1. Thông tin về vụ nổ sung tại Đắk Lắk
Vụ nổ sung tại Đắk Lắk xảy ra vào sáng ngày 11 tháng 6 năm 2023 trên địa bản tỉnh Đắk Lắk một nhóm đối tượng có trang bị súng tấn công vào 2 trụ sở đồn công an xã Ea Tiêu và Ea Ktur. Vụ nổ súng này đã làm một số cán bộ xã, công an xã và người dân hy sinh và bị thương. Cùng ngày, Bộ Công an đã huy động nhiều lực lượng cảnh sát và cơ động phối hợp cùng quân sự địa phương triển khai truy bắt các nhóm đối tượng chống phá này.
Đến trưa cùng 11/6, lực lượng chức năng đã bắt giữ được sáu nghi phạm tham gia tấn công trụ sở công an xã ở huyện Cư Kuin. Tính đến ngày 13/6/2023 thì lực lượng chức năng đã bắt giữ được 45 người trong vụ tấn công trụ sợ xã ở tỉnh Đắk Lắk.
Bên cạnh đó, Bộ Công an đề nghị người dân H.Cư Kuin và các địa bàn lân cận bình tĩnh, không hoang mang và thực hiện theo yêu cầu của chính quyền cơ sở và các lực lượng chức năng. Nếu ai có thông tin liên quan đến nhóm đối tượng trên đề nghị cung cấp ngay cho cơ quan công an gần nhất.
2. Vụ nổ súng tại Đắk Lắk nhóm tội phạm sẽ bị truy cứu tội nào?
Đối với tính chất nghiêm trọng của vụ nổ súng nên các đối tượng trong vụ việc này có thể bị truy cứ trách nhiệm hình sự về một trong các tội danh say đây:
2.1. Bị truy cứu về tội tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng
Tại Điều 304 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định người nào phạm tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự. Theo đó, để xác định những đối tượng tại vụ nổ súng ở Đắk Lắk bị truy cứu về tội danh này thì sẽ phải mang 04 dấu hiệu cấu thành sau đây:
Mặt khách quan của tội phạm
- Tội phạm được thể hiện hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự.
+ Hành vi chế tạo trái phép vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự: đó là hành vi sản xuất, làm ra hoặc sửa chữa, lắp ráp vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự trái phép.
+ Hành vi tàng trữ: là cất giữ vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự ở nơi ở, nơi làm việc…hoặc giấu giếm ở những nơi khác trái phép.
+ Hành vi vận chuyển trái phép vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự là chuyển dịch vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự đến các địa điểm khác nhau khi không được phép của cơ quan có thẩm quyền.
+ Hành vi sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự là sử dụng những đối tượng này khi không được phép của cơ quan có thẩm quyền. Thông thường vũ khí quân dụng và phương tiện kỹ thuật quân sự chỉ được trang bị cho lực lượng vũ trang và kèm theo giấy sử dụng hợp pháp.
+ Hành vi mua bán trái phép vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự: là đưa những đối tượng này ra buôn bán trao đổi bằng tiền hoặc những lợi ích vật chất khác khi không được phép của cơ quan có thẩm quyền.
+ Hành vi chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự là bằng các thủ đoạn khác nhau để có được những đối tượng này như: dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lén lút bí mật, lừa đảo,…
+ Vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự là những đối tượng được nhà nước quản lý chặt chẽ vì vậy mọi trường hợp chế tạo, tàng trữ, sử dụng, vận chuyển hoặc mua bán những đối tượng này không được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đều bị coi là trái phép. Việc quản lý chặt chẽ những đối tượng này nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho nhân dân cũng như đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
- Tội phạm hoàn thành khi người phạm tội thực hiện một trong các hành vi trên. Vũ khí quân dụng bao gồm những vũ khí được trang bị cho lực lượng vũ trang như súng, đạn, bom, mìn, lựu đạn, ... Phương tiện kỹ thuật quân sự bao gồm các loại máy móc, thiết bị, phụ tùng được trang bị phục vụ chiến đấu như máy bộ đàm, ra đa, ... Nếu các hành vi được thực hiện độc lập với nhau thì người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự về từng hành vi cấu thành từng tội độc lập theo nguyên tắc phạm nhiều tội ( tội chế tạo vũ khí quân dụng, tội tàng trữ vũ khí quân dụng, tội mua bán vũ khí quân dụng ...).
