bất kỳ tranh chấp, khiếu nại, hoặc vi phạm nào. Điều này đảm bảo tính ổn định và pháp lý cho người sử dụng đất và các bên liên quan. Trong trường hợp có tranh chấp, khiếu nại hoặc vi phạm đất đai, quy trình giải quyết cần phải được thực hiện theo văn bản theo quy định của pháp luật. Điều này có thể bao gồm việc xác định nguyên nhân của tranh chấp, xử lý vấn đề một cách công bằng và thỏa đáng, và đưa ra giải pháp hòa giải hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của việc đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ các quy định pháp luật trong quản lý và sử dụng đất đai.
2. Nguyên tắc khi giao đất với các thửa đất nhỏ hẹp do Nhà nước quản lý
Nguyên tắc giao đất cho các thửa đất nhỏ hẹp, theo quản lý của Nhà nước, được đặt ra tại khoản 2 của Điều 14a Nghị định 43/2014/NĐ-CP, và đã được điều chỉnh thông qua khoản 11 của Điều 1 Nghị định 148/2020/NĐ-CP như sau:
+ Ưu tiên sử dụng các thửa đất nhỏ hẹp, do Nhà nước quản lý, cho mục đích công cộng. Trong trường hợp không thể sử dụng cho mục đích công cộng, việc giao đất sẽ được thực hiện thông qua việc thu tiền sử dụng đất từ người sử dụng đất liền kề.
+ Giao đất có thể thông qua việc đấu giá quyền sử dụng đất khi có nhu cầu sử dụng từ hai người sử dụng đất liền kề trở lên; trong khi đó, đối với trường hợp chỉ có một người có nhu cầu sử dụng đất, quy trình giao đất sẽ không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất. Điều này cho thấy sự linh hoạt trong quy trình quản lý đất, nhằm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả tùy thuộc vào tình huống cụ thể và số lượng người có nhu cầu sử dụng đất.
+ Quy trình bắt đầu sau khi Ủy ban nhân dân ở mọi cấp tổ chức rà soát đất đai. Rà soát có thể bao gồm việc xác định tình trạng sử dụng đất, mục đích sử dụng, và các yếu tố khác liên quan đến đất đai trong khu vực. Sau khi rà soát, kết quả cần được công bố công khai. Việc công bố công khai giúp tạo ra sự minh bạch trong quá trình quyết định và cho phép cộng đồng có cơ hội biết và tham gia vào quá trình đưa ra quyết định về việc sử dụng đất. Một phần quan trọng của quy trình là thu thập ý kiến của cộng đồng tại địa phương có liên quan. Việc này đảm bảo rằng quyết định không chỉ phản ánh quan điểm của các bên liên quan mà còn thể hiện quan tâm và ý kiến của cộng đồng lớn. Sau khi đã thực hiện rà soát, công bố công khai, và thu thập ý kiến cộng đồng, quyết định giao đất cho người sử dụng đất liền kề sẽ được thực hiện dựa trên những thông tin và đánh giá đã thu được trong quá trình trước đó.
+ Quy trình giao đất bắt đầu khi có đơn đề nghị từ bên liền kề có nhu cầu sử dụng đất. Đơn đề nghị này có thể chứa thông tin về mục đích sử dụng đất, kế hoạch sử dụng, và các yếu tố quan trọng khác. Việc giao đất cần phải tuân thủ quy trình công khai, đảm bảo rằng quyết định được thông báo rộng rãi và dễ tiếp cận. Các thông tin liên quan đến quá trình giao đất cần được công bố một cách minh bạch để tạo điều kiện cho sự hiểu biết và tham gia của cộng đồng.
+ Sau khi quyết định giao đất đã được đưa ra, Nhà nước chịu trách nhiệm chuyển quyền sử dụng đất đến người sử dụng đất liền kề theo các quy định và điều kiện đã được xác định trước đó. Người sử dụng đất liền kề phải thực hiện các thủ tục hợp thửa đất ngay sau khi được giao đất. Các thủ tục này có thể bao gồm việc đăng ký chuyển đổi quyền sử dụng đất, cập nhật thông tin về diện tích và hình dạng đất, và các thủ tục liên quan khác theo quy định của pháp luật địa phương.
Thông qua việc thực hiện các thủ tục hợp thửa đất, người sử dụng đất liền kề đảm bảo rằng thông tin về đất đai là chính xác và được cập nhật, và họ tiếp tục sử dụng đất theo các quy định pháp luật hiện hành. Đảm bảo các quyền sử dụng hạn chế đối với thửa đất liền kề theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật dân sự, đồng thời không phát sinh tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến đất đai.
3. Thời hạn sử dụng các thửa đất nhỏ hẹp khi Nhà nước giao đất
Theo quy định tại khoản 3 của Điều 14a Nghị định 43/2014/NĐ-CP, được điều chỉnh bởi khoản 11 của Điều 1 Nghị định 148/2020/NĐ-CP, việc giao đất và cho thuê đất đối với các thửa đất nhỏ hẹp do Nhà nước quản lý có các điều sau:
+ Thời hạn sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất đối với các thửa đất nhỏ hẹp cho người sử dụng đất liền kề sẽ được xác định thống nhất với thời hạn sử dụng của thửa đất mà người sử dụng đất liền kề đang sử dụng. Trong trường hợp giao, cho thuê các thửa đất nhỏ hẹp liên quan đến việc chuyển mục đích sử dụng của thửa đất liền kề với thửa đất nhỏ hẹp, thì thời hạn sử dụng đất sẽ được xác định theo quy định tại Điều 125 và Điều 126 của Luật Đất đai.
+ Giá đất để tính thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất không thực hiện thông qua đấu giá quyền sử dụng đất. Giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất khi giao đất, cho thuê đất sẽ được xác định là giá đất cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định theo quy định tại Điều 114 của Luật Đất đai và các văn bản quy định chi tiết thi hành.
+ Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quy định chi tiết về việc rà soát, công bố công khai danh mục các thửa đất nhỏ hẹp do Nhà nước quản lý trực tiếp, cũng như thủ tục lấy ý kiến của cộng đồng và công khai quy trình giao đất và cho thuê đất đối với các thửa đất nhỏ hẹp tại địa phương, nhằm mục đích sử dụng vào các dự án công cộng hoặc để giao, cho thuê cho người sử dụng đất liền kề. Điều này đồng nghĩa với việc thời hạn sử dụng đất sẽ được xác định thích hợp trong quá trình này.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Đưa các thửa đất nhỏ hẹp vào phục vụ công cộng hoặc cho thuê tại TP.HCM. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệt tới bộ phận tư vấn pháp luật trưc tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
