Vai trò của Viện kiểm sát nhân dân về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự?

Theo Hiến pháp năm 2013, Viện kiểm sát nhân dân có chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp; Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá  nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Theo đó, pháp luật tố tụng hình sự quy định vai trò rất quan trọng của Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan có thẩm quyền tham gia tất cả các giai đoạn tố tụng từ khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Về khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự thì Viện kiểm sát nhân dân không những có nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự thuộc thẩm quyền mà còn có trách nhiệm kiểm sát việc tuân theo pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của các chủ thể có thẩm quyền khác. Theo đó, vai trò Viện kiểm sát nhân dân về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự thể hiện ở kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ trong cả hai phương diện: (1) những khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự thuộc thẩm quyền giải quyết; (2) những khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự thuộc trách nhiệm kiểm sát việc giải quyết của các chủ thể có thẩm quyền khác. Tuy vậy, mục đích trong trực tiếp giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền và trong kiểm sát việc tuân theo pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo của thể có thẩm quyền khác đều nhằm bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất.

Như vậy, từ việc phân tích các khái niệm có liên quan và phân tích nghĩa của thuật ngữ “vai trò” có thể đưa ra khái niệm vai trò của VKSND về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự Việt Nam là: Những biểu hiện về kết quả, giá trị, tác dụng mà Viện kiểm sát nhân dân mang lại cho xã hội thông qua hoạt động trực tiếp giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự và kiểm sát việc tuân theo pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong trong tố tụng hình sự của các chủ thể có thẩm quyền khác.

- Vai trò của VKSND về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự chịu sự chi phối toàn diện của pháp luật

Địa vị pháp lý của VKSND về kiểm sát và giải quyết khiếu nại, tố cáo được Bộ luật TTHS quy định và được cụ thể hóa tại Thông tư liên tịch số 02. VKSND không có thẩm quyền xem xét giải quyết mọi khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tố tụng hình sự; chỉ giải quyết các khiếu nại, tố cáo mà Bộ luật TTHS quy định thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát. Riêng chức năng kiểm sát tuân theo pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo thì VKSND có thẩm quyền kiểm sát tất cả các hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của các chủ thể có thẩm quyết khác.

- Viện kiểm sát nhân dân là chủ thể duy nhất có thẩm quyền giải quyết cả khiếu nại, tố cáo đối hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng không thuộc quyền quản lý của mình.

VKSND là chủ thể duy nhất có thẩm quyền giải quyết đối với cả khiếu nại, tố cáo phát sinh từ hoạt động của các chủ thể tiến hành tố tụng không thuộc quyền quản lý hành chính của mình (khiếu nại hành vi, quyết định tố tụng của Thủ trưởng cơ quan điều tra; cấp trưởng cơ quan tiến hành một số hoạt động điều tra; tố cáo cán bộ thuộc cơ quan tiến hành một số hoạt động điều tra; khiếu nại kết quả giải quyết khiếu nại của Thủ trưởng cơ quan điều tra và cấp trưởng cơ quan tiến hành một số hoạt động điều tra). Thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo của VKSND từ khi có hoạt động tố tụng của cơ quan, người tiến hành tố tụng (hoạt động xác minh, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm, ra không khởi tố vụ án hình sự hoặc quyết định khởi tố vụ án, bị can, hoạt động điều tra, kết luận điều tra vụ án, truy tố bị can) nó kết thúc khi vụ án đã chuyển sang giai đoạn tố tụng khác (chuyển Tòa án để xét xử, lúc này việc khiếu nại, tố cáo các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng của Tòa án thuộc thẩm quyền giải quyết của Chánh án Tòa án)

- Vai trò giải quyết khiếu nại, tố cáo của Viện kiểm sát có thể làm chấm dứt hoặc thay đổi tư cách pháp lý của người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng cũng như quá trình tố tụng của vụ án hình sự.

Hoạt động tố tụng hình sự của người có chức danh tư pháp trong cơ quan tiến hành tố tụng có thể bị khiếu nại, tố cáo đến cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền. Đối với Viện kiểm sát, khi người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo có đủ căn cứ xác định việc khiếu nại, tố cáo là đúng có thể ban hành các quyết định tố tụng làm chấm dứt hoặc thay đổi địa vị pháp lý của người tham gia tố tụng, người tiến hành tố tụng và quá trình tố tụng. Ví dụ như trường hợp khiếu nại quyết định khởi tố bị can, nếu khiếu nại là đúng thì Viện kiểm sát có thẩm quyền quyết định đình chỉ vụ án, bị can trong trường hợp hành vi của người đã bị khởi tố không cấu thành tội phạm, lúc này hoạt động tố tụng hình sự đối với người đã bị khởi tố trước đó bị chấm dứt, họ không còn là bị can nữa và vai trò của người tiến hành tố tụng đối với vụ án này cũng bị chấm dứt theo. Trường hợp người khiếu nại, tố cáo cho rằng người được phân công tiến hành tố tụng thuộc Viện kiểm sát không khách quan, vô tư trong khi tiến hành tố tụng, nếu qua xem xét thấy khiếu nại, tố cáo là đúng thì Viện kiểm sát có thẩm quyền phải thay đổi người tiến hành tố tụng khác.

