1.  Viện Kiểm sát công bố chứng cứ bằng hình ảnh để tăng tính thuyết phục khi xét hỏi

Trong Hướng dẫn 09/HD-VKSTC ngày 17/01/2019, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã đề xuất một cách tiếp cận mới trong việc thực hiện công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự. Theo đó, VKS sẽ chuyển sang việc sử dụng hình ảnh số hóa trong việc công bố tài liệu và chứng cứ tại các phiên tòa. Điều này nhằm mục đích tăng tính thuyết phục trong quá trình xét hỏi và tranh tụng.

Việc sử dụng hình ảnh số hóa không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch và khách quan của các chứng cứ, mà còn tạo ra một phương tiện hiệu quả để trình bày và giải thích các tình tiết phức tạp trong vụ án. Bằng cách này, không chỉ KSV mà cả tòa án và bên bị cáo cũng dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ hơn về các thông tin quan trọng.

Trước khi tham gia phiên tòa, các Kiểm sát viên cần tiến hành một quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng về hồ sơ, đảm bảo họ nắm vững mọi chi tiết của vụ án cũng như các chứng cứ quan trọng liên quan. Điều này đảm bảo rằng họ sẽ có sự chuẩn bị tốt nhất để đưa ra các câu hỏi và tranh luận một cách chủ động và hiệu quả trong phiên tòa.

Tại phiên tòa, vai trò của KSV trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Họ phải tự chủ động trong việc xét hỏi và tranh luận để làm rõ mọi tình tiết của vụ án, cũng như đối mặt và giải quyết mọi vấn đề mới phát sinh, nếu có. Điều này cũng nhằm khắc phục tình trạng trước đây khi KSV thường ít hoặc không tham gia vào quá trình tranh luận, làm giảm đi tính công bằng và minh bạch của quy trình xét xử.

Ngoài ra, VKS cũng cam kết đảm bảo tính công bằng và chính xác trong quy trình xét xử bằng cách kịp thời phát hiện và báo cáo về bất kỳ sai sót hoặc vi phạm nào trong các bản án và quyết định của tòa án. Việc này đặc biệt quan trọng, vì nó đảm bảo rằng mọi quyết định của tòa án đều được đưa ra dựa trên căn cứ và thông tin chính xác nhất.

2. Nhiệm vụ trọng tâm của VKSTC trong thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự 

Căn cứ dựa theo Hướng dẫn 09/HD-VKSTC có quy định như sau về nhiệm vụ trọng tâm trong việc thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự. Cụ thể như sau:

Trong việc thực hiện quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm nhằm đảm bảo công bằng, minh bạch và hiệu quả trong quá trình pháp luật. Các nhiệm vụ này không chỉ đòi hỏi sự nỗ lực và quyết tâm mạnh mẽ từ VKSTC mà còn yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, cũng như sự sáng tạo và linh hoạt trong việc áp dụng các biện pháp pháp luật.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của VKSTC là chống oan sai và bảo vệ quyền lợi của người dân trước sự bỏ lọt tội phạm. Điều này được thể hiện qua việc lãnh đạo các cấp trong VKSTC phải xác định rõ mục tiêu này và thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng, chống oan sai, bỏ lọt tội phạm, như đã quy định trong Chỉ thị số 04/CT-VKSTC ngày 10/7/2015. Đồng thời, việc chủ động kiểm tra và chỉ đạo giải quyết các vụ án có dấu hiệu oan sai cũng như giải quyết dứt điểm các vấn đề liên quan đến bồi thường thiệt hại cho người bị oan là một phần không thể thiếu trong quy trình công bằng và minh bạch này.

Bên cạnh đó, VKSTC cũng tiếp tục thực hiện tốt Chỉ thị số 09/CT-VKSTC ngày 06/4/2016 về tăng cường chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên tại phiên tòa. Điều này bao gồm việc đảm bảo rằng các Kiểm sát viên đã xây dựng kế hoạch xét hỏi và tranh tụng có chất lượng và thuyết phục, đặc biệt là đối với các vụ án phức tạp như vụ án bị cáo kêu oan, vụ án có nhiều bị cáo, phạm nhiều tội, có nhiều người bào chữa. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, sự tự tin và khả năng giao tiếp tốt từ phía các Kiểm sát viên.