Mặt chủ quan của tội phạm
Tội phạm được thực hiện dưới hình thức lỗi cố ý, động cơ mục đích đa dạng nhưng không có mục đích chống chính quyền nhân dân thì truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 109 Bộ luật hình sự.
Chủ thể của tội phạm
Tội phạm được thực hiện bởi những người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi theo luật định.
Khách thể của tội phạm
Tội phạm xâm phạm vào trật tự, an toàn xã hội qua việc xâm phạm vào các quy định độc quyền của nhà nước về chế tạo, quản lý vũ khí quân dụng, phiên tiện kỹ thuật quân sự, đe dọa đến an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
2.2. Bị truy cứu về tội bạo loạn
Tội bạo loạn được quy định tại Điều 112 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Theo đó, những đối tượng của vụ nổ súng tại Đắk Lắk sẽ bị truy cứu trách nhiệm về tội bạo loạn khi thỏa mãn 04 dấu hiệu sau:
Khách thể của tội phạm
Khách thể của tội bạo loạn là sự vững mạnh, an toàn của hệ thống chính quyền nhân dân.
Mặt khách quan của tội phạm
Tội phạm này có 03 hành vi cấu thành tội bạo loạn gồm hoạt động vũ trang; dùng bạo lực có tổ chức và cướp phá tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Cả 03 hành vi này đều hướng tới mục đích chống chính quyền nhân dân.
Trong đó:
- Hoạt động vũ trang chống chính quyền nhân dân là hoạt động có trang bị vũ khí (có thể là vũ khí thô sơ hoặc vũ khí quân dụng), có tổ chức công khai chống lại chính quyền, chống đối lực lượng vũ trang nhân dân, phá hoạt an ninh chính trị.
- Dùng bạo lực có tổ chức là hoạt động sư dụng sức mạnh tuy không có vũ khí nhưng có sự liên kết, phối hợp, tuân theo chỉ đạo của người tổ chức, chỉ huy để chống chính quyền nhân dân như bao vây, đánh chiếm hoặc đập phá trụ sở của chính quyền,...
- Cướp phá tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân được hiểu là hành vi công khai chiếm đoạt tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác nhằm chống lại chính quyền nhân dân. Ví dụ cướp vũ khí của lực lượng vũ trang nhân dân hoặc dân quân tự vệ; cướp nhà, cướp đất của nhân dân để làm nơi ở, nơi ẩn náy của những người thực hiện hành vi bạo loạn,...
Để tiến hành bạo loạn chống chính quyền nhân dân, người phạm tội phải tập hợp, lôi kéo nhiều người tham gia. Chúng có thể vũ trang ngay từ đầu hoặc dùng bạo lực có tổ chức, cướp vũ khí của lực lượng vũ trang, tiến hành hoạt động vũ trang công khai chống chính quyền nhân dân.
Chủ thể của tội phạm
Tội bạo loạn có thể được tiến hành bởi bất kỳ ai, công dân Việt Nam, người nước ngoài hoặc người không có quốc tịch, có năng lực trách nhiệm hình sự gồm năng lực nhận thức, năng lực làm chủ hành vi và đạt đủ tuổi truy cứu trách nhiệm hình sự từ 16 tuổi trở lên theo quy định tại Điều 12 Bộ luật hình sự.
Tuy nhiên tội phạm này thường xuất hiện dưới hình thức đồng phạm có tổ chức, bởi các hành vi của tội phạm cần một số lượng đông đảo người tham gia hành động, có sự tổ chức, sắp xếp rõ ràng mới nắm chắc thành công.
Mặt chủ quan của tội phạm
Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội hoàn toàn biết việc thực hiện các hành vi miêu tả trong cấu thành tội phạm là để chống phá chính quyền nhân dân. Tuy biết rõ và nhận thức rõ ràng mức độ nguy hiểm của hành vi đó nhưng người phạm tội vẫn chấp nhận thực hiện. Do vậy chắc chắn yếu tố lỗi ở đây là lỗi cố ý.
2.3. Bị truy cứu về tội khủng bố
Để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những đối tượng trong vụ nổ sung tại Đắk Lắk về tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân được quy định Điều 133 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì sẽ phải có 04 dấu hiệu cấu thành như sau:
Khách thể của tội phạm
Khách thể của tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là sự vững mạnh của chính quyền nhân dân, an ninh đối nội, an ninh đối ngoại, tính mạng, sức khỏe, tự do thân thể, tinh thần của của cán bộ, công chức hoặc người khác.
