1. Người thờ cúng tổ tiên có được chia tài sản thừa kế không?
Chúng tôi luôn tu bổ, giữ gìn nhà, đóng đầy đủ thuế nhà đất cho Nhà nước. Nay, khu vực nhà chúng tôi (nhà Ba Mẹ) giải tỏa, sẽ phát sinh bồi thường, 3 người con lớn yêu cầu chia đều thành 6 phần bằng nhau. Xin hỏi :
1/ Yêu cầu của họ (3 người con lớn) có chính đáng không?
2/ Tôi là con trai út, từ trước đến nay sống, sinh hoạt, phụng dưỡng Ba Mẹ đến khi Ba Mẹ mất, tôi đã - đang và sẽ giữ Bàn Thờ của Tổ Tiên ... không biết có được Pháp luật "ưu ái" gì?
Xin trân trọng cảm ơn .
>> Luật sư tư vấn pháp luật thừa kế trực tuyến (24/7) gọi số: 1900.6162
Trả lời:
1. Về vấn đề thừa kế:
Tại Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
Điều 623. Thời hiệu thừa kế
1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau:
a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này;
b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này.
2. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác là 10 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.
3. Thời hiệu yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 03 năm, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Như vậy, sau thời hạn 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế (thời điểm người để lại di sản chết), người thừa kế không còn quyền khởi kiện thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác; và sau thời hạn là 3 năm, cá nhân, tổ chức không còn quyền khởi kiện yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại.
Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình hướng dẫn như sau:
- Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau:
+ Trường hợp có di chúc mà các đồng thừa kế không có tranh chấp và thoả thuận việc chia tài sản sẽ được thực hiện theo di chúc khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo di chúc.
+ Trường hợp không có di chúc mà các đồng thừa kế thỏa thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo thoả thuận của họ.
+ Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.
- Trường hợp người chết để lại di sản cho các thừa kế nhưng các thừa kế không trực tiếp quản lý, sử dụng mà di sản đó đang do người khác chiếm hữu bất hợp pháp hoặc thuê, mượn, quản lý theo uỷ quyền... thì các thừa kế có quyền khởi kiện người khác đó để đòi lại di sản.
Trong trường hợp của bạn, bạn không nói rõ bố mẹ bạn mất từ năm nào, đã hết thời hieuj khởi kiện về quyền thừa kế hay chưa, tuy nhiên theo các quy định tại Nghị quyết số 01/2004/NQ-HĐTP thì vấn đề của bạn sẽ được giải quyết theo một trong các hướng sau đây:
- Trường hợp các anh, chị em của bạn không có tranh chấp: thì đất đó đó được chuyển thành tài sản chung của 6 anh, chị, em. Trường hợp muốn để 1 người đứng tên làm chủ sở hữu thì cần phải sự đồng ý của tất cả 6 người.
- Trường hợp có tranh chấp và yêu cầu Tòa án giải quyết thì sẽ áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết.
Theo đó, những người anh chị khác của bạn, yêu cầu chia di sản thừa kế thành 6 phần bằng nhau là hoàn toàn có cơ sở.
2. Về vấn đề ưu tiên đối với bố bạn - người đang trực tiếp quản lý khối tài sản trên:
Theo khoản 2 Điều 618 BLDS về Quyền của người quản lý di sản:
Điều 618. Quyền của người quản lý di sản
1. Người quản lý di sản quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 616 của Bộ luật này có quyền sau đây:
a) Đại diện cho những người thừa kế trong quan hệ với người thứ ba liên quan đến di sản thừa kế;
b) Được hưởng thù lao theo thỏa thuận với những người thừa kế;
c) Được thanh toán chi phí bảo quản di sản.
2. Người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản quy định tại khoản 2 Điều 616 của Bộ luật này có quyền sau đây:
a) Được tiếp tục sử dụng di sản theo thỏa thuận trong hợp đồng với người để lại di sản hoặc được sự đồng ý của những người thừa kế;
b) Được hưởng thù lao theo thỏa thuận với những người thừa kế;
c) Được thanh toán chi phí bảo quản di sản.
3. Trường hợp không đạt được thỏa thuận với những người thừa kế về mức thù lao thì người quản lý di sản được hưởng một khoản thù lao hợp lý.
Như vậy, người đang trực tiếp quản lý di sản sẽ chỉ được hưởng những quyền lợi nêu trên. Ngoài ra không được hưởng bất cứ ưu tiên nào khác.
Trân trọng./.
2. Tư vấn chia tài sản thừa kế khi nhà có 8 Anh Em ?
Năm 2013, Mẹ em mất, không để lại di chúc gì. Trước đó, khi Mẹ còn sống, vì sợ mẹ buồn em không quan tâm đến việc kiu Mẹ viết di chúc để lại tài sản cụ thể cho em. Nên bây giờ, Mẹ mất đã gần 2 năm nay, cuốn sổ hộ khẩu vẫn để tên Mẹ em làm chủ hộ, còn em là thành viên trong cuốn sổ, không còn có ai khác. Cho em hỏi, như vậy đất đai và căn nhà do Mẹ em đứng tên thì bây giờ em được quyền thừa kế mà không phải chia cho các anh em khác phải không?.