Trong hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của các chủ thể có thẩm quyền khác nếu phát hiện ra vi phạm pháp luật nhưng chưa được các chủ thể có thẩm quyền giải quyết đúng pháp luật thì Viện kiểm sát có thể kiến nghị hoặc kháng nghị yêu cầu chủ thể có thẩm quyền giải quyết đúng quy định của pháp luật cũng có thể dẫn đến làm chấm dứt hoặc thay đổi tư cách pháp lý của người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng cũng như quá trình tố tụng của vụ án hình sự.

- Vai trò của VKSND về giải quyết khiếu nại, tố cáo được hình thành trên cơ sở yêu cầu của cá nhân, nhà nước.

Vai trò của VKSND về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự có được là do yêu cầu phải bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo; yêu cầu giám sát hoạt động tư pháp mang lại sự công bằng cho xã hội. Trong một xã hội dân chủ, mọi xử sự của các cơ quan công quyền phải công khai, minh bạch; các quyết định, hành vi tố tụng của những người tiến hành tố tụng thuộc cơ quan tiến hành tố tụng cũng không nằm ngoài giá trị chung đó. Do vậy, các quyết định, hành vi tố tụng của những người tiến hành tố tụng khi bị khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan có thẩm quyền giải quyết và chịu sự giám sát của cá nhân và cơ quan có thẩm quyền; cá nhân giám sát bằng quyền kiến nghị, khiếu nại, tố cáo; cơ quan giám sát bằng các hoạt động được nhà nước giao quyền như quyền kiểm sát việc tuân theo pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo của Viện kiểm sát hoặc quyền giám sát của Ủy ban Tư pháp thuộc Quốc hội…đối với hoạt động của cơ quan tư pháp. Từ các hoạt động giám sát sẽ mang lại công bằng cho xã hội, hạn chế được những nguy cơ xâm phạm hoạt động tư pháp, xâm hại đến quyền khiếu nại, tố cáo của cá nhân. Như vậy, cá nhân kháng cự lại những vi vi phạm trong hoạt động tố tụng hình sự bằng hình thức khiếu nại, tố cáo và Nhà nước mong muốn việc giải quyết khiếu nại, tố cáo được đúng pháp luật, mang lại sự công bằng cho xã hội là cơ sở hình thành vai trò của VKSND về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự.

Những kết quả mà Viện kiểm sát có được thông qua hoạt động trực tiếp giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự và kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của các chủ thể khác nó sẽ mang lại những giá trị xã hội và những tác dụng nhất định; tác động đến tư tưởng, tâm lý, đạo đức, tình cảm của cá nhân trong xã hội;tác động đến việc nhìn nhận, đánh giá pháp luật quy định chức năng, nhiệm vụ kiểm sát và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của VKSND có phù hợp với thực tiễn đời sống xã hội hay không; sự tồn tại chức năng, nhiệm vụ kiểm sát và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của VKSND là tất yếu khách quan hay do nhu cầu của xã hội Việt Nam hiện nay để kiểm soát quyền lực tư pháp, duy trì trật pháp luật.

Nội dung vai trò của VKSND về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự được thể hiện ở hai phương diện hoạt động, đó là việc trực tiếp giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự và kiểm sát giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của các chủ thể có thẩm quyền khác.

Trong quá trình giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, giải quyết vụ án hình sự, cơ quan có thẩm quyền cố gắng không để xảy ra oan, sai. Tuy vậy, trên thực tiễn vẫn xảy ra oan, sai do người tiến hành tố tụng thuộc các cơ quan có thẩm quyền có hành vi, quyết định tố tụng chưa đúng, trong đó có những người tiến hành tố tụng thuộc VKSND. Do vậy, vai trò giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của VKSND là không thể thiếu nhằm giải quyết yêu cầu của cá nhân, tổ chức bị xâm hại; đảm bảo công bằng xã hội.

Thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của Viện kiểm sát là tổng hợp các quyền và trách nhiệm theo luật định khi tiến hành giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự. Như vậy, giải quyết khiếu nại vừa là quyền, vừa là trách nhiệm của Viện kiểm sát. Quyền hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của VKSND được quy định ở Bộ luật TTHS và Luật tổ chức VKSND và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành, Quy chế nghiệp vụ của ngành. Theo đó, VKSND có thẩm quyền giải quyết các khiếu nại, tố cáo đối với hành vi, quyết định tố tụng của những người tiến hành tố tụng thuộc VKSND và hành vi, quyết định tố tụng của Thủ trưởng cơ quan điều tra; Cấp trưởng cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; kết quả giải quyết khiếu nại của Thủ trưởng cơ quan điều tra, Cấp trưởng cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; đồng thời có nhiệm vụ giải quyết tố cáo đối với hành vi tố tụng của những người thuộc cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Như vậy, VKSND còn có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với cả những người tiến hành tố tụng không thuộc quyền quản lý hành chính của mình. Thẩm quyền giải quyết của VKS được pháp luật trao cho người đứng đầu (Viện trưởng) tuy vậy, không phải Viện trưởng là người thực hiện tất cả các công đoạn của quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo; Viện trưởng là người có quyền quyết định phân công Phó Viện trưởng, Kiểm sát viên xác minh giải quyết khiếu nại, tố cáo. Sau khi tiến hành xác minh nội dung khiếu nại, tố cáo người được phân công báo cáo kết quả xác minh và đề xuất hướng giải quyết khiếu nại, tố cáo; đồng thời dự thảo văn bản giải quyết trên cơ sở đó Viện trưởng quyết định nội dung giải quyết khiếu nại, tố cáo (ký ban hành quyết định giải quyết khiếu nại; kết luận nội dung tố cáo), hủy bỏ các quyết định tố tụng, đình chỉ các hành vi tố tụng có vi phạm pháp luật; quyết định thay đổi người tiến hành tố tụng thuộc VKSND; áp dụng biện pháp ngăn chặn thiệt hại có thể xảy ra; xử lý hoặc kiến nghị xử lý người có hành vi vi phạm phạm luật.

Quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo được thực hiện từ khi VKSND thụ lý đơn cho đến khi có quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật hoặc kết luận nội dung tố cáo.

Ở bất cứ chế độ xã hội nào hoạt động của các cơ quan công quyền cũng cần có sự giám sát. Ở chế độ xã hội khác nhau thì sự giám sát hoạt động thực thi quyền lực Nhà nước cũng khác nhau, giám sát nội bộ hoặc giám sát từ cơ quan, tổ chức khác, giám sát của công dân. Ở nước ta, VKSND là cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp; hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự có mối quan hệ tương tác với hoạt động tư pháp. Theo đó, vai trò của VKSND về kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự của các chủ thể khác được đặt trong mối quan hệ với kiểm sát hoạt động tiến hành tố tụng hình sự. Do vậy, vai trò của VKSND về kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự là xuất phát từ yêu cầu khách quan của xã hội Việt Nam.

Nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát nhân dân trong thực hiện chức năng kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự được quy định trong Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Bộ luật tố tụng hình sự, và được cụ thể hóa trong các văn bản dưới luật như Thông tư liên tịch số 02 của liên ngành tư pháp Trung ương, Quy chế nghiệp vụ của ngành. Theo đó, nhiệm vụ bao gồm: Tham mưu, giúp Viện trưởng Viện kiểm sát về công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp; yêu cầu các cơ quan tư pháp cùng cấp và cấp dưới giải quyết khiếu nại, tố cáo và thông báo kết quả; xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ liên quan đến việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan tư pháp để xác định vi phạm; nghiên cứu hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự để phát hiện, tổng hợp vi phạm, để tham mưu với Viện trưởng Viện kiểm sát ban hành kháng nghị, kiến nghị về các biện pháp khắc phục.

Quyền hạn bao gồm: Yêu cầu các cơ quan tư pháp ra văn bản giải quyết khiếu nại, tố cáo; yêu cầu cơ quan tư pháp kiểm tra việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; yêu cầu cơ quan tư pháp cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến giải quyết khiếu nại, tố cáo; trực tiếp kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo; kháng nghị, kiến nghị ngăn ngừa, khắc phục vi phạm về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tố tụng hình sự.

Viện kiểm sát thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn kiểm sát dưới hai dạng: kiểm sát việc giải quyết đối với vụ việc cụ thể và kiểm sát tình trạng trong một khoảng thời gian nhất định (6 tháng, 1 năm…); thông qua hai biện pháp: kiểm sát gián tiếp và kiểm sát trực tiếp.