Mặt khách quan của tội phạm
Mặt khách quan của tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là một trong các hành vi cụ thể sau đây:
- Xâm phạm tính mạng của cán bộ, công chức hoặc người khác.
- Phá hủy, chiếm giữ, làm hư hại tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân;
- Tấn công, xâm hại, cản trở, gây rối loạn hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
- Thành lập, tham gia tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố.
- Cưỡng ép, lôi kéo, tuyển mộ, đào tạo, huấn luyện phần tử khủng bố; chế tạo, cung cấp vũ khí cho phần tử khủng bố.
Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân có thể gây ra hai hậu quả sau đây:
- Hậu quả trực tiếp: gây chết người, thương tích, tự do thân thể, tinh thần bị xâm hại; tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị xâm hại.
- Hậu quả gián tiếp: thông qua việc xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần, tự do thân thể của cán bộ, công chức hay người khác, người phạm tội có thể làm suy yếu chính quyền nhân dân (hậu quả này không phải là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm).
Đối tượng tác động của tội phạm này là tính mạng, sức khỏe, tinh thần của bất cứ người nào; tài sản của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào.
Tội phạm được coi là hoàn thành khi người phạm tội thực hiện một trong các hành vi được mô tả trong cấu thành tội phạm. Hậu quả của tội phạm không phải là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm, không phải là dấu hiệu định tội mà chỉ có thể là dấu hiệu trong xem xét quyết định hình phạt.
Mặt chủ quan của tội phạm
Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức được tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, thấy trước được hậu quả của tội phạm là gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc xâm phạm đến tự do thân thể, uy hiếp tinh thần của người khác và mong muốn cho hậu quả đó xảy ra.
Mục đích của người phạm tội là chống chính quyền nhân dân. Đây là dấu hiệu bắt buộc cấu thành tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân và là dấu hiệu để phân biệt tội phạm này với tội khủng bố quy định tại Điều 299 Bộ luật hình sự năm 2015.
Chủ thể của tội phạm
Chủ thể của tội phạm này có thể là công dân Việt Nam, người nước ngoài hoặc người không có quốc tịch từ đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự và đã thực hiện hành vi phạm tội.
3. Hình phạt có thể được áp dụng trong vụ nổ sung tại Đắk Lắk
Đối với tội tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng
Cụ thể tại Điều 304 Bộ luật Hình sự hiện hành thì quy định người nào phạm tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự sẽ bị xử lý như sau:
- Phạt tù có thời hạn, trong đó, thấp nhất là 01 năm và cao nhất có thể lên đến 20 năm
- Phạt tù chung thân
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.
Đối với tội bạo loạn
Căn cứ Điều 112 Bộ luật Hình sự hiện hành quy định người nào hoạt động vũ trang hoặc dùng bạo lực có tổ chức hoặc cướp phá tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm chống chính quyền nhân dân, thì bị phạt như sau:
- Người tổ chức, người hoạt động đắc lực hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình;
- Người đồng phạm khác, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 15 năm;
- Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
Đối với tội khủng bố
Theo Điều 113 Bộ luật Hình sự hiện hành quy định tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân được hiểu như sau:
- Người nào nhằm chống chính quyền nhân dân mà xâm phạm tính mạng của cán bộ, công chức hoặc người khác hoặc phá hủy tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.
- Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 113 thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm.
- Phạm tội trong trường hợp đe dọa thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này hoặc có hành vi khác uy hiếp tinh thần của cán bộ, công chức hoặc người khác, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.
- Khủng bố cá nhân, tổ chức nước ngoài hoặc các tổ chức quốc tế nhằm gây khó khăn cho quan hệ quốc tế của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì cũng bị xử phạt theo Điều 113 Bộ luật Hình sự 2015.
- Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
Như vậy, nhóm đối tượng sử dụng súng tấn công trụ sở Công an xã tại tỉnh Đắk Lắk có thể đối mặt với các khung hình sự nêu trên. Tùy vào tính tiết và tính chất vụ việc thì sẽ xử lý khác nhau và cần có sự điều tra chính xác của cơ quan có thẩm quyền, do đó nội dung chỉ mang tính chất tham khảo.
Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết của Luật Minh Khuê như sau: Nổ súng bắn người thì xử lý hình sự như thế nào?
Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Ngoài ra, khách hành cũng có thể liên hệ trực tiếp với các luật sư của Luật Minh Khuê để được giải đáp các vấn đề liên quan đến: Luật sư Tô Thị Phương Dung qua số điện thoại: 0986.386.648. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.