Ngoài ra, một trong những mục tiêu quan trọng khác của VKSTC là đẩy mạnh công tác giải quyết đơn đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, cũng như giải quyết các đơn khiếu nại kêu oan. Việc này đặc biệt quan trọng để đảm bảo rằng mọi cá nhân và tổ chức đều được bảo đảm quyền lợi và không bị tổn thất trái pháp luật. VKSTC cam kết không để xảy ra trường hợp đơn hết thời hạn kháng nghị mà không được xem xét, giải quyết, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình xét xử và giải quyết tranh chấp.

3. Các công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự

Trong quá trình thực hiện công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự, các đơn vị có trách nhiệm chủ động đề ra các biện pháp cần thiết và phối hợp mạnh mẽ với các cơ quan có thẩm quyền nhằm đẩy nhanh tiến độ và xét xử nghiêm minh đối với những vụ án đang thu hút sự quan tâm của dư luận xã hội. Đặc biệt, các vụ án liên quan đến tội phạm về môi trường, công nghệ cao, hoạt động theo kiểu băng, nhóm, tín dụng đen, và xâm hại trẻ em được coi là ưu tiên hàng đầu. Việc này nhấn mạnh vào sự quan trọng của việc bảo vệ xã hội khỏi các hoạt động tội phạm đặc biệt nguy hiểm và phức tạp.

Để đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu quả của công tác, các Kiểm sát viên phải thực hiện đúng chức năng và nhiệm vụ theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Việc này bao gồm việc nắm chắc và thực hiện đầy đủ các biện pháp nghiệp vụ, đặc biệt là các quy định mới về trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân. Đồng thời, họ cũng phải nâng cao trách nhiệm trong việc chống oan, sai và bảo vệ quyền lợi của người dân, không để xảy ra các trường hợp bị oan hoặc bản án không phạm tội. Công tác kiểm sát phải được thực hiện một cách chặt chẽ, đồng thời sử dụng công nghệ số hóa hồ sơ vụ án và công bố tài liệu, chứng cứ bằng hình ảnh tại phiên tòa nhằm tăng tính minh bạch và thuyết phục trong quá trình xét hỏi và tranh tụng.

Một phần không thể thiếu trong công tác này là việc kịp thời phát hiện và kiến nghị yêu cầu Tòa án khắc phục các vi phạm trong các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Điều này đảm bảo rằng quy trình xét xử và giải quyết tranh chấp luôn được thực hiện một cách công bằng và minh bạch.

Cụ thể, khi tham gia phiên tòa, các Kiểm sát viên phải chuẩn bị kỹ lưỡng bằng cách nghiên cứu hồ sơ, nắm chắc nội dung của vụ án, và xây dựng kế hoạch tranh luận và đối đáp tại phiên tòa. Tại đây, họ phải chủ động trong việc xét hỏi, tranh luận để làm rõ các tình tiết của vụ án, và khắc phục tình trạng trước đây khi Kiểm sát viên ít hoặc không tham gia vào quá trình tranh luận, làm giảm đi tính công bằng và minh bạch của quy trình xét xử.

Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm cũng đòi hỏi sự nghiêm túc và đáng tin cậy từ các Kiểm sát viên. Việc lập hồ sơ kiểm sát theo đúng quy định, kiểm tra tính hợp pháp của các bản án, quyết định, và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan là rất quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quy trình tư pháp.

Tương tự, công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm cũng yêu cầu sự chuyên nghiệp và trách nhiệm cao từ các Kiểm sát viên. Họ phải thực hiện đúng các quy định của pháp luật và đảm bảo tính hợp pháp của các quyết định mà họ đưa ra, từ việc kiểm tra tính có căn cứ và hợp pháp của các bản án, quyết định, đến việc đề xuất kháng nghị hoặc kiến nghị và thông báo rút kinh nghiệm.

Như vậy thì công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự đòi hỏi sự chuyên nghiệp, trách nhiệm và sự phối hợp chặt chẽ từ tất cả các bên liên quan. Điều này là cần thiết để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hiệu quả của hệ thống tư pháp, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người dân và xã hội

Nếu như các bạn còn có những vướng mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại tổng đài tư vấn 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!

Tham khảo thêm: Tại Viện kiểm sát nhân dân tỉnh có thành lập Ủy ban kiểm sát không?