Đấu thầu hạn chế là gì? Đấu thầu hạn chế áp dụng trong những trường hợp nào?

Việc lựa chọn nhà thầu được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau nhằm bảo đảm lựa chọn được đơn vị có năng lực phù hợp với yêu cầu của gói thầu. Bên cạnh hình thức đấu thầu rộng rãi, pháp luật còn quy định một số hình thức lựa chọn nhà thầu khác để áp dụng trong những trường hợp nhất định, trong đó có đấu thầu hạn chế. Đây là hình thức đấu thầu chỉ mời một số nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm tham gia dự thầu theo danh sách được xác định trước. Việc áp dụng hình thức đấu thầu hạn chế nhằm bảo đảm lựa chọn được những nhà thầu đáp ứng tốt yêu cầu kỹ thuật, chuyên môn hoặc tính đặc thù của gói thầu, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc cạnh tranh và minh bạch trong hoạt động đấu thầu.

1. Đấu thầu hạn chế là gì? 

Theo điều 22 Luật đấu thầu 2023, đấu thầu hạn chế là một trong các hình thức lựa chọn nhà thầu được pháp luật cho phép áp dụng trong một số trường hợp nhất định. Theo đó, đấu thầu hạn chế là hình thức lựa chọn nhà thầu trong đó chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu được mời tham dự thầu, thay vì cho phép tất cả các nhà thầu có nhu cầu đều tham gia như hình thức đấu thầu rộng rãi.

Hình thức đấu thầu này thường được áp dụng đối với những gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật, công nghệ, kinh nghiệm hoặc năng lực chuyên môn đặc thù mà trên thị trường chỉ có một số ít nhà thầu có khả năng đáp ứng. Vì vậy, bên mời thầu sẽ tiến hành lựa chọn và mời những nhà thầu được đánh giá là có đủ năng lực, kinh nghiệm và điều kiện phù hợp để tham gia quá trình đấu thầu. Việc giới hạn số lượng nhà thầu tham gia giúp quá trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện hiệu quả hơn, tập trung vào những nhà thầu thực sự có khả năng thực hiện gói thầu.

Bên cạnh đó, đấu thầu hạn chế vẫn phải bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của hoạt động đấu thầu như công bằng, minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Danh sách các nhà thầu được mời tham dự thầu phải được xác định trên cơ sở khách quan, dựa vào các tiêu chí rõ ràng về năng lực, kinh nghiệm, khả năng kỹ thuật và tài chính của nhà thầu. Điều này nhằm tránh tình trạng lựa chọn mang tính chủ quan hoặc tạo lợi thế không công bằng cho một số nhà thầu nhất định.

Như vậy, đấu thầu hạn chế là hình thức lựa chọn nhà thầu phù hợp đối với các gói thầu có tính chất đặc thù, yêu cầu cao về chuyên môn và kỹ thuật. Việc áp dụng hình thức này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả của quá trình lựa chọn nhà thầu mà còn góp phần bảo đảm chất lượng thực hiện gói thầu, đáp ứng yêu cầu của chủ đầu tư và mục tiêu của dự án.

2. Đấu thầu hạn chế áp dụng trong những trường hợp nào? 

Theo điều 22 Luật đấu thầu 2023 sửa đổi bởi Khoản 13 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15đấu thầu hạn chế áp dụng trong các trường hợp sau đây: 

- Gói thầu có yêu cầu đặc thù về kỹ thuật mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu

Trường hợp này áp dụng đấu thầu hạn chế khi gói thầu có những yêu cầu đặc biệt về kỹ thuật, công nghệ, kinh nghiệm hoặc năng lực chuyên môn mà trên thị trường chỉ có một số ít nhà thầu có khả năng đáp ứng được. Đối với các gói thầu như vậy, nếu áp dụng đấu thầu rộng rãi thì nhiều nhà thầu tham gia nhưng không đủ năng lực sẽ làm kéo dài thời gian đánh giá hồ sơ và ảnh hưởng đến hiệu quả lựa chọn nhà thầu. Vì vậy, việc áp dụng đấu thầu hạn chế cho phép bên mời thầu chỉ mời những nhà thầu có đủ điều kiện, năng lực và kinh nghiệm tham gia dự thầu. Điều này giúp quá trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện hiệu quả hơn, đồng thời bảo đảm chất lượng và tiến độ thực hiện gói thầu.

- Nhà tài trợ vốn cho dự án, gói thầu có yêu cầu đấu thầu hạn chế trong điều ước quốc tế, thỏa thuận vay nước ngoài

Trường hợp này được áp dụng khi dự án hoặc gói thầu sử dụng nguồn vốn vay hoặc vốn tài trợ từ các tổ chức, quốc gia hoặc định chế tài chính quốc tế. Trong nhiều trường hợp, nhà tài trợ vốn có những quy định cụ thể về phương thức lựa chọn nhà thầu, bao gồm cả yêu cầu phải áp dụng hình thức đấu thầu hạn chế. Khi yêu cầu này được ghi nhận trong điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận vay vốn nước ngoài, các bên liên quan bắt buộc phải thực hiện theo các điều khoản đã cam kết. Việc áp dụng đấu thầu hạn chế trong trường hợp này nhằm bảo đảm tuân thủ các cam kết quốc tế, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý và kiểm soát của nhà tài trợ đối với việc sử dụng nguồn vốn của dự án hoặc gói thầu.

Như vậy, đấu thầu hạn chế được áp dụng trong những trường hợp gói thầu có yêu cầu kỹ thuật đặc thù hoặc khi có yêu cầu từ nhà tài trợ vốn theo các điều ước quốc tế, thỏa thuận vay nước ngoài, nhằm bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có năng lực phù hợp và tuân thủ các quy định, cam kết liên quan.

3. Phân biệt đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế

Đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế đều là các hình thức lựa chọn nhà thầu được quy định trong pháp luật về đấu thầu. Mỗi hình thức có đặc điểm, phạm vi áp dụng và mục đích khác nhau nhằm bảo đảm quá trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện phù hợp với tính chất của từng gói thầu. Trong khi đấu thầu rộng rãi hướng đến việc tạo ra môi trường cạnh tranh rộng rãi và công khai giữa nhiều nhà thầu, thì đấu thầu hạn chế chỉ áp dụng trong những trường hợp nhất định khi gói thầu có yêu cầu đặc thù hoặc theo yêu cầu của nhà tài trợ. Việc phân biệt rõ hai hình thức này giúp các cơ quan, tổ chức áp dụng đúng quy định của pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong hoạt động đấu thầu.

Kết luận

Quy định về đấu thầu hạn chế và các trường hợp áp dụng hình thức này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính phù hợp và hiệu quả của quá trình lựa chọn nhà thầu. Khi gói thầu có yêu cầu kỹ thuật cao, mang tính chuyên môn đặc thù hoặc chỉ có một số nhà thầu đủ năng lực thực hiện, việc áp dụng đấu thầu hạn chế sẽ giúp chủ đầu tư lựa chọn được những nhà thầu có năng lực tốt nhất. Đồng thời, quy định này cũng góp phần bảo đảm quá trình đấu thầu vẫn tuân thủ các nguyên tắc cơ bản như công bằng, minh bạch và cạnh tranh, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn và chất lượng thực hiện các dự án, công trình trong thực tế.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900 6162 để được giải đáp.