Điều 31 Bộ luật hình sự năm 2015 quy định: “Hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người, pháp nhân thương mại phạm tội mà còn giáo dục ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống, ngăn ngừa họ phạm tội mối; giáo dục người, pháp nhân thương mại khác tôn trọng pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh chông tội phạm”.

Theo Điều 31 Bộ luật hình sự năm 2015 thì hình phạt có những mục đích cơ bản sau:

- Hình phạt có mục đích trừng trị và giáo dục người, pháp nhân thương mại phạm tội.

+ Đối với mục đích trừng trị: Trừng trị trong Luật hình sự là Nhà nước áp dụng những biện pháp cưỡng chế (hình phạt) cụ thể đối với người, pháp nhân thương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc gây ra những hạn chế nhất định về quyền và lợi ích theo quy định của Luật hình sự đối với người, pháp nhân thương mại bị kết án như: Quyền tự do thân thể, quyền chính trị, quyền lợi kinh tế... thậm chí cả quyền sống. Mức độ phải chịu những tước bỏ và hạn chế những quyền đó tùy thuộc vào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội cũng như thân nhân của người phạm tội.

+ Đối với mục đích giáo dục: Đây là quá trình làm thay đổi nhận thức của người, pháp nhân thương mại phạm tội theo một hướng nhất định. Có nghĩa là thông qua việc áp dụng hình phạt để cải tạo giáo dục người, pháp nhân thương mại phạm tội trở thành người làm ăn lương thiện, có ích cho xã hội, ngăn ngừa họ phạm tội mối. Như vậy, hình phạt không chỉ trừng trị mà còn giáo dục họ trở thành công dân có ích cho xã hội, ngăn ngừa họ phạm tội mới, hai yếu tố này thường có mối quan hệ chặt chẽ và không tách rời nhau.

Bên cạnh đó, hình phạt còn có mục đích giáo dục người, pháp nhân thương mại khác tôn trọng pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm. Trong quá trình áp dụng hình phạt đối với một trường hợpcụ thể bao giờ cũng tác động đến các thành viên khác trong xã hội. Hình phạt khi đã được Tòa án tuyên đối với người, pháp nhân thương mại phạm tội thường được công bô công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để có tác dụng giáo dục chung và là cơ sở để mọi công dân thực hiện quyền kiểm tra giám sát việc thực hiện của các cơ quan chức năng.