Em làm thủ tục gì để chuyển tên chủ hộ khẩu là em. Em xin cảm ơn!
Người hỏi: LT Tiến
Mẹ của bạn viết di chúc để lại tài sản cho bạn. Vấn đề cần quan tâm đầu tiên là di chúc có hợp pháp không. Theo quy định tại điều 630 Bộ Luật Dân sự năm 2015 về di chúc hợp pháp:
Điều 630. Di chúc hợp pháp
1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.
2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.
Nếu di chúc hợp pháp căn cứ điều 630 BLDS thì bạn có quyền hưởng thừa kế theo nội dung của di chúc.
Trường hợp di chúc không hợp pháp thì toàn bộ di sản của mẹ bạn ở lại sẽ được chia làm tám phần bằng nhau theo pháp luật căn cứ khoản 2 điều 630 BLDS.
Trân trọng./.
3. Chia tài sản thừa kế là quyền sử dụng đất như thế nào ?
Trả lời:
Trước tiên cần xác định Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đang mang tên ai.
+ Giấy chứng nhận cấp cho hộ gia đình, quyền sử dụng đất sẽ thuộc về những thành viên trong hộ gia đình. Để sang tên cho ban và em trai thì cần thực hiện thủ tục phân chia di sản thừa kế và thủ tục tặng cho quyền sử dụng đất.
+ Giấy chứng nhận cấp cho mình bố bạn: cần thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế, làm biên bản thỏa thuận phân chia di sản giữa những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, bao gồm: ông bà bạn, mẹ bạn, bạn và anh chị em bạn, sau đó thực hiện thủ tục sang tên tại cơ quan quản lý đất đai cấp huyện.
+ Giấy chứng nhận cấp cho bố mẹ bạn: quyền sử dụng miếng đất được chia đôi, phần của bố bạn phải thực hiện thủ tục phân chia di sản thừa kế còn phần của mẹ bạn sẽ thực hiện thủ tục tặng cho.
Để khai nhận di sản thừa kế, các thành viên trong gia đình cần lập biên bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, biên bản này cần được công chứng, chứng thực.
Để thực hiện thủ tục sang tên khi tặng cho quyền sử dụng đất, bạn cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Hợp đồng tặng cho có công chứng hoặc chứng thực.
- CMTND, sổ hộ khẩu của các bên.
- Đơn đề nghị đăng ký biến động đất đai.
Trong trường hợp nhận đất là di sản được thừa kế thì cần có biên bản thỏa thuận phân chia di sản của những người thừa kế, giấy chứng tử của người để lại di sản.
4. Có thể đòi chia tài sản thừa kế là đất ruộng?
Bác đòi chia phần ruộng mà khi đi lấy chồng từ năm 1980 chưa được chia. Tôi không hiêu về luật chia ruộng rất mong nhận được sự giúp đỡ. Có đúng là vào năm 1992 nhà nước đã chia lại ruộng cấy lúa hay không. Bác gái làm như vây có đúng luật không. Địa chỉ tại lục ngạn bắc giang!
Tôi xin cảm ơn luật sư!
Người hỏi: T.H
Luật sư tư vấn thủ tục chia tài sản thừa kế là đất ruộng, gọi: 1900.6162
Trả lời:
Ông nội bạn mất mà không để lại di chúc do đó di sản thừa kế sẽ được chia theo pháp luật. Di sản được xác định bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác theo Bộ luật dân sự năm 2015.
Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Căn cứ vào điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 651 thì chị gái của bố bạn và bố bạn sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau.
5. Bố mất trước ông nội thì chia tài sản thừa kế thế nào?
Luật sư tư vấn pháp luật Dân sự về thừa kế, gọi: 1900.6162
Trả lời:
Theo quy định tại Bộ Luật dân sự năm 2015, trong trường hợp ông bạn chết không để lại di chúc, thì việc chia di sản thừa kế sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật. Theo quy định của pháp luật, khi chia thừa kế theo pháp luật sẽ ưu tiên chia cho những người ở hàng thừa kế thứ nhất trước, trong trường hợp những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất từ chối nhận di sản, thì khi đó sẽ tiếp tục phân chia đến hàng thừa kế thứ hai.
Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau.
Đồng thời, điều 652 Bộ Luật dân sự 2015 cũng quy định, trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống… Như vậy, cha bạn dù đã mất trước ông bà nội từ lâu nhưng bạn và các anh chị em của bạn sẽ được hưởng thừa kế thế vị một phần tài sản thừa kế của cha bạn mà lẽ ra cha bạn sẽ được nhận nếu còn sống. Phần thừa kế này bằng với phần thừa kế của những người khác cùng hàng.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi, nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại: 1900.6162 để được giải đáp.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn pháp luật thừa kế - Công ty luật Minh Khuê