Bộ luật TTHS năm 2015 cũng dành một chương riêng (Chương XXXIII) với 15 điều quy định về khiếu nại, tố cáo và có 1 điều về công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo (Điều 483). Khi tiến hành kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, Viện kiểm sát có quyền yêu cầu và quyền trực tiếp kiểm sát. Cụ thể như Viện kiểm sát yêu cầu Cơ quan điều tra, Toà án, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra: Ra văn bản giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định tại chương này; Kiểm tra việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của cấp mình và cấp dưới; thông báo kết quả kiểm tra cho Viện kiểm sát; cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải quyết khiếu nại, tố cáo cho Viện kiểm sát; Viện kiểm sát trực tiếp kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Cơ quan điều tra, Toà án cùng cấp và cấp dưới, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Viện kiểm sát có quyền yêu cầu Cơ quan điều tra, Toà án cùng cấp và cấp dưới, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra ra văn bản giải quyết khiếu nại, tố cáo khi thuộc một trong những trường hợp sau: Viện kiểm sát nhận được đơn khiếu nại, tố cáo việc cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo không ra văn bản giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời hạn quy định; Viện kiểm sát có căn cứ xác định việc cơ quan, cá nhân có thẩm quyền đã giải quyết khiếu nại, tố cáo không ra văn bản giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời hạn quy định. Cơ quan được yêu cầu có trách nhiệm thực hiện yêu cầu của Viện kiểm sát trong thời hạn 3 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu; trường hợp gặp trở ngại khách quan cần có thêm thời gian thì phải có văn bản thông báo lý do cho Viện kiểm sát biết. Viện kiểm sát có quyền yêu cầu Cơ quan điều tra, Toà án cùng cấp và cấp dưới, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra kiểm tra việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của cấp mình và cấp dưới khi thuộc một trong những trường hợp sau: Viện kiểm sát nhận được yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; Viện kiểm sát nhận được đơn khiếu nại, tố cáo việc cơ quan có thẩm quyền vi phạm pháp luật trong giải quyết; Viện kiểm sát có căn cứ xác định việc cơ quan, cá nhân có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong giải quyết. Cơ quan được yêu cầu có trách nhiệm thực hiện yêu cầu của Viện kiểm sát trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu; trường hợp gặp trở ngại khách quan cần có thêm thời gian thì phải có văn bản thông báo lý do cho Viện kiểm sát biết.

Viện kiểm sát yêu cầu Cơ quan điều tra, Toà án cùng cấp và cấp dưới, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải quyết khiếu nại, tố cáo khi yêu cầu của Viện kiểm sát không được các cơ quan này thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ. Cơ quan được yêu cầu có trách nhiệm thực hiện yêu cầu của Viện kiểm sát; trường hợp gặp trở ngại khách quan thì phải có văn bản thông báo lý do cho Viện kiểm sát biết.

BLTTHS năm 2015 và Thông tư liên tịch hướng dẫn thi hành một số quy định của BLTTHS về khiếu nại, tố cáo thì Viện kiểm sát trực tiếp kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Cơ quan điều tra, Toà án cùng cấp và cấp dưới, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra khi qua nghiên cứu hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giải quyết khiếu nại, tố cáo mà xét thấy việc giải quyết chưa thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Để quyết định trực tiếp kiểm sát, Viện kiểm sát có quyền xác minh thu thập tài liệu nhằm xác định việc tuân theo pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của Cơ quan điều tra, Toà án cùng cấp và cấp dưới, Bộ đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Việc trực tiếp kiểm sát phải có quyết định bằng văn bản và do Viện trưởng Viện kiểm sát tổ chức thực hiện. Nội dung văn bản quyết định trực tiếp kiểm sát phải nêu rõ căn cứ pháp luật để tiến hành kiểm sát, vụ việc cụ thể cần kiểm sát và những biện pháp thực hiện. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định trực tiếp kiểm sát, cơ quan được kiểm sát có trách nhiệm tạo điều kiện cho Viện kiểm sát thực hiện kiểm sát và cung cấp kịp thời, đầy đủ hồ sơ, sổ thụ lý và các tài liệu có liên quan theo yêu cầu của Viện kiểm sát. Trong quá trình kiểm sát, nếu xét thấy cần thiết, Viện kiểm sát có thể trực tiếp gặp gỡ, đối thoại với người khiếu nại, người bị khiếu nại, người tố cáo, người bị tố cáo và người người liên quan để xác minh những vấn đề cần làm rõ nhằm kết luận việc tuân theo pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của cơ quan được kiểm sát. Khi kết thúc việc kiểm sát, nếu phát hiện thấy có vi phạm pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của cơ quan được kiểm sát thì tuỳ tính chất mức độ vi phạm, Viện kiểm sát ban hành kháng nghị, kiến nghị để yêu cầu cơ quan được kiểm sát khắc phục vi phạm pháp luật. Đồng thời nếu xét thấy cần thiết, Viện kiểm sát có văn bản kiến nghị cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan được kiểm sát thực hiện các biện pháp quản lý liên quan